{"id":1603,"date":"2023-03-29T11:55:22","date_gmt":"2023-03-29T09:55:22","guid":{"rendered":"https:\/\/indeks.mk\/?p=1603"},"modified":"2023-03-29T11:55:22","modified_gmt":"2023-03-29T09:55:22","slug":"fjalet-e-fundit-qe-shkrimtaret-e-medhenj-thane-para-vdekjes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/?p=1603","title":{"rendered":"Fjal\u00ebt e fundit q\u00eb shkrimtar\u00ebt e m\u00ebdhenj than\u00eb para vdekjes"},"content":{"rendered":"<p><strong>Shkrimtar\u00eb t\u00eb njohur t\u00eb bot\u00ebs s\u00eb letrave, para vdekjes s\u00eb tyre kan\u00eb th\u00ebn\u00eb fjal\u00ebt e fundit: prek\u00ebse, mesazhe, himne, fatkeq\u00ebsi, zhg\u00ebnjim\u2026 at\u00eb \u00e7far\u00eb jeta dhe bota e tyre e brendshme shpirt\u00ebrore ka grumbulluar p\u00ebr t\u2019u shprehur n\u00eb frym\u00ebn e fundit.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Gjergj Fishta<\/strong><ins><\/ins><ins id=\"revive-0-0\" data-revive-zoneid=\"6\" data-revive-id=\"b3d951ed88515bb72cf7b37b507ef6f6\" data-revive-seq=\"0\" data-revive-loaded=\"1\"><\/p>\n<div id=\"beacon_88c7f70a21\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.kultplus.com\/ads\/www\/delivery\/lg.php?bannerid=52&amp;campaignid=1&amp;zoneid=6&amp;loc=https%3A%2F%2Fwww.kultplus.com%2Flibri%2Ffjalet-e-fundit-qe-shkrimtaret-e-medhenj-thane-para-vdekjes-2%2F&amp;referer=https%3A%2F%2Fwww.kultplus.com%2Flibri%2F&amp;cb=88c7f70a21\" alt=\"\" width=\"0\" height=\"0\" \/><\/div>\n<p><\/ins><\/p>\n<p>Shkrimtari i madh shqiptar i \u201cLahut\u00ebs s\u00eb Malcis\u00eb\u201d vdiq m\u00eb 30 dhjetor t\u00eb vitit 1940 n\u00eb spitalin civil t\u00eb Shkodr\u00ebs. Revista \u201cMAPO\u201d botoi para disa vitesh detaje t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb dit\u00ebve t\u00eb fundit t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij. N\u00eb studimin e Fr. Agustin Gemelli, shkruhet: \u201cAt Gjergj Fishta, pak para se t\u00eb ndahej nga kjo jet\u00eb, pasi u la porosi rinis\u00eb fran\u00e7eskane t\u00eb provinc\u00ebs shqiptare, e mbyllte testamentin e tij me k\u00ebto fjal\u00eb: \u201cPo vdes i k\u00ebnaqur, sepse kam punuar p\u00ebr fe, p\u00ebr Atdhe e p\u00ebr provinc\u00ebn ton\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, sipas At Viktor Volajt, bashk\u00ebpun\u00ebtor i af\u00ebrt i poetit, Gjergj Fishta para se t\u00eb vdiste kishte p\u00ebrmendur nevoj\u00ebn p\u00ebr rishikimin e \u201cLahut\u00ebs s\u00eb Malcis\u00eb\u201d dhe kishte p\u00ebrs\u00ebritur fjal\u00ebn \u201ci kryq\u00ebzuemi\u201d n\u00eb latinisht. Ai kishte k\u00ebrkuar t\u2019i pikturonin n\u00eb murin p\u00ebrball\u00eb shtratit t\u00eb tij skena nga \u201cGjyqi i fundit\u201d.<\/p>\n<p>Edhe Pat\u00ebr Marin Sirdani, filolog e mik i poetit, shkruan n\u00eb librin e p\u00ebrgatitur nga Benedikt Dema, se Fishta e mbylli testamentin e vet\u00eb me k\u00ebto fjal\u00eb: \u201cPo des konden (i k\u00ebnaqur) p\u00ebrse kam punue p\u00ebr fe, Atdhe e p\u00ebr provinc\u00ebn ton\u00eb\u201d.