{"id":11951,"date":"2023-07-15T12:26:18","date_gmt":"2023-07-15T10:26:18","guid":{"rendered":"https:\/\/indeks.mk\/?p=11951"},"modified":"2023-07-15T12:26:18","modified_gmt":"2023-07-15T10:26:18","slug":"marreveshja-e-ohrit-arritja-me-e-madhe-e-shqiptareve-te-maqedonise-se-veriut","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/?p=11951","title":{"rendered":"Marr\u00ebveshja e Ohrit, arritja m\u00eb e madhe e shqiptar\u00ebve t\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut"},"content":{"rendered":"<p><em>T\u00eb rralla jan\u00eb ngjarjet, t\u00eb cilat sh\u00ebnojn\u00eb kthesa n\u00eb historin\u00eb e shqiptar\u00ebve. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst Marr\u00ebveshja Korniz\u00eb e Ohrit (MKO) paraqet arritjen m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut<\/em><\/p>\n<p><strong>Nga Prof. Dr. Aziz Pollozhani<\/strong><\/p>\n<p>Pas d\u00ebshtimit m\u00eb se nj\u00ebdekad\u00ebshe p\u00ebr t\u2019i harmonizuiar drejt raportet mes maqedonasve dhe shqiptar\u00ebve n\u00eb Maqedonin\u00eb e sapodal\u00eb nga shkat\u00ebrrimi i Jugosllavis\u00eb, filloi konflikti mes forcave qeveritare dhe kryengrit\u00ebsve t\u00eb organizuar si Ushtria \u00c7lirimtare Komb\u00ebtare (U\u00c7K) q\u00eb p\u00ebrfundoi me marr\u00ebveshtje paq\u00ebsore t\u00eb Ohrit t\u00eb n\u00ebnshkruar m\u00eb 13 gusht t\u00eb vitit 2001 nga pal\u00ebt dhe t\u00eb garantuar nga faktor\u00ebt kryesor\u00eb t\u00eb komunitetit nd\u00ebrkomb\u00ebtar, SHBA, BE, NATO dhe OSBE.<\/p>\n<p>Ky dokument, sado q\u00eb ishte nj\u00eb zgjidhje kompromisi mes pal\u00ebve, p\u00ebrfaq\u00ebson arritjen m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb shqiptar\u00ebve t\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut drejt realizimit t\u00eb drejtave t\u00eb tyre natyrore, historike dhe demokratike. Po i theksoj k\u00ebto tri kontekste t\u00eb realizimit dhe t\u00eb zhvillimit t\u00eb t\u00eb drejtave, sepse t\u00eb drejtat tona plot\u00ebsisht mund t\u00eb cil\u00ebsohen si t\u00eb tilla. Ato jan\u00eb natyrore, sepse n\u00eb kushtet e nj\u00eb rendi t\u00eb ri bot\u00ebror dhe n\u00eb kontekstin e standardeve evropiane, t\u00eb drejta kolektive t\u00eb etnive p\u00ebrb\u00ebr\u00ebse t\u00eb shtetit si e drejta p\u00ebr arsim n\u00eb gjuh\u00ebn amtare, e drejta p\u00ebr shprehjen dhe kultivimin e identitetit dhe e drejta p\u00ebr p\u00ebrfaq\u00ebsim t\u00eb drejt\u00eb n\u00eb organet p\u00ebrfaq\u00ebsuese, jan\u00eb t\u00eb drejta q\u00eb mbrohen edhe me marr\u00ebveshje nd\u00ebrkomb\u00ebtare si standard themelor i nj\u00eb shoq\u00ebrie demokratike.<\/p>\n<div class=\"g g-61\">\n<div class=\"g-single a-484\">Ato jan\u00eb edhe t\u00eb drejta historike, sepse shqiptar\u00ebt jan\u00eb popullat\u00eb autoktone n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend dhe t\u00eb drejtat e tyre jan\u00eb zhvilluar dhe praktikuar, ndon\u00ebse me shum\u00eb peripeci dhe sakrifica n\u00eb faza t\u00eb ndryshme t\u00eb zhvillimit ton\u00eb social dhe kulturor. Kushtetuta e vitit 1991 i mohonte disa t\u00eb drejta q\u00eb shqiptar\u00ebt i pat\u00ebn fituar me shum\u00eb sakrifica dhe i g\u00ebzuan p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb edhe n\u00eb sistemin socialist. Vazhdimi i mohimit t\u00eb tyre edhe n\u00eb kushte t\u00eb pluralizmit do ta kompromitonte kuptimin e k\u00ebtij sistemi t\u00eb ri politik q\u00eb po b\u00ebhej me synim t\u00eb demokratizimit t\u00eb vendit.