Vendimi p\u00ebr dh\u00ebnien e ndihm\u00ebs makrofinanciare p\u00ebr Maqedonin\u00eb e Veriut me vler\u00eb deri n\u00eb 100 milion\u00eb euro p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrballur me pasojat e shkaktuara nga agresioni rus kund\u00ebr Ukrain\u00ebs, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga pikat e agjend\u00ebs s\u00eb seanc\u00ebs s\u00eb sotme t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb \u00c7\u00ebshtjeve t\u00eb P\u00ebrgjithshme (GAK) t\u00eb BE-s\u00eb n\u00eb Bruksel.<\/p>\n
Propozim-vendimi, i miratuar nga Komisioni Evropian m\u00eb 6 shkurt t\u00eb k\u00ebtij viti, \u00ebsht\u00eb miratuar m\u00eb par\u00eb nga Parlamenti Evropian m\u00eb 13 qershor, nd\u00ebrsa t\u00eb m\u00ebrkur\u00ebn e kaluar nga Komiteti i P\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb P\u00ebrhersh\u00ebm t\u00eb qeverive t\u00eb vendeve an\u00ebtare n\u00eb Bashkimin Evropian (KOREPER).<\/p>\n
Propozimi i Komisionit Evropian b\u00ebn me dije se ekonomia e vendit, e cila filloi negociatat e an\u00ebtar\u00ebsimit me BE m\u00eb 19 korrik t\u00eb vitit 2022, \u00ebsht\u00eb prekur ndjesh\u00ebm nga recesioni i vitit 2020 si pasoj\u00eb e pandemis\u00eb s\u00eb Kovid-it, si dhe nga kriza energjitike. Kriza e shkaktuar nga agresioni rus kund\u00ebr Ukrain\u00ebs , e cila kontribuoi n\u00eb rritjen e nevojave fiskale.<\/p>\n
\u201cQeveria e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut ka treguar nj\u00eb p\u00ebrkushtim t\u00eb fort\u00eb p\u00ebr zbatimin e reformave t\u00eb m\u00ebtejshme, duke u fokusuar n\u00eb fushat ky\u00e7e t\u00eb politikave t\u00eb identifikuara n\u00eb Konkluzionet e P\u00ebrbashk\u00ebta t\u00eb Dialogut Ekonomik dhe Financiar nd\u00ebrmjet BE-s\u00eb dhe Ballkanit Per\u00ebndimor dhe Turqis\u00eb t\u00eb 24 majit 2022, duke p\u00ebrfshir\u00eb reformat n\u00eb drejt\u00ebsi, luft\u00ebn kund\u00ebr korrupsionit dhe krimit t\u00eb organizuar, qeverisjen e mir\u00eb dhe sundimin e ligjit\u201d, citohet n\u00eb propozim.<\/p>\n
Si\u00e7 njofton reporteri special i MIA-s nga Brukseli, Komisioni Evropian thekson se vendi ka operacionalizuar me sukses ndihm\u00ebn makro-financiare p\u00ebr tejkalimin e pasojave t\u00eb pandemis\u00eb s\u00eb KOVID-19, duke zbatuar \u201ct\u00eb gjitha aktivitetet reformuese t\u00eb dakorduara me Unionin n\u00eb Memorandumin e Mir\u00ebkuptimit\u201d, p\u00ebrcjell Indeks.mk<\/p>\n
Gjithashtu, n\u00eb propozim citohet se n\u00eb prillin e kaluar vendi arriti nj\u00eb marr\u00ebveshje me Fondin Monetar Nd\u00ebrkomb\u00ebtar (FMN) p\u00ebr nj\u00eb program 24-mujor t\u00eb likuiditetit deri n\u00eb 530 milion\u00eb euro, i cili u miratua zyrtarisht nga Bordi Ekzekutiv i FMN-s\u00eb m\u00eb 22 n\u00ebntor t\u00eb vitit 2022, p\u00ebr t\u00eb leht\u00ebsuar pasojat e ndikimeve t\u00eb jashtme, p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur konsolidimin fiskal dhe p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrshpejtuar reformat strukturore n\u00eb disa fusha, duke p\u00ebrfshir\u00eb politik\u00ebn tatimore dhe investimet publike.<\/p>\n
\u201cDuke marr\u00eb parasysh p\u00ebrkeq\u00ebsimin e situat\u00ebs ekonomike dhe parashikimeve, Maqedonia e Veriut p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb k\u00ebrkoi ndihm\u00eb makro-financiare nga Unioni p\u00ebr t\u00eb plot\u00ebsuar programin e FMN-s\u00eb n\u00eb prill t\u00eb vitit 2022. Megjithat\u00eb, Komisioni e vuri at\u00eb k\u00ebrkes\u00eb n\u00eb pritje, pasi ekonomia e vendit n\u00eb at\u00eb koh\u00eb ishte ende mjaft e q\u00ebndrueshme dhe kishte disa opsione t\u00eb tjera financimi. Qeveria e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut rinovoi k\u00ebrkes\u00ebn e saj p\u00ebr ndihm\u00eb makro-financiare n\u00eb tetor t\u00eb vitit 2022\u201d, shtohet propozimi.<\/p>\n