<ins><\/ins><\/p>\n<p><center><ins id=\"revive-0-1\" data-revive-zoneid=\"5\" data-revive-id=\"b3d951ed88515bb72cf7b37b507ef6f6\" data-revive-seq=\"1\" data-revive-loaded=\"1\"><\/p>\n<div id=\"beacon_b7766e11b9\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.kultplus.com\/ads\/www\/delivery\/lg.php?bannerid=0&amp;campaignid=0&amp;zoneid=5&amp;loc=https%3A%2F%2Fwww.kultplus.com%2Flibri%2Ffjalet-e-fundit-qe-shkrimtaret-e-medhenj-thane-para-vdekjes-2%2F&amp;referer=https%3A%2F%2Fwww.kultplus.com%2Flibri%2F&amp;cb=b7766e11b9\" alt=\"\" width=\"0\" height=\"0\" \/><\/div>\n<p><\/ins><\/center>Nd\u00ebrkoh\u00eb, Lasgush Poradeci shkruante se mesazhi i fundit i poetit Gjergj Fishta jan\u00eb fjal\u00ebt e tij th\u00ebn\u00eb nj\u00eb fran\u00e7eskani q\u00eb i q\u00ebndronte te koka n\u00eb \u00e7astet e fundit: \u201cPo vdes. Ju tash keni me mendue p\u00ebr salikim, por edhe kombi ka t\u00eb drejt\u00eb p\u00ebr rreth meje\u201d.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa, italiani Enriko Grasi, q\u00eb e kishte njohur nga af\u00ebr poetin, duke folur p\u00ebr popullaritetin e tij n\u00eb t\u00eb gjitha shtresat e popullsis\u00eb, pohon se prej nj\u00eb t\u00eb riu shkodran kishte d\u00ebgjuar se fjal\u00ebt e fundit t\u00eb shenjta t\u00eb Fisht\u00ebs kishin qen\u00eb: \u201cJo p\u00ebr tjet\u00ebr, por sepse po l\u00eb armikun mbi truallin shqiptar, mua m\u00eb vjen keq q\u00eb m\u00eb duhet t\u00eb vdes\u201d.<\/p>\n<p><strong>Faik Konica<\/strong><\/p>\n<div class=\"rek-artikull\"><\/div>\n<p>P\u00ebr shqiptarin m\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb historin\u00eb ton\u00eb, edhe vdekja ashtu duhet t\u00eb ishte. Nuk e prishi rregullin Faik Konica n\u00eb momentet e fundit t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb vet\u00eb. \u00cbsht\u00eb e shkruar nga studiuesi i njohur i tij, Nasho Jorgaqi, q\u00eb nj\u00eb dit\u00eb m\u00eb par\u00eb se t\u2019i ndahej shpirti nga trupi, Konic\u00ebs iu dogj kafeja n\u00eb dhom\u00ebn e tij. Dhoma iu mbush me tym dhe u desh\u00ebn ca minuta t\u00eb mira t\u00eb vendosej normaliteti.<\/p>\n<p>\u201cNuk m\u00eb duket shenj\u00eb e mir\u00eb kjo\u201d, m\u00ebsohet t\u2019i ket\u00eb th\u00ebn\u00eb Nolit. Por, \u00e7udia nuk mbaroi k\u00ebtu. H\u00ebngri drek\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb, nj\u00eb b\u00ebrxoll\u00eb shum\u00eb t\u00eb madhe dhe kur mbaroi tha: \u201cNuk do ha mish p\u00ebr tri dit\u00eb\u201d. Por, n\u00eb mbr\u00ebmje ai vdiq nga nj\u00eb atak n\u00eb zem\u00ebr.