<\/div>\n<\/div>\n<p>Jan\u00eb t\u00eb drejta demokratike, sepse nj\u00eb demokraci e v\u00ebrtet\u00eb mund t\u00eb nd\u00ebrtohet vet\u00ebm me qytetar\u00eb t\u00eb barabart\u00eb, ku diskriminimi dhe nacionalizmi nuk mund t\u00eb jen\u00eb parim i organizimit t\u00eb raporteve t\u00eb reja mes individ\u00ebve apo grupeve me p\u00ebrkat\u00ebsi t\u00eb ndryshme etnike, fetare apo cil\u00ebn do qoft\u00eb tjet\u00ebr p\u00ebrkat\u00ebsi q\u00eb i dallon ose i b\u00ebn t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb ata.<\/p>\n<p>Nj\u00eb shtet q\u00eb synonte t\u00eb b\u00ebhej shtet i familjes evropiane, q\u00eb deklaronte se parimet e nd\u00ebrtimit t\u00eb tij do t\u00eb jen\u00eb vlerat evropiane, i duhej nj\u00eb transformim i thell\u00eb politik dhe shoq\u00ebror, q\u00eb n\u00ebnkuptonte ndryshimin e gjeneratorit t\u00eb k\u00ebsaj gjendje t\u00eb padrejt\u00eb dhe ajo ishte ndryshimi i kushtetut\u00ebs n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ajo t\u00eb b\u00ebhej e pranueshme nga t\u00eb gjith\u00eb qytetar\u00ebt e saj.<\/p>\n<p>Refuzimi i klas\u00ebs politike vendimarr\u00ebse t\u00eb koh\u00ebs p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb ndryshim p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se dhjet\u00eb vjet pas shpalljes s\u00eb pluralizmit ishte shkaku i raporteve t\u00eb tensionuara nd\u00ebretnike dhe m\u00eb von\u00eb i fillimit t\u00eb konfliktit n\u00eb vendin ton\u00eb. Rrjedhimisht, n\u00ebnshkrimi i marr\u00ebveshjes Korniz\u00eb t\u00eb Ohrit q\u00eb parashihte k\u00ebto ndryshime kushtetuese, e ndali luft\u00ebn. Prandaj ky dokument me t\u00eb drejt\u00eb do t\u00eb mbetet si arritje m\u00eb e madhe e shqiptar\u00ebve n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut, sepse p\u00ebrmbushi k\u00ebrkesat e shtruara dhe krijoi nj\u00eb baz\u00eb solide p\u00ebr harmonizimin e raporteve nd\u00ebretnike mbi parime demokratike duke eliminuar trash\u00ebgimin\u00eb diskriminuese n\u00eb k\u00ebto raporte dhe duke hapur perspektiva t\u00eb reja arsimore, kulturore, ekonomike dhe n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi zhvillimore p\u00ebr shqiptar\u00ebt si dhe p\u00ebr komunitetet tjera n\u00eb vend.<\/p>\n<p>Republika e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut pas Marr\u00ebveshjes s\u00eb Ohrit ka ndryshuar duksh\u00ebm. Q\u00eb n\u00eb vitet e para pas n\u00ebnshkrimit t\u00eb saj, u tejkaluan barrierat politike dhe ligjore p\u00ebr arsim n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe n\u00eb t\u00eb gjitha nivelet, u afirmuan dhe u kodifikua p\u00ebrdorimi i simboleve t\u00eb identitetit shqiptar si gjuha dhe p\u00ebrdorimi i flamurit. U b\u00eb ndarje e re territoriale dhe u decentralizua pushteti duke fuqizuar duksh\u00ebm komunat e reja, filloi integrimi i shqiptar\u00ebve n\u00eb administrat\u00ebn shtet\u00ebrore dhe publike dhe si rezultat i krejt k\u00ebtyre, duksh\u00ebm u shtua dhe u faktorizua edhe komponenta ekonomike dhe financiare e shqiptar\u00ebve.<\/p>\n<p><strong>Por\u2026 ,si m\u00eb tutje ?