Duke pasur parasysh se vendi \u00ebsht\u00eb kandidat p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim dhe ka nisur negociatat e an\u00ebtar\u00ebsimit, KE-ja vler\u00ebson se ka t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb marr\u00eb ndihm\u00eb makrofinanciare nga Bashkimi si \u201cnj\u00eb instrument financiar i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur bilancin e pagesave, i cili synon t\u00eb p\u00ebrgjigjet ndaj nevojave imediate p\u00ebr financim t\u00eb jasht\u00ebm\u201d dhe p\u00ebr zbatimin e masave p\u00ebr p\u00ebrshtatje t\u00eb menj\u00ebhershme dhe reforma strukturore p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e pozicionit t\u00eb bilancit t\u00eb pagesave n\u00eb afat t\u00eb shkurt\u00ebr.<\/p>\n
\u201cN\u00eb rrethanat aktuale t\u00eb jasht\u00ebzakonshme, ndihma makrofinanciare e Unionit p\u00ebr Maqedonin\u00eb e Veriut do t\u00eb jet\u00eb p\u00ebrgjigje adekuate ndaj k\u00ebrkes\u00ebs s\u00eb vendit p\u00ebr mb\u00ebshtetje p\u00ebr stabilizimin e ekonomis\u00eb. Ndihma makro-financiare e Unionit do t\u00eb mb\u00ebshtes\u00eb stabilizimin ekonomik dhe agjend\u00ebn e reformave strukturore t\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, duke plot\u00ebsuar burimet e v\u00ebna n\u00eb dispozicion sipas marr\u00ebveshjes financiare t\u00eb FMN-s\u00eb. Ndihma makro-financiare e Unionit duhet t\u00eb synoj\u00eb t\u00eb mb\u00ebshtes\u00eb rivendosjen e gjendjes s\u00eb q\u00ebndrueshme me financimin e jasht\u00ebm t\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb mb\u00ebshtes\u00eb zhvillimin e saj ekonomik dhe social\u201d, p\u00ebrfundon Komisioni.<\/p>\n
Propozimi m\u00eb tej thekson se p\u00ebrcaktimi i shum\u00ebs s\u00eb ndihm\u00ebs makrofinanciare t\u00eb Bashkimit p\u00ebr vendin duhet t\u00eb bazohet n\u00eb nj\u00eb vler\u00ebsim sasior t\u00eb nevojave t\u00eb mbetura p\u00ebr financim t\u00eb jasht\u00ebm dhe t\u00eb marr\u00eb parasysh kapacitetin e vendit p\u00ebr t\u00eb financuar me burimet e veta, ve\u00e7an\u00ebrisht me rezervat valutore me t\u00eb cilat disponon.<\/p>\n
\u201cMe rastin e p\u00ebrcaktimit t\u00eb sasis\u00eb s\u00eb ndihm\u00ebs, kontributet e pritshme financiare nga donator\u00ebt shum\u00ebpal\u00ebsh dhe nevoja p\u00ebr t\u00eb siguruar nj\u00eb ndarje t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb barr\u00ebs midis Bashkimit Evropian dhe donator\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb, si dhe vendosja paraprake e instrumenteve t\u00eb tjera financiare t\u00eb jashtme t\u00eb BE-s\u00eb dhe vler\u00ebs s\u00eb shtuar t\u00eb p\u00ebrfshirjes s\u00eb p\u00ebrgjithshme t\u00eb Unionit n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut\u201d, citohet n\u00eb dokument.<\/p>\n
Sipas KE-s\u00eb, kjo ndihm\u00eb makrofinanciare duhet t\u00eb mb\u00ebshtes\u00eb politik\u00ebn e jashtme t\u00eb Bashkimit ndaj Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut dhe p\u00ebrkushtimin e vendit ndaj vlerave t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta me BE-n\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb respektimin p\u00ebr demokracin\u00eb, sundimin e ligjit, qeverisjen e mir\u00eb, respektimin e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, zhvillimin e q\u00ebndruesh\u00ebm dhe reduktimin e varf\u00ebris\u00eb, si dhe nj\u00eb p\u00ebrkushtim ndaj parimeve t\u00eb tregtis\u00eb s\u00eb hapur dhe t\u00eb bazuar n\u00eb rregulla dhe korrekt\u00ebsi.<\/p>\n
\u201cNj\u00eb parakusht p\u00ebr dh\u00ebnien e ndihm\u00ebs makro-financiare p\u00ebr Unionin duhet t\u00eb jet\u00eb q\u00eb Maqedonia e Veriut t\u00eb respektoj\u00eb mekanizmat efektiv\u00eb demokratik\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb sistemin parlamentar shum\u00ebpartiak dhe sundimin e ligjit, dhe t\u00eb garantoj\u00eb respektimin e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, objektivat specifike t\u00eb asistenc\u00ebs makrofinanciare t\u00eb Bashkimit duhet t\u00eb forcojn\u00eb efikasitetin, transparenc\u00ebn dhe llogaridh\u00ebnien e sistemeve t\u00eb menaxhimit t\u00eb financave publike, si dhe qeverisjen dhe mbik\u00ebqyrjen e sektorit financiar, si dhe duhet t\u00eb nxisin reformat strukturore q\u00eb synojn\u00eb t\u00eb mb\u00ebshtesin nj\u00eb sistem t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm dhe rritje gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse, krijimin e vendeve t\u00eb pun\u00ebs dhe konsolidim fiskal. Komisioni duhet t\u00eb monitoroj\u00eb rregullisht p\u00ebrmbushjen e k\u00ebtyre parakushteve nga Maqedonia e Veriut dhe arritjen e k\u00ebtyre q\u00ebllimeve, theksohet n\u00eb Propozim.<\/p>\n