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, historia e fjal\u00ebve t\u00eb fundit apo testamentit q\u00eb ka l\u00ebn\u00eb Konica nuk mbaron k\u00ebtu. Deri m\u00eb sot ekzistojn\u00eb dokumente dhe d\u00ebshmi q\u00eb Konica t\u00eb ket\u00eb l\u00ebn\u00eb nj\u00eb testament, sipas t\u00eb cilit nuk do ta treste dheu n\u00ebse nuk do ta varrosnin n\u00eb atdhe. K\u00ebt\u00eb e ka p\u00ebrforcuar Fan Noli, i cili n\u00eb disa letra d\u00ebrguar Enver Hoxh\u00ebs i ankohej se Faikun e kishte n\u00eb \u201cdollap\u201d, dometh\u00ebn\u00eb n\u00eb morg, dhe shteti shqiptar duhet t\u00eb financonte varrimin n\u00eb atdhe. Por, Enveri e kishte shpallur armik me koh\u00eb Konic\u00ebn dhe nuk e b\u00ebri k\u00ebt\u00eb.<\/p>\n<p>Mb\u00ebshtetur n\u00eb k\u00ebt\u00eb d\u00ebshmi, n\u00eb vitin 1995, eshtrat e Konic\u00ebs rivarrosen n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb kodrat e Liqenit Artificial t\u00eb Tiran\u00ebs. Mendohet se testamenti i \u00ebsht\u00eb l\u00ebn\u00eb Sejfulla Mal\u00ebshov\u00ebs dhe kjo \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmendur, por p\u00ebr hir t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs, testamenti origjinal i tij nuk \u00ebsht\u00eb botuar asnj\u00ebher\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Fan Noli<\/strong><\/p>\n<p>Nj\u00eb nga figurat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb historis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, Fan Noli, u nda nga jeta n\u00eb mosh\u00ebn 83-vje\u00e7are n\u00eb Fort Lauderdale, Florid\u00eb, larg vendit t\u00eb cilit i kushtoi jet\u00ebn e tij. M\u00eb 13 mars t\u00eb vitit 1965, n\u00eb dit\u00ebn e fundit t\u00eb jet\u00ebs, Noli kishte n\u00eb dor\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr me poezi t\u00eb poetit francez, Alfred Devinji (Afred de Vigny) dhe po lexonte poem\u00ebn \u201cVdekja e ujkut\u201d. Sipas studiuesit dhe shkrimtarit Nasho Jorgaqi, Noli dha frym\u00eb n\u00eb kopshtin e sht\u00ebpis\u00eb ku po lexonte poem\u00ebn. Libri i Devinjit i kishte r\u00ebn\u00eb nga dora dhe ai kishte n\u00ebnvizuar k\u00ebto vargje: \u201cR\u00ebnkimi, vaji dhe lutjet jan\u00eb t\u00eb gjitha dob\u00ebsi! Detyr\u00ebn b\u00ebj si burr\u00eb pa u epur kurrsesi! N\u00eb rrug\u00ebn vet\u00eb fati q\u00eb deshi t\u00eb caktoj\u00eb! Pastaj si un\u00eb, vuaj dhe vdis pa hapur goj\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>T\u00eb gjith\u00eb studiuesit q\u00eb jan\u00eb marr\u00eb me fundin e jet\u00ebs s\u00eb Nolit, i mbajn\u00eb si testament k\u00ebto vargje t\u00eb cilat n\u00ebnvizoi Noli. Sipas Nolit, njeriu duhet t\u00eb p\u00ebrballej n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb me vdekjen. T\u00eb vuante, t\u00eb vdiste pa hapur goj\u00eb, gj\u00eb t\u00eb cil\u00ebn e d\u00ebshmoi edhe vet\u00eb n\u00eb fundin e tij.