<\/strong><\/p>\n<p>Kuptohet q\u00eb tani, pas nj\u00ebzet viteve, nuk do ishte e udh\u00ebs q\u00eb t\u00eb num\u00ebrojm\u00eb vet\u00ebm arritjet \u00a0dhe mund\u00ebsit\u00eb ligjore q\u00eb i krijoi MKO-ja. N\u00eb fakt\u00a0 ky p\u00ebrvjetor duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb rast p\u00ebr debat m\u00eb t\u00eb gj\u00ebr\u00eb sepse n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb debatit t\u00eb till\u00eb mund t\u00eb arrihet n\u00eb ide\u00a0 t\u00eb dobishm\u00eb p\u00ebr hap\u00ebrimin e m\u00ebtejm\u00eb t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb son\u00eb. Kjo konsiston n\u00eb\u00a0 nevoj\u00ebn p\u00ebr t\u00eb \u00a0hyjm\u00eb pak ma thell\u00eb dhe t\u00eb \u00a0shtjellojm\u00eb, brenda mund\u00ebsive, edhe efektin praktik t\u00eb saj n\u00eb mir\u00ebq\u00ebnien e popullat\u00ebs dhe at\u00eb q\u00eb quhet vler\u00eb dhe cil\u00ebsin\u00eb e kapitalit social q\u00eb \u00ebsht\u00eb rrjeta q\u00eb e b\u00ebn nj\u00eb shtet koheziv, funksional dhe demokratik.<\/p>\n<p>Sikurse e thot\u00eb Gasseti n\u00eb librin \u201cRevolti i masave\u201d, duhet par\u00eb se sa dhe si k\u00ebto masa jan\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme dhe e \u00e7ojn\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb n\u00eb progres t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Pa dyshim q\u00eb nj\u00eb nga arritjet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb planin nd\u00ebrkomb\u00ebtar \u00ebsht\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimi i jon\u00eb n\u00eb NATO, q\u00eb u b\u00eb me marr\u00ebveshjen e Presp\u00ebs, e cila nuk do t\u00eb ishte e mundur n\u00ebse elita politike n\u00eb vend nuk do ta kishte m\u00ebsuar mir\u00eb nevoj\u00ebn e \u201cdialogut dhe kompromisit\u201d nga Marr\u00ebveshja e Ohrit. Nga ana tjet\u00ebr vonimi i procesit t\u00eb integrimit n\u00eb BE, jo vet\u00ebm q\u00eb vendosi n\u00eb dyshim kredibilitetin e procesit, por edhe po krijon klim\u00eb t\u00eb volitshme p\u00ebr kthim prapa duke ofruar hap\u00ebsir\u00eb p\u00ebr konceptet e vjetra t\u00eb perspektiv\u00ebs s\u00eb vendit.\u00a0 Ngjallja e \u201cluget\u00ebrve\u201d t\u00eb vjet\u00ebr dhe galvanizimi i ndikimeve dhe ideologjive t\u00eb vjetra mund ta destabilizoj\u00eb vendin dhe rajonin.<\/p>\n<p>Por, zgjidhja nuk \u00ebsht\u00eb \u201ct\u00eb v\u00ebm\u00eb kuj\u00ebn\u201d dhe te kthimi pas. Zgjidhje e men\u00e7ur do t\u00eb jet\u00eb avansimi i frym\u00ebs s\u00eb Marr\u00ebveshjes s\u00eb Ohrit dhe p\u00ebrparimi i demokracis\u00eb mbi parimet e njohura evropiane. Afirmimi i m\u00ebtejm\u00eb i vlerave q\u00eb na dallojn\u00eb dhe vazhdimi i p\u00ebrpjekjeve p\u00ebr t\u00eb gjetur zgjidhje q\u00eb fuqizojn\u00eb kohesionin social edhe n\u00eb simbolet dhe historin\u00eb shtet\u00ebrore duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb paradigm\u00eb e re e p\u00ebrbashk\u00ebt. Pa nj\u00eb zgjidhje n\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt simbolik, vendi do t\u00eb mbetet multietnik, multikulturor por i fragmentuar dhe fragjil.<\/p>\n<p>Duhet rishikuar funksionimin e decentralizimit n\u00eb drejtim t\u00eb fuqizimit t\u00eb rolit t\u00eb komunave n\u00eb faktor kryesor t\u00eb zhvillimit, dhe jo duke i shp\u00ebrblyer ato me mjete q\u00ebndrore buxhetore p\u00ebr sjelljet e tyre t\u00eb paligjshme n\u00eb sfer\u00ebn e nd\u00ebrtimit (urbanizmit) dhe ruajtjes s\u00eb ambientit.<\/p>\n<p>Arsimi dhe kultura, q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrgatitur kuadrot dhe imazhin ton\u00eb p\u00ebr koh\u00ebn q\u00eb po vjen, nuk duhet t\u00eb mburren vet\u00ebm p\u00ebr faktin q\u00eb funksionojn\u00eb dhe n\u00eb t\u00eb pun\u00ebsohet nj\u00eb num\u00ebr i madh i t\u00eb rinj\u00ebve tan\u00eb. Sistemi arsimor dhe vlera kulturore duhet rishikuar dhe rikonceptuar p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb at\u00eb pararend\u00ebse t\u00eb ndryshimeve tekniko-teknologjike dhe t\u00eb pasurin\u00eb ton\u00eb kulturore t\u00eb identifikueshme n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb shum\u00ebngjyr\u00ebshe.