{"id":14604,"date":"2023-08-22T09:55:41","date_gmt":"2023-08-22T07:55:41","guid":{"rendered":"https:\/\/indeks.mk\/?p=14604"},"modified":"2023-08-22T09:55:41","modified_gmt":"2023-08-22T07:55:41","slug":"ballkani-perendimor-premtim-i-pambajtur-i-antaresimit-ne-be","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/?p=14604","title":{"rendered":"Ballkani Per\u00ebndimor: Premtim i pambajtur i antar\u00ebsimit n\u00eb BE"},"content":{"rendered":"<div class=\"firstP\">\n<p>Kur kryetar\u00ebt e shteteve dhe t\u00eb qeverive t\u00eb vende t\u00eb BE-s\u00eb n\u00eb qershor 2003 u takuan n\u00eb qytez\u00ebn turistike greke Porto Carras, ata e kishin fort n\u00eb v\u00ebmendje Ballkanin per\u00ebndimor.<\/p>\n<div class=\"clearfix\">Unioni mb\u00ebshtet \u201cpa asnj\u00eb rezerv\u00eb\u201d antar\u00ebsimin e Shqip\u00ebris\u00eb, Bosnj\u00eb-Hercegovin\u00ebs, Kosov\u00ebs, Malit t\u00eb Zi dhe Serbis\u00eb, thuhet n\u00eb deklarat\u00ebn p\u00ebrfundimtare: \u201cE ardhmja e shteteve t\u00eb Ballkanit \u00ebsht\u00eb n\u00eb Europ\u00eb.\u201d Ky \u201cpremtim i Selanikut\u201d, q\u00eb mban emrin e qytetit port pran\u00eb vendit, ku u mbajt samiti, nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmbushur as sot pas dy dekadash.<\/div>\n<\/div>\n<p>R\u00ebnd\u00ebsia aktuale: N\u00eb qershor t\u00eb vitit t\u00eb kaluar shtetet e BE-s\u00eb mor\u00ebn vendimin sipas tyre historik, q\u00eb pavar\u00ebsisht p\u00ebrvojave negative me shtetet e Ballkanit Per\u00ebndimor, p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur zyrtarisht si vende kandidate p\u00ebr n\u00eb BE Ukrain\u00ebn dhe Moldavin\u00eb.<\/p>\n<div class=\"tchAdBlock smallAdBlock\">\n<div class=\"siteWidthContainer\">\n<div class=\"clearfix\"><strong>Nj\u00eb dark\u00eb p\u00ebr 20 vjetorin<\/strong><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Mbr\u00ebmjen e 21 gushtit 2023 kryeministri grek Kyriakos Mitsotakis priti n\u00eb nj\u00eb dark\u00eb n\u00eb Athin\u00eb kryetar\u00ebt e shteteve dhe t\u00eb qeverive t\u00eb gjasht\u00eb vendeve t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor bashk\u00eb edhe me presidenten e Komisionit t\u00eb BE-s\u00eb, Ursula von der Leyen. Shkas ishte pik\u00ebrisht \u201cpremtimi i Selanikut\u201d p\u00ebrpara 20 vjet\u00ebsh. Kryeministri i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm dhe me influenc\u00eb i Shqip\u00ebris\u00eb Edi Rama, sipas mediave greke nuk ishte i ftuar, sepse Shqip\u00ebria dhe Greqia aktualisht po grinden s\u00ebrish fort p\u00ebr pakic\u00ebn greke n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>Ky shembull b\u00ebn t\u00eb qart\u00eb, se p\u00ebrse vendet e rajonit t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor prej kaq koh\u00ebsh ende nuk jan\u00eb an\u00ebtar\u00eb t\u00eb BE-s\u00eb. Her\u00eb pas here vendet an\u00ebtare n\u00eb BE shfryt\u00ebzojn\u00eb problemet bilaterale, p\u00ebr t\u00eb penguar procesin e antar\u00ebsimit. Nj\u00ebher\u00eb Bullgaria v\u00eb n\u00eb pik\u00ebpyetje gjuh\u00ebn maqedonase dhe k\u00ebrkon p\u00ebrfshirjen n\u00eb kushtetut\u00eb t\u00eb pakic\u00ebs bullgare n\u00eb\u00a0Maqedonin\u00eb e Veriut. P\u00ebrpara k\u00ebsaj Greqia p\u00ebr dekada bllokoi Maqedonin\u00eb duke e detyruar t\u00eb ndryshoj\u00eb emrin e vendit n\u00eb Maqedoni e Veriut, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb shteti fqinj t\u00eb dallohej prej provinc\u00ebs greke me t\u00eb nj\u00ebjtin em\u00ebr, Makedonia. Tjet\u00ebr her\u00eb Kroacia p\u00ebrpiqet t\u00eb zgjidh\u00eb problemet bilaterale duke penguar vendet kandidate si Serbia, Mali i Zi apo Bosnj\u00eb-Hercegovina duke k\u00ebrc\u00ebnuar me vendosjen e vetos n\u00eb BE.<\/p>\n<p><strong>Entuziazmi ndaj BE-s\u00eb n\u00eb tkurrje gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Situata ka\u00a0mbetur pezull prej shum\u00eb koh\u00ebsh sa i p\u00ebrket antar\u00ebsimit n\u00eb BE. Ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb Serbi, vendin m\u00eb t\u00eb madh dhe me r\u00ebnd\u00ebsi strategjike n\u00eb rajon, ka l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb thella: N\u00eb nj\u00eb anketim p\u00ebrfaq\u00ebsues\u00a0ver\u00ebn 2023 vet\u00ebm 44 p\u00ebrqind e t\u00eb pyeturve preferojn\u00eb antar\u00ebsimin e vendit t\u00eb tyre n\u00eb BE, 47 p\u00ebrqind jan\u00eb kund\u00ebr. N\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr sondazh t\u00eb Institutit Demostat n\u00eb qershor 2023 vet\u00ebm 23 p\u00ebrqind e qytetar\u00ebve jan\u00eb dakord me k\u00ebrkes\u00ebn e Brukselit q\u00eb Serbia si vend kandidat i BE-s\u00eb duhet t\u2019u bashkohet sanksioneve kund\u00ebr Rusis\u00eb. Nd\u00ebrsa 42 p\u00ebrqind thon\u00eb, se vendi i tyre duhet t\u00eb ruajn\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb mira me Rusin\u00eb, edhe n\u00ebse kjo pamund\u00ebson antar\u00ebsimin n\u00eb BE.