Komisioni thekson se p\u00ebr t\u00eb siguruar q\u00eb interesat financiare t\u00eb Unionit lidhur me ndihm\u00ebn makrofinanciare t\u00eb mbrohen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb efektive, Maqedonia e Veriut duhet t\u00eb marr\u00eb masat e duhura n\u00eb lidhje me parandalimin dhe luft\u00ebn kund\u00ebr mashtrimit, korrupsionit dhe \u00e7do parregullsie tjet\u00ebr q\u00eb lidhet me at\u00eb ndihm\u00eb.<\/p>\n
\u201cGjithashtu, duhet t\u00eb parashikohet q\u00eb Komisioni t\u00eb kryej\u00eb kontrolle, Gjykata e Audituesve t\u00eb kryej\u00eb auditime dhe Prokuroria Publike Evropiane t\u00eb kryej\u00eb kompetencat e saj n\u00eb lidhje me ofrimin e ndihm\u00ebs makrofinanciare t\u00eb Bashkimit p\u00ebr Maqedonia e Veriut\u201d, shtohet n\u00eb Propozim-Vendimin.<\/p>\n
Me k\u00ebt\u00eb vendim, si\u00e7 theksohet nga Komisioni Evropian, ky organ q\u00ebndron n\u00eb krah t\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut n\u00eb k\u00ebto koh\u00eb sfiduese, sepse pas luft\u00ebs agresive t\u00eb Rusis\u00eb kund\u00ebr Ukrain\u00ebs, bilanci i jasht\u00ebm i vendit \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsuar p\u00ebr shkak t\u00eb var\u00ebsis\u00eb s\u00eb madhe nga importet e karburanteve dhe energjis\u00eb elektrike.<\/p>\n
Sipas KE-s\u00eb, ndihma e propozuar do t\u00eb kontribuoj\u00eb n\u00eb mbulimin e nevojave financiare t\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut n\u00eb 2023 dhe 2024, duke mb\u00ebshtetur q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb fiskale dhe reformat strukturore.<\/p>\n
Parashikohet q\u00eb ndihma t\u00eb disbursohet n\u00eb form\u00ebn e kredis\u00eb n\u00eb dy k\u00ebste, por pagesa e tyre do t\u00eb varet nga reformat e politikave n\u00eb fushat e menaxhimit fiskal, politik\u00ebs tatimore, menaxhimit t\u00eb investimeve publike, partneriteteve publiko-private, mjedisit t\u00eb biznesit, transparenc\u00ebs n\u00eb ndihm\u00ebn shtet\u00ebrore, efikasitetin energjetik, reformat n\u00eb drejt\u00ebsi dhe luft\u00ebn kund\u00ebr korrupsionit, si dhe nga zbatimi i programit t\u00eb FMN-s\u00eb.<\/p>\n
\u201cK\u00ebto reforma do ta mb\u00ebshtesin Maqedonin\u00eb e Veriut n\u00eb rrug\u00ebn e saj drejt an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb BE\u201d, shtohet n\u00eb propozimin e Komisionit Evropian.<\/p>\n
Ndihma makro-financiare \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e angazhimit m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb BE-s\u00eb p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur vendet kandidate dhe partner\u00ebt e fqinj\u00ebsis\u00eb, e cila synohet si nj\u00eb instrument i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm reagimi ndaj krizave n\u00eb rast t\u00eb problemeve serioze t\u00eb bilancit t\u00eb pagesave.<\/p>\n
Q\u00eb vendimi p\u00ebr pages\u00ebn e ndihm\u00ebs makrofinanciare t\u00eb miratohet p\u00ebrfundimisht, ai duhet t\u00eb miratohet nga K\u00ebshilli i BE-s\u00eb, nd\u00ebrsa do t\u00eb hyj\u00eb n\u00eb fuqi pasi t\u00eb n\u00ebnshkruhet nga kryetar\u00ebt e Parlamentit Evropian dhe K\u00ebshillit dhe t\u00eb botohet n\u00eb Gazet\u00ebn Zyrtare t\u00eb Bashkimit Evropian.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Vendimi p\u00ebr dh\u00ebnien e ndihm\u00ebs makrofinanciare p\u00ebr Maqedonin\u00eb e Veriut me vler\u00eb deri n\u00eb 100 milion\u00eb euro p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrballur me pasojat e shkaktuara nga<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"class_list":["post-11597","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-maqedoni"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11597","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11597"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11597\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11597"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11597"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11597"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}