<\/p>\n<p><strong>Lasgush Poradeci<\/strong><\/p>\n<p>\u201cSht\u00ebrgu i fundit\u201d iku nga kjo jet\u00eb n\u00eb or\u00ebn 3 pasdite t\u00eb 12 n\u00ebntorit t\u00eb vitit 1987. Nj\u00eb nga lirik\u00ebt m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqiptare, q\u00eb i dhuroi Shqip\u00ebris\u00eb \u201cVallen e yjeve\u201d, \u201cYllin e Zemr\u00ebs\u201d, e m\u00eb tej b\u00ebri t\u00eb flasin shqip \u201cEugjen Onjegin\u201d i Pushkinit, lirikat e Lermontovit, poemat e Hajnes, t\u00eb Majakovskit e Miskievi\u00e7it, lirikat e G\u00ebtes dhe poezi t\u00eb Lanaut, Brehtit, Hygoit, Myses\u00eb, Bajronit, Shellit, B\u00ebrnsit, t\u00eb Emineskut, etj., u la n\u00eb harres\u00eb dhe n\u00eb mjerim t\u00eb plot\u00eb pas vitit 1944.<\/p>\n<p>I diplomuari n\u00eb Grac t\u00eb Austris\u00eb, ishte nj\u00eb p\u00ebrkthyes me norm\u00eb, q\u00eb po vdiste dal\u00ebngadal\u00eb nga indiferentizmi i shtetit. I ballafaquar \u00e7do dit\u00eb me rrezikun e ndonj\u00eb internimi t\u00eb mundsh\u00ebm q\u00eb kishte kapur shum\u00eb shok\u00eb t\u00eb tij t\u00eb letrave, ai st\u00ebrmundohej p\u00ebr gj\u00ebra nga m\u00eb t\u00eb voglat.<\/p>\n<p>Nj\u00eb jet\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb q\u00eb e kaloi n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e tij me lag\u00ebshtir\u00eb, t\u00eb pap\u00ebrfunduar, n\u00eb Tiran\u00eb, e pjes\u00ebrisht n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e rr\u00ebnuar t\u00eb tij n\u00eb Pogradec, i solli edhe s\u00ebmundjen q\u00eb e \u00e7oi drejt vdekjes. \u201cKostandin\u00eb, bij\u00eb e babait, trupin tim edhe t\u00eb vdekur ta shpiesh n\u00eb Pogradec\u201d, i thot\u00eb ai vajz\u00ebs s\u00eb tij t\u00eb dashur q\u00eb i q\u00ebndron tek koka. Pasi heshti pak e pyet: \u201cPo a ke lek\u00eb ti, bij\u00eb e babk\u00ebs, t\u00eb m\u00eb varros\u00ebsh mua atje?\u201d. K\u00ebto jan\u00eb fjal\u00ebt e fundit t\u00eb poetit t\u00eb madh shqiptar q\u00eb vdiq padrejt\u00ebsisht si i vog\u00ebl.<\/p>\n<p><strong>Petro Marko<\/strong><\/p>\n<p>\u201cCila do t\u00eb ishte fjala e fundit kur do t\u00eb jepja shpirt? Tani mendoj si i gjall\u00eb dhe do t\u00eb d\u00ebshiroja t\u00eb isha i gjall\u00eb deri n\u00eb \u00e7astin e fundit kur t\u00eb thosha: Jetova koh\u00ebn si nj\u00eb aktor q\u00eb nuk e shprehu mir\u00eb pjes\u00ebn e caktuar nga regjisori jet\u00eb\u2026\u201d, shkruan n\u00eb nj\u00eb nga sh\u00ebnimet e tij t\u00eb pabotuara m\u00eb par\u00eb, gjeniu i Brezit t\u00eb Humbur. Kjo \u00ebsht\u00eb fjala e fundit q\u00eb kishte d\u00ebshir\u00eb t\u00eb thoshte ai. Nj\u00eb \u201cHasta la vista\u201d vet\u00ebm prej Petro Markoje. E menduar deri n\u00eb detaj dhe e trisht\u00eb, si subjektet e romaneve t\u00eb tij. Apo ashtu si jeta e tij, q\u00eb ishte e vetmja vep\u00ebr e pashprehur mir\u00eb. Dhe kjo, jo p\u00ebr faj t\u00eb tij. Nj\u00eb nga shkrimtar\u00ebt m\u00eb t\u00eb vuajtur gjat\u00eb regjimit diktatorial, i mbylli syt\u00eb n\u00eb dhjetor t\u00eb vitit 1991, at\u00ebher\u00eb