{"id":13777,"date":"2023-08-08T09:48:06","date_gmt":"2023-08-08T07:48:06","guid":{"rendered":"https:\/\/indeks.mk\/?p=13777"},"modified":"2023-08-08T09:48:06","modified_gmt":"2023-08-08T07:48:06","slug":"ndryshimet-klimatike-ulin-pergjysme-rendimentet-e-grurit-ne-maqedoni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/?p=13777","title":{"rendered":"Ndryshimet klimatike ulin p\u00ebrgjysm\u00eb rendimentet e grurit n\u00eb Maqedoni"},"content":{"rendered":"<p>Reshjet e shumta t\u00eb shiut gjat\u00eb pranver\u00ebs dhe temperaturat ekstreme t\u00eb larta gjat\u00eb ver\u00ebs, kan\u00eb d\u00ebmtuar arat e mbjella me drith\u00ebra, thon\u00eb bujqit n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut.<\/p>\n<p>Stev\u00e7e Jordanovski, bujk nga Prilepi, thot\u00eb se shirat e dendura pas vete shkaktuan d\u00ebme t\u00eb konsiderueshme n\u00eb kulturat bujq\u00ebsore, ve\u00e7an\u00ebrisht arat e mbjella me grur\u00eb.<\/p>\n<p>Jordanovski thot\u00eb se bima e grurit \u00ebsht\u00eb rr\u00ebzuar n\u00eb tok\u00eb nga shirat e dendura, kurse kokrrat i jan\u00eb nxir\u00eb, duke e b\u00ebr\u00eb k\u00ebshtu t\u00eb pap\u00ebrpunuesh\u00ebm p\u00ebr miell.<\/p>\n<p>\u201cKur flasim p\u00ebr grurin dhe kulturat e tjera, drith\u00ebrat, do theksuar se si rrjedhoj\u00eb e shirave t\u00eb shumta n\u00eb pranver\u00eb arat e mbjella me k\u00ebto kultura bujq\u00ebsore u prek\u00ebn nga shum\u00eb s\u00ebmundje, me k\u00ebt\u00eb dhe rendimet u ul\u00ebn n\u00eb mas\u00eb t\u00eb theksuar. Gjat\u00eb muajit qershor kur gruri duhej t\u00eb mbushte kokrr\u00ebn, nuk ka pasur diell t\u00eb mjaftuesh\u00ebm dhe t\u00eb reshurat e shtuara t\u00eb shiut e d\u00ebmtuan duksh\u00ebm cil\u00ebsin\u00eb e grurit. Var\u00ebsisht nga rajoni rendimentet e drith\u00ebrave jan\u00eb ulur nga 30 deri n\u00eb 50 p\u00ebr qind\u201d, thekson Jordanovski.<\/p>\n<p>Memet Sinani nga Konfederata e Fermer\u00ebve n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut, thot\u00eb se ka t\u00eb mbjell\u00eb disa hektar\u00eb me grur\u00eb n\u00eb rajonin e Tetov\u00ebs. Sipas tij, n\u00ebse institucionet e shtetit nuk veprojn\u00eb brenda nj\u00eb kohe t\u00eb shkurt\u00ebr, ka rrezik q\u00eb bujqit t\u00eb falimentojn\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb d\u00ebmeve t\u00eb m\u00ebdha q\u00eb p\u00ebsojn\u00eb nga ndryshimet klimatike.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb 100 mij\u00eb euro investime q\u00eb kemi b\u00ebr\u00eb gjat\u00eb t\u00eb mbjellave, shteti duhet t\u00eb na kthej\u00eb 15 p\u00ebr qind. P\u00ebr p\u00ebrparimin e bujq\u00ebsis\u00eb, gjegj\u00ebsisht p\u00ebrshtatjen me ndryshimet klimatike, asnj\u00ebher\u00eb nuk na \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb as edhe nj\u00eb denar. Vet\u00ebm p\u00ebrralla d\u00ebgjojm\u00eb nga zyrtar\u00ebt e Ministris\u00eb s\u00eb Bujq\u00ebsis\u00eb\u201d, edhe pse k\u00ebto mjete jan\u00eb siguruar nga grantet e Suedis\u00eb\u201d, thot\u00eb Sinani p\u00ebr REL-in.<\/p>\n<p>\u201cKasht\u00eb kemi plot, por jo edhe kokrra gruri. Duhet t\u00eb djegim kasht\u00ebn pasi nuk ka kafsh\u00eb, s`kemi ku ta shesim p\u00ebr ta hequr nga ara\u2026 dhe kjo \u00ebsht\u00eb kosto shtes\u00eb\u201d, shprehet ai.<\/p>\n<p>Sinani thot\u00eb se viteve t\u00eb kaluara q\u00eb ishin m\u00eb t\u00eb frytshme, mblidheshin 5 deri 7 mij\u00eb kilogram\u00eb grur\u00eb p\u00ebr hektar, kurse sivjet rendimentet e grurit jan\u00eb rreth 3 mij\u00eb 500 kilogram\u00eb grur\u00eb p\u00ebr hektar.<\/p>\n<p>Nga Ministria e Bujq\u00ebsis\u00eb theksojn\u00eb se n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut nuk do t\u00eb ket\u00eb m\u00eb pak gruri se zakonisht pasi gjat\u00eb k\u00ebtij viti, si rrjedhoj\u00eb e subvencioneve q\u00eb kan\u00eb marr\u00eb bujqit, jan\u00eb mbjell\u00eb 8 p\u00ebr qind m\u00eb shum\u00eb sip\u00ebrfaqe e arave me grur\u00eb.