{"id":11227,"date":"2023-07-05T12:58:08","date_gmt":"2023-07-05T10:58:08","guid":{"rendered":"https:\/\/indeks.mk\/?p=11227"},"modified":"2023-07-05T12:58:08","modified_gmt":"2023-07-05T10:58:08","slug":"edhe-zogjte-divorcohen-per-shkak-te-tradhtise-ose-lidhjes-ne-distance-tregon-studimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/?p=11227","title":{"rendered":"Edhe zogjt\u00eb \u2018divorcohen\u2019 p\u00ebr shkak t\u00eb tradhtis\u00eb ose lidhjes n\u00eb distanc\u00eb, tregon studimi"},"content":{"rendered":"<p>Tradhtia dhe periudhat e gjata larg nga nj\u00ebri-tjetri zakonisht parashikojn\u00eb divorcin p\u00ebr \u00e7iftet njer\u00ebzore \u2013 por duket se faktor\u00eb t\u00eb ngjash\u00ebm luajn\u00eb nj\u00eb rol edhe n\u00eb ndarjet midis zogjve.<\/p>\n<p>Mendohet se m\u00eb shum\u00eb se 90 p\u00ebrqind e specieve t\u00eb shpend\u00ebve n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi kan\u00eb nj\u00eb \u00e7ift t\u00eb vet\u00ebm gjat\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb sezoni riprodhimi, ose edhe m\u00eb gjat\u00eb. Megjithat\u00eb, disa zogj monogam\u00eb kalojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb partner tjet\u00ebr p\u00ebr nj\u00eb sezon riprodhimi pasues, pavar\u00ebsisht se partneri i tyre origjinal mbetet i gjall\u00eb \u2013 nj\u00eb sjellje e quajtur \u201cdivorc\u201d.<\/p>\n<p>Teksa nj\u00eb num\u00ebr studimesh kan\u00eb shqyrtuar faktor\u00ebt e mundsh\u00ebm q\u00eb lidhen me ndarje t\u00eb tilla, ekspert\u00ebt thon\u00eb se k\u00ebto priren t\u00eb p\u00ebrqendrohen n\u00eb specie individuale ose grupe speciesh, shkruan Guardian, p\u00ebrcjell rtv21.tv.<\/p>\n<p>Tani studiuesit thon\u00eb se kan\u00eb gjetur dy faktor\u00eb ky\u00e7 q\u00eb jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb divorc n\u00eb nj\u00eb gam\u00eb t\u00eb gjer\u00eb speciesh zogjsh: tradhtia e meshkujve dhe migrimet n\u00eb distanca t\u00eb gjata.<\/p>\n<p>Duke shkruar n\u00eb revist\u00ebn Proceedings of the Royal Society B, k\u00ebrkuesit n\u00eb Kin\u00eb dhe Gjermani p\u00ebrshkruajn\u00eb se si u mb\u00ebshtet\u00ebn n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e publikuara m\u00eb par\u00eb n\u00eb lidhje me normat e divorcit p\u00ebr 232 lloje zogjsh me t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr vdekshm\u00ebrin\u00eb dhe distancat e migrimit. Ekipi gjithashtu u dha meshkujve dhe femrave t\u00eb secil\u00ebs specie nj\u00eb \u201cmund\u00ebsi t\u00eb tradhtis\u00eb\u201d t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb bazuar n\u00eb informacionin e publikuar n\u00eb lidhje me sjelljen e zogjve.<\/p>\n<p>Ata gjithashtu kryen nj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb bazuar n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet evolucionare midis specieve p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb parasysh efektin e prejardhjes s\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt.<\/p>\n<p>Rezultatet tregojn\u00eb se speciet me norma duksh\u00ebm t\u00eb larta divorci priren t\u00eb jen\u00eb t\u00eb lidhura ngusht\u00eb me nj\u00ebra-tjetr\u00ebn, nj\u00eb gjetje q\u00eb vlen edhe p\u00ebr speciet me shkall\u00eb duksh\u00ebm t\u00eb ul\u00ebt divorci. Nj\u00eb model i ngjash\u00ebm u pa p\u00ebr tradhtin\u00eb e meshkujve.<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebr shembull, p\u00eblhurat, dall\u00ebndyshet, martinat, oriolat dhe zogjt\u00eb e zinj kishin si norma t\u00eb larta divorci ashtu edhe shthurje t\u00eb meshkujve, nd\u00ebrsa pet\u00ebt, albatroset, patat dhe mjellmat kishin norma t\u00eb ul\u00ebta divorci dhe tradhti nga meshkujt,\u201d shkruan ekipi.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa studiuesit zbuluan se tradhtia m\u00eb e lart\u00eb e meshkujve shoq\u00ebrohej me p\u00ebrqindje m\u00eb t\u00eb larta \u2018divorci\u2019, ky nuk ishte rasti p\u00ebr tradhtin\u00eb nga femrat.