kur sapo po hapeshin perdet e nj\u00eb Shqip\u00ebrie t\u00eb lir\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Teodor Keko<\/strong><\/p>\n<p>Dhe, n\u00eb fjal\u00ebt e fundit Teodor Keko do b\u00ebnte let\u00ebrsi. \u201cN\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb nuk ka njer\u00ebz t\u00eb p\u00ebrjetsh\u00ebm, por kalimtar\u00eb. \u00cbsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb ta pranosh vdekjen t\u00ebnde, por ja q\u00eb ajo \u00ebsht\u00eb prezente dhe nj\u00eb dit\u00eb vjen, dhe at\u00ebher\u00eb pavdek\u00ebsin\u00eb, pik\u00ebrisht at\u00eb q\u00eb lakmojm\u00eb, na e dhuron n\u00ebse e meritojm\u00eb ajo vdekje. Filozofi e komplikuar apo jo!\u201d, k\u00ebto ishin fjal\u00ebt q\u00eb shkrimtari njohur kishte th\u00ebn\u00eb pak koh\u00eb para se t\u00eb vdiste.<\/p>\n<p>I lindur m\u00eb 2 shtator 1958, n\u00eb nj\u00eb familje t\u00eb shquar kineast\u00ebsh, Teodor Keko q\u00eb i vog\u00ebl shquhet p\u00ebr humorin e holl\u00eb dhe shpirtin e rebeluar, cil\u00ebsi k\u00ebto q\u00eb do t\u00eb ridimensionoheshin me kalimin e viteve. N\u00eb vitin 1979, n\u00eb mosh\u00ebn 19-vje\u00e7are boton t\u00eb parat poezi n\u00eb gazet\u00ebn letrare \u201cDrita\u201d, p\u00ebrcjell\u00eb me mjaft dashuri nga personaliteti i letrave shqipe Fatmir Gjata. Shkrimtari i njohur \u00ebsht\u00eb shum\u00eb aktiv gjat\u00eb l\u00ebvizjeve demokratike n\u00eb Shqip\u00ebri dhe zgjidhet deputet i Partis\u00eb Demokratike p\u00ebr dy mandate rresht. N\u00eb vitin 1996, i zhg\u00ebnjyer largohet p\u00ebrfundimisht nga politika e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb dhe vendos t\u00eb kontribuoj\u00eb n\u00eb demokratizimin e jet\u00ebs si intelektual p\u00ebrmes fjal\u00ebs n\u00eb shtypin e shkruar. Pas nj\u00eb s\u00ebmundjeje t\u00eb r\u00ebnd\u00eb, Teodor Keko vdes m\u00eb 20 gusht 2002 nga nj\u00eb s\u00ebmundje e r\u00ebnd\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Dhimit\u00ebr Shuteriqi<\/strong><\/p>\n<p>Shkrimtari i madh Dhimit\u00ebr Shuteriqi lindi dhe vdiq dit\u00ebn e h\u00ebn\u00eb. Jetoi n\u00eb tri periudha: mbret\u00ebrin\u00eb, socializmin dhe demokracin\u00eb. Ai mbi t\u00eb gjitha i ka dh\u00ebn\u00eb let\u00ebrsis\u00eb komb\u00ebtare duke shkruar dhe historin\u00eb e saj. Por, edhe m\u00eb mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebse jan\u00eb momentet e fundit t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb vet\u00eb.