<\/p>\n<p>Trash\u00ebgimia e dob\u00ebt \u00a0institucionale n\u00eb sfer\u00ebn e kultur\u00ebs dhe mungesa e bashk\u00ebpunimit me qendrat m\u00eb t\u00eb avansuara n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb t\u00eb rajonit, ne na p\u00ebrjashton nga e drejta jon\u00eb p\u00ebr t\u00eb q\u00ebn\u00eb pjes\u00eb e t\u00ebr\u00ebsis\u00eb kulturore shqiptare e m\u00eb gj\u00ebr\u00eb. Mungesa e mjeteve p\u00ebr kultur\u00eb, si dhe dob\u00ebsit\u00eb administrative \u00a0p\u00ebr t\u00eb terhequr ato, na ka pozicionuar n\u00eb promotor t\u00eb kuazivlerave periferike t\u00eb kulturave tjera. Reformat n\u00eb arsim dhe n\u00eb kultur\u00eb nuk mund t\u00eb lihen si pjes\u00eb e tentativave individuale p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsim, por ato duhet t\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb thelbin e angazhimit \u00a0institucional-shtet\u00ebror si dy fushat m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr formimin e gjeneratave t\u00eb reja, si dhe afirmimit adekuat t\u00eb shtetit n\u00eb sken\u00ebn bot\u00ebrore.<\/p>\n<p>Kjo na kthen drejt nj\u00eb vrojtimi mbi adminstrat\u00ebn shtet\u00ebrore, e cila ka ardhur n\u00eb pik\u00ebn ku nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb e aft\u00eb t\u00eb realizoj\u00eb procese kualitative administrative mbi standardet q\u00eb asaj i k\u00ebrkohen nga partner\u00ebt tan\u00eb. Ajo nuk mund t\u00eb jet\u00eb m\u00eb vet\u00ebm \u201cnj\u00eb num\u00ebr q\u00eb po shtohet\u201d pa e matur edhe efektin e saj n\u00eb rritjen e asaj q\u00eb quhet efikasitet. Vet\u00ebm nj\u00eb rishikim i politikave t\u00eb pun\u00ebsimit, respektivisht departizimi i k\u00ebtij procesi dhe vendosja e parimit t\u00eb meritokracis\u00eb do t\u00eb ndihmonte duksh\u00ebm n\u00eb pengimin e shp\u00ebrnguljes s\u00eb t\u00eb rinjve tan\u00eb, por edhe t\u00eb kuadrove kualitative q\u00eb vendosin t\u00eb l\u00ebn\u00eb vendin e pun\u00ebn p\u00ebr shkak t\u00eb luft\u00ebs Don Kishotiane, me t\u00eb cil\u00ebn duhet t\u00eb p\u00ebrballen p\u00ebr t\u00eb ndryshuar di\u00e7ka.<\/p>\n<p>Administrimi i nj\u00eb shteti t\u00eb ri si i yni duhet t\u00eb jet\u00eb po aq efikas sa konteksti n\u00eb t\u00eb cilin ndodhet, sepse vet\u00ebm n\u00eb ket\u00eb m\u00ebnyr\u00eb mund t\u00eb mb\u00ebshtes\u00eb popullat\u00ebn t\u00eb cil\u00ebs duhet ti sh\u00ebrbej\u00eb ajo. P\u00ebr t\u00eb ndryshuar k\u00ebt\u00eb, qeverisja e mir\u00eb \u00ebsht\u00eb esenciale dhe e domosdoshme p\u00ebr krijimin e sistemeve t\u00eb reja politike, sociale dhe edukative mes tjerash.<\/p>\n<p>S\u00eb fundmi, zhvillimi i biznesit edhe nga subjektet shqiptare \u00ebsht\u00eb poashtu rezultat i frym\u00ebs s\u00eb Marr\u00ebveshjes s\u00eb Ohrit dhe e konceptit neoliberal t\u00eb ekonomis\u00eb. Ky sektor tani nga aktivitetet sh\u00ebrbyese dhe tregtare po kalon edhe n\u00eb at\u00eb prodhues. Shkalla e ardhshme e rritjes n\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt do t\u00eb ishte fuqizimi edhe n\u00eb sektorin financiar si dhe inovativ teknologjik. Hapja e nj\u00eb banke komerciale do t\u00eb