<\/p>\n<p>Kancelari gjerman Olaf Scholz dhe presidenti i Franc\u00ebs Emmanuel Macron vitin e kaluar nd\u00ebrmor\u00ebn nj\u00eb nism\u00eb t\u00eb madhe p\u00ebr arritjen e nj\u00eb kompromisi n\u00eb grindjen e bazhdueshme mes Serbis\u00eb dhe Kosov\u00ebs. Edhe Komisioni i BE-s\u00eb u angazhua me t\u00eb gjith\u00eb pesh\u00ebn e vet politike p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrmjet\u00ebsuar mes t\u00eb dyja pal\u00ebve. Komisari i BE-s\u00eb p\u00ebr politik\u00ebn e jashtme, Josep Borrell pas bisedimeve t\u00eb vazhdueshme deklaroi madje: \u201cWe have a deal!\u201d Por n\u00eb fakt ndodhi e kund\u00ebrta.\u00a0T\u00eb dyja pal\u00ebt e p\u00ebrshkall\u00ebzuan konfliktin, q\u00eb p\u00ebrs\u00ebri rrezikonte t\u00eb p\u00ebrshkall\u00ebzohej n\u00eb p\u00ebrplasje me arm\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Deficite n\u00eb demokraci dhe bllokim reformash<\/strong><\/p>\n<p>Edhe pas dy dekadash reformat kan\u00eb mbetur si kantier i hapur n\u00eb shtetet e rajonit nj\u00ebsoj si dhe p\u00ebrpara 20 vjet\u00ebsh. Medie t\u00eb censuruara dhe t\u00eb centralizuara, instrumentalizim i drejt\u00ebsis\u00eb, shkat\u00ebrrim i institucioneve t\u00eb pavarura shtet\u00ebrore, korrupsion dramatik n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb gjer\u00eb dhe kriminalitet i organizuar. Megjithat\u00eb: Si mund t\u00eb veproj\u00eb BE kund\u00ebr k\u00ebtyre rrethanave, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb q\u00eb brenda vet radh\u00ebve t\u00eb BE-s\u00eb \u00ebsht\u00eb e mundimshme t\u00eb ndalohen kontrolli ndaj mediave, drejt\u00ebsis\u00eb dhe opozit\u00ebs, sikurse konstatohet n\u00eb Hungari dhe n\u00eb Poloni, vende an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb?<\/p>\n<p>Ndaj nuk \u00ebsht\u00eb rast\u00ebsi me sa duket, q\u00eb kryeministri hungarez Viktor Orban Ballkanin Per\u00ebndimor n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi dhe ve\u00e7an\u00ebrisht Serbin\u00eb i ka p\u00ebrzgjedhur si partner\u00eb. Presidenti i S\u00ebrbis\u00eb q\u00eb vendos p\u00ebr gjith\u00e7ka Aleksandar Vu\u00e7iq e shpreh hapur vler\u00ebsimin e tij p\u00ebr stilin e qeverisjes dhe konceptet politike t\u00eb kryeministrit hungarez. T\u00eb dy politikan\u00ebt n\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 40 takime ruajn\u00eb kontakte t\u00eb ngushta. Vu\u00e7iq pret nga Hungaria q\u00eb t\u00eb zbus\u00eb presionin e Brukselit ndaj Serbis\u00eb p\u00ebr reformat. Orbani nga ana e tij pret, q\u00eb Serbia ta ndihmoj\u00eb at\u00eb q\u00eb t\u00eb marr\u00eb nj\u00eb rol ky\u00e7 n\u00eb rajon.<\/p>\n<p>Mosmbajtja e premtimit p\u00ebr afrimin e shteteve t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor me Brukselin \u00ebsht\u00eb z\u00ebvend\u00ebsuar p\u00ebr raunde konferencash t\u00eb reja. Shembull \u00ebsht\u00eb samiti Ballkan-BE q\u00eb mbahet \u00e7do vit q\u00eb nga 2014 n\u00ebn sloganin\u00a0\u201cProcesi i Berlinit\u201d. Ose nisma e krijuar q\u00eb nga qershori i k\u00ebtij viti prej Austris\u00eb n\u00eb formatin e em\u00ebrtuar \u201cMiqt\u00eb e Ballkanit Per\u00ebndimor\u201d. \/DW<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kur kryetar\u00ebt e shteteve dhe t\u00eb qeverive t\u00eb vende t\u00eb BE-s\u00eb n\u00eb qershor 2003 u takuan n\u00eb qytez\u00ebn turistike greke Porto Carras, ata e kishin<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46,44,45],"tags":[],"class_list":["post-14604","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bota","category-maqedoni","category-rajoni"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14604","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14604"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14604\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14604"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14604"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14604"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}