<\/p>\n<p>Bashk\u00ebshortja e tij, Myneveri, tregon se n\u00eb nj\u00eb moment kur po i rrinin tek koka e gjith\u00eb familja, ai u shpreh se \u201c\u00e7\u2019bukuri ish, q\u00eb aty ishin t\u00eb gjith\u00eb\u201d. Por, edhe m\u00eb kuptimplot\u00eb se kjo, ishte ajo q\u00eb tha shum\u00eb m\u00eb gjer\u00eb dhe me breng\u00eb. \u201cTi, Mynever, e di si e kam shkruar historin\u00eb e let\u00ebrsis\u00eb, me nj\u00eb breng\u00eb p\u00ebr t\u00ebr\u00eb jet\u00ebn\u201d, nj\u00eb fjali q\u00eb n\u00ebnkupton se shum\u00eb poet\u00eb dhe shkrimtar\u00eb q\u00eb nuk iu lejuan t\u2019i p\u00ebrmendte n\u00eb at\u00eb lib\u00ebr, do t\u00eb mbetet nj\u00eb breng\u00eb q\u00eb do ta merrte me vete n\u00eb varr. Por, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb edhe nj\u00eb thirrje p\u00ebr letrar\u00ebt shkrimtar\u00ebt e historian\u00ebt p\u00ebr t\u00eb shkruar nj\u00eb vep\u00ebr t\u00eb plot\u00eb dhe t\u00eb sakt\u00eb t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb gjitha k\u00ebto, Dhimit\u00ebr Shuteriqi punoi t\u00ebr\u00eb jet\u00ebn. Por, nuk arriti q\u00eb t\u00eb plot\u00ebsonte at\u00eb q\u00eb mbante thell\u00eb n\u00eb vete. Megjithat\u00eb, ato fjal\u00eb jo vet\u00ebm p\u00ebr familjen, por edhe p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb mbeten si nj\u00eb k\u00ebshill\u00eb e th\u00ebn\u00eb me z\u00eb t\u00eb ul\u00ebt n\u00eb vesh.<\/p>\n<p><strong>Nonda Bulka<\/strong><\/p>\n<p>Chri-Chri i mbylli syt\u00eb n\u00eb or\u00ebn 20:10 t\u00eb mbr\u00ebmjes s\u00eb dat\u00ebs 14 n\u00ebntor t\u00eb vitit 1972. Prej koh\u00ebsh ishte i s\u00ebmur\u00eb prej kancerit. Ai e dinte se ishte nisur n\u00eb nj\u00eb rrug\u00eb pa kthim, por nuk e l\u00ebshonte veten. \u201cDo ta mund demonin\u201d, kujton ish-bashk\u00ebshortja e tij, Qefseri, fjal\u00ebt q\u00eb p\u00ebrmendte shpesh shkrimtari q\u00eb prej vitesh kishte pushtuar zemrat e njer\u00ebzve.<\/p>\n<p>Ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nd\u00ebr shkrimtar\u00ebt e par\u00eb t\u00eb viteve `30 q\u00eb me krijimet e tij solli kritik\u00ebn e protest\u00ebn e hapur kund\u00ebr regjimit t\u00eb Zogut, demaskimin e shoq\u00ebris\u00eb s\u00eb prapambetur feudale, nj\u00eb q\u00ebndrim t\u00eb prer\u00eb antiklerikal, si dhe denoncimin e politik\u00ebs imperialiste t\u00eb koh\u00ebs, motive k\u00ebto q\u00eb m\u00eb pas u trajtuan pothuaj nga t\u00eb gjith\u00eb autor\u00ebt e rinj t\u00eb viteve `30 e sidomos nga Migjeni.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, s\u00ebmundja e r\u00ebnd\u00eb shpeshher\u00eb ia ulte moralin. N\u00eb nj\u00eb let\u00ebr d\u00ebrguar miqve t\u00eb tij, kur shkon t\u00eb kurohet n\u00eb Bukuresht, shkruan: \u201cT\u00eb dashur shok\u00eb, Sterjo, Zisa, Fate! L\u2019inevitable, l\u2019inexorable, l\u2019ineluctable, l\u2019irreparable\u2026 erdhi (e paevitueshmja, e pap\u00ebrthyeshmja, e paluftueshmja, e pariparueshmja..). Po hyj edhe un\u00eb n\u00eb list\u00ebn e kandidat\u00ebve t\u00eb 50000-ve q\u00eb i ven\u00eb pik\u00eb librit t\u00eb jet\u00ebs, \u00e7do dit\u00eb n\u00eb turm\u00ebn e miliardave frymor\u00ebve q\u00eb mb\u00ebrthen globi\u201d. Me tej, duke e mbyllur letr\u00ebn, thot\u00eb: \u201cP.S.: N\u00eb hyrje t\u00eb spitalit me shkronja t\u00eb padukshme, po q\u00eb duken \u00ebsht\u00eb shkruar \u2018Voi ch\u2019entrate,Lasciate ogi speranza\u2019 (Ju q\u00eb hyni, braktisni \u00e7do shpres\u00eb)! Jo Dante, po K\u2026 (kanceri)\u201d.