<\/p>\n<p>Z\u00ebvend\u00ebsministrja e Bujq\u00ebsis\u00eb, Vjollc\u00eb Berisha, thot\u00eb p\u00ebr REL-in se ndryshimet e befta t\u00eb motit, shirat e vrullsh\u00ebm e breshri kan\u00eb qen\u00eb sfid\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb p\u00ebr bujqit.<\/p>\n<p>\u201cNe, si Ministri, kemi filluar procesin e vler\u00ebsimit t\u00eb d\u00ebmeve n\u00eb vendet q\u00eb i kan\u00eb paraqitur ata. P\u00ebrmes k\u00ebtij vler\u00ebsimi mund\u00ebsohet t\u00eb p\u00ebrfitohet nga d\u00ebmshp\u00ebrblimi q\u00eb e jep Qeveria n\u00eb raste t\u00eb k\u00ebtilla t\u00eb d\u00ebmtimit nga dukurit\u00eb natyrore e t\u00eb ngjashme. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, krahas subvencionimit p\u00ebr mbjelljen e grurit, miratuam edhe masat p\u00ebr mb\u00ebshtetjen e fermer\u00ebve p\u00ebr grur\u00eb e elb, t\u00eb cilat i krijuam n\u00eb konsultim me grupin n\u00ebnsektorial p\u00ebr drith\u00ebra. E t\u00ebr\u00eb p\u00ebrgatitja u b\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e duhur, mu n\u00eb fillim t\u00eb t\u00eb korrave\u201d, thot\u00eb Berisha.<\/p>\n<p>Ajo sqaron se me k\u00ebt\u00eb mas\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebse, kultivuesit i ndahen 12.000 denar\u00eb p\u00ebr hektar subvencionim shtes\u00eb p\u00ebr sasin\u00eb e arritur t\u00eb elbit dhe grurit, p\u00ebr prodhuesit q\u00eb kan\u00eb arritur rendiment minimal prej 3.000 kilogram\u00ebsh p\u00ebr hektar. Kjo mas\u00eb vlen p\u00ebr prodhuesit me rendiment minimal q\u00eb ua kan\u00eb shitur prodhimin bler\u00ebsve t\u00eb regjistruar, apo e kan\u00eb deponuar n\u00eb hambar\u00eb t\u00eb regjistruar, q\u00eb e kan\u00eb shitur n\u00eb fermat vendase ose e kan\u00eb p\u00ebrdorur n\u00eb fermat e veta n\u00eb periudh\u00ebn deri m\u00eb 31 gusht 2023.<\/p>\n<p>Masa e re p\u00ebr grur\u00eb mund\u00ebson pages\u00eb shtes\u00eb prej 3 denar\u00ebsh nga ana e ministris\u00eb p\u00ebr \u00e7do kilogram q\u00eb dor\u00ebzohet te bler\u00ebsit e regjistruar, sqaron Berisha, duke shtuar se nga ky vit dikasteri q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson ka rritur mb\u00ebshtetjen dhe afatin p\u00ebr dor\u00ebzimin e prodhimit n\u00eb hambar\u00ebt e grurit dhe elbit nga data 15 qershor deri m\u00eb 1 shtator 2023, me mb\u00ebshtetje prej 1 milion e gjysm\u00eb denar\u00ebsh (rreth 24 mij\u00eb euro) p\u00ebr shfryt\u00ebzues.<\/p>\n<p>Por, bujqit thon\u00eb se tani vet\u00ebm 60 p\u00ebr qind e tok\u00ebs bujq\u00ebsore kultivohet n\u00eb vend, pjesa tjet\u00ebr mbetet djerr\u00eb. Sipas tyre, n\u00ebse nuk vijn\u00eb me koh\u00eb subvencionet nga institucionet p\u00ebrkat\u00ebse p\u00ebr bujqit, m\u00eb shum\u00eb se 50 p\u00ebr qind e tokave bujq\u00ebsore rrezikon t\u00eb mbetet e djerrin\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reshjet e shumta t\u00eb shiut gjat\u00eb pranver\u00ebs dhe temperaturat ekstreme t\u00eb larta gjat\u00eb ver\u00ebs, kan\u00eb d\u00ebmtuar arat e mbjella me drith\u00ebra, thon\u00eb bujqit n\u00eb Maqedonin\u00eb<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"class_list":["post-13777","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-maqedoni"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13777","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13777"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13777\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13777"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13777"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13777"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}