shtynte zhvillimin ekonomik dhe do t\u00eb krijonte lidhje m\u00eb konkrete me diaspor\u00ebn ton\u00eb. Kjo do t\u00eb mund\u00ebsonte perspektiva t\u00eb reja t\u00eb raporteve tona me diaspor\u00ebn e cila tani m\u00eb ekonomikisht dhe financiarisht \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb e konsoliduar dhe e etshme p\u00ebr investime. Kjo do t\u00eb krijonte nj\u00eb model t\u00eb ri t\u00eb zhvillimit mbi baz\u00ebn e investimeve t\u00eb huaja. Zonat e lira ekonomike jan\u00eb t\u00eb dobishme p\u00ebr nj\u00eb faz\u00eb, por ato nuk mund t\u00eb jen\u00eb zgjidhje e q\u00ebndrueshme dhe e p\u00ebrhershme. Benefitet dhe subvencionet e majme q\u00eb atyre u jepen, rrisin apetitet e tyre dhe t\u00eb kujtojn\u00eb frym\u00ebn \u201cneokolonialiste\u201d t\u00eb t\u00eb menduarit.<\/p>\n<p>Por, p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb m\u00eb efikas dhe me pritje m\u00eb realistike, kjo do t\u00eb duhet t\u00eb shoq\u00ebrohet me politika m\u00eb t\u00eb sinqerta dhe m\u00eb t\u00eb guximshme drejt paqtimit dhe pajtimit t\u00eb rajonit. Rajoni duhet t\u00eb gjej\u00eb rrug\u00ebn e vet\u00ebmjekimit deri n\u00eb nj\u00eb mas\u00eb sepse \u201cEvropa e sotme\u201d akoma po duket e ngjajshme me reliktet e \u201cBot\u00ebs s\u00eb djeshme\u201d t\u00eb Cvajgut. Rajoni me shtete t\u00eb vogla n\u00eb Ballkan mund tu p\u00ebrballoj\u00eb sfidave sot vet\u00ebm n\u00ebse gjen paqen e drejt\u00eb n\u00eb mes vete si dhe mb\u00ebshtet fryma inovative dhe reformuese t\u00eb cilat duhet t\u00eb ken\u00eb autor\u00ebsin\u00eb e rinis\u00eb.<\/p>\n<p>Testi i fundit i MKO-s\u00eb, por edhe t\u00eb funksionalitetit t\u00eb shtetit mb\u00ebshtetet pik\u00ebrisht tek aft\u00ebsia jon\u00eb t\u00eb krijojm\u00eb mund\u00ebsi dhe ndjenj\u00ebn se n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend, nj\u00eb individ q\u00eb punon mund t\u00eb arrij\u00eb p\u00ebrparimin e tij apo t\u00eb saj, ku nj\u00eb ide e mir\u00ebfillt\u00eb dhe e re mund t\u00eb gjej\u00eb mb\u00ebshtetje.<\/p>\n<p>Pa marr\u00eb parasysh arritjet e deritashme, ato nuk do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme dhe nuk do t\u2019u rezistojn\u00eb sfidave t\u00eb reja n\u00ebse nuk inspirojm\u00eb dhe nuk i hapim rrug\u00eb rinis\u00eb ton\u00eb n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb koncepteve t\u00eb reja. Kjo dekad\u00eb e re zhvillimore shtet\u00ebrore duhet t\u00eb mb\u00ebshtes\u00eb m\u00eb fuqimisht z\u00ebrin dhe vendin e t\u00eb rinjve n\u00eb nd\u00ebrtimin e ardhm\u00ebris\u00eb s\u00eb tyre.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00eb rralla jan\u00eb ngjarjet, t\u00eb cilat sh\u00ebnojn\u00eb kthesa n\u00eb historin\u00eb e shqiptar\u00ebve. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst Marr\u00ebveshja Korniz\u00eb e Ohrit (MKO) paraqet arritjen m\u00eb t\u00eb madhe<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44,47],"tags":[],"class_list":["post-11951","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-maqedoni","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11951","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11951"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11951\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11951"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11951"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11951"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}