<\/p>\n<p>\u201cKur nj\u00eb zog mashkull \u00ebsht\u00eb tradhtar, shpesh perceptohet si nj\u00eb reduktim i k\u00ebtij angazhimi, pasi v\u00ebmendja dhe burimet e tij ndahen mes disa femrave. Kjo mund ta b\u00ebj\u00eb at\u00eb m\u00eb pak t\u00ebrheq\u00ebs si partner, dhe k\u00ebshtu ka m\u00eb shum\u00eb gjasa t\u00eb \u2018divorcohet\u2019 n\u00eb sezonin e ardhsh\u00ebm t\u00eb shumimit. Anasjelltas, nj\u00eb mashkull mund t\u00eb rris\u00eb aft\u00ebsin\u00eb e tij duke u \u00e7iftuar me disa femra\u201d, tha Dr Zitan Song, nj\u00eb bashkautor i hulumtimit n\u00eb Institutin Max Planck t\u00eb Sjelljes s\u00eb Kafsh\u00ebve n\u00eb Gjermani. Si rezultat, normat e divorcit mund t\u00eb rriten aty ku meshkujt kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb t\u00eb shthurur.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, Song sugjeroi q\u00eb tradhtia e femrave mund t\u00eb mos \u00e7oj\u00eb n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat pasoja, sepse pasiguria p\u00ebr at\u00ebsin\u00eb e pasardh\u00ebsve mund t\u00eb rezultoj\u00eb n\u00eb p\u00ebrfshirjen e shtuar t\u00eb meshkujve n\u00eb kujdesin prind\u00ebror.<\/p>\n<p>Ekipi zbuloi gjithashtu se speciet me distanca m\u00eb t\u00eb gjata migrimi kishin nj\u00eb shkall\u00eb m\u00eb t\u00eb lart\u00eb divorci, p\u00ebrcjell rtv21.tv.<\/p>\n<p>\u201cPas migrimit, \u00e7iftet mund t\u00eb mb\u00ebrrijn\u00eb n\u00eb destinacionin e tyre n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb asinkrone, duke \u00e7uar n\u00eb nj\u00eb situat\u00eb ku mb\u00ebrritja e hershme mund t\u00eb \u00e7ift\u00ebzohet me nj\u00eb partner tjet\u00ebr, duke rezultuar n\u00eb nj\u00eb divorc. Migrimi mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb gjithashtu n\u00eb uljen e \u00e7ifteve n\u00eb vende t\u00eb ndryshme t\u00eb shumimit, duke shkaktuar k\u00ebshtu \u2018divorc\u2019 p\u00ebr shkak t\u00eb humbjes aksidentale. Ky efekt intensifikohet me rritjen e distanc\u00ebs s\u00eb migrimit\u201d, tha Song. Ekipi vuri n\u00eb dukje se migrimet m\u00eb t\u00eb gjata ngushtuan dritaren p\u00ebr mbar\u00ebshtim.<\/p>\n<p>\u201cDivorci mund t\u00eb ndihmoj\u00eb n\u00eb leht\u00ebsimin e shumimit t\u00eb menj\u00ebhersh\u00ebm pas mb\u00ebrritjes, n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb pres\u00ebsh p\u00ebr nj\u00eb partner t\u00eb m\u00ebparsh\u00ebm\u201d, tha Song.<\/p>\n<p>Studiuesit zbuluan gjithashtu se shkalla e vdekshm\u00ebris\u00eb dhe distanca e emigrimit dukeshin t\u00eb lidhura me tradhtin\u00eb e meshkujve, duke sugjeruar efekte t\u00eb mundshme indirekte n\u00eb divorc.<\/p>\n<p>Ekipi thot\u00eb se rezultatet sugjerojn\u00eb se divorci tek zogjt\u00eb mund t\u00eb mos jet\u00eb thjesht nj\u00eb strategji p\u00ebr t\u00eb rritur aft\u00ebsin\u00eb fizike t\u00eb nj\u00eb individi, ose nj\u00eb p\u00ebrgjigje ndaj faktor\u00ebve ekologjik\u00eb si migrimi, por n\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj mund t\u00eb ndikohet nj\u00ebkoh\u00ebsisht nga t\u00eb dyja.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tradhtia dhe periudhat e gjata larg nga nj\u00ebri-tjetri zakonisht parashikojn\u00eb divorcin p\u00ebr \u00e7iftet njer\u00ebzore \u2013 por duket se faktor\u00eb t\u00eb ngjash\u00ebm luajn\u00eb nj\u00eb rol edhe<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[54],"tags":[],"class_list":["post-11227","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-indeks"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11227","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11227"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11227\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11227"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11227"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11227"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}