<\/p>\n<p><strong>Virginia Woolf<\/strong><\/p>\n<p>Nj\u00eb prej shkrimtareve m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb shekullit t\u00eb kaluar, e cila ka revolucionarizuar let\u00ebrsin\u00eb. Fjal\u00ebt e fundit: Jam e sigurt se po \u00e7mendem s\u00ebrish. Besoj se nuk mund t\u00eb kalojm\u00eb s\u00ebrish n\u00ebp\u00ebr ato koh\u00eb t\u00eb tmerrshme. Dhe k\u00ebsaj radhe nuk do e rimarr veten. Kam nisur t\u00eb d\u00ebgjoj z\u00ebra.<\/p>\n<p><strong>Anton Chekhov<\/strong><\/p>\n<p>Anton \u00c7ehov, n\u00eb shtratin e vdekjes k\u00ebrkoi morfin\u00eb dhe shampanj\u00eb. \u201cKa kaluar shum\u00eb koh\u00eb q\u00ebkur kam pir\u00eb shampanj\u00eb p\u00ebr her\u00eb t\u00eb fundit\u201d, ishin fjal\u00ebt e fundit q\u00eb tha.<\/p>\n<p><strong>Voltaire<\/strong><\/p>\n<p>\u201cTani, miku im, nuk \u00ebsht\u00eb koha e p\u00ebrshtatshme p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb armiq\u201d, ishin k\u00ebto fjal\u00ebt e fundit t\u00eb Volterit, th\u00ebn\u00eb priftit q\u00eb i k\u00ebrkoi t\u00eb hiqte dor\u00eb nga Satanai.<\/p>\n<p><strong>Franz Kafka<\/strong><\/p>\n<p>\u201cM\u00eb vrit, ndryshe je vras\u00ebs\u201d, jan\u00eb fjal\u00ebt e fundit t\u00eb Kafk\u00ebs q\u00eb i drejtoheshin mjekut t\u00eb tij, i cili nuk donte t\u2019i b\u00ebnte nj\u00eb mbidoz\u00eb vdekjeprur\u00ebse morfine. Kafka vuante nga tuberkulozi dhe nuk mund t\u00eb fliste dit\u00ebt e fundit t\u00eb jet\u00ebs.<\/p>\n<p><strong>Aldous Huxley<\/strong><\/p>\n<p>Aldous Huxley, autori i librit t\u00eb mir\u00ebnjohur \u201cM\u00eb e mira e bot\u00ebve\u201d, para se t\u00eb vdiste, i k\u00ebrkoi s\u00eb shoqes t\u2019i jepte nj\u00eb doz\u00eb LSD \u2013 nj\u00eb lloj droge e njohur p\u00ebr efektet psikologjike \u2013 n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb ikte nga kjo bot\u00eb n\u00eb gjendjen mendore q\u00eb d\u00ebshironte vet\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Johann Wolfgang von Goethe<\/strong><\/p>\n<p>Fjal\u00ebt e fundit t\u00eb G\u00ebtes ishin: \u201cM\u00eb shum\u00eb drit\u00eb\u201d! Nat\u00ebn para se t\u00eb vdiste, shkrimtari i njohur gjerman kishte diskutuar me nusen e djalit p\u00ebr fenomenin optik.<\/p>\n<p><strong>Jane Austen<\/strong><\/p>\n<p>Jane Austen, e pyetur nga e motra se \u00e7far\u00eb d\u00ebshironte pak para fundit, thot\u00eb: \u201cNuk dua asgj\u00eb p\u00ebrve\u00e7se t\u00eb vdes\u201d!<\/p>\n<p><strong>James Matthew Barrie<\/strong><\/p>\n<p>\u201cNuk mund t\u00eb fle\u201d! Para se t\u00eb vdiste, Barrie i dha spitalit t\u00eb Londr\u00ebs t\u00eb drejtat e kryevepr\u00ebs s\u00eb tij, \u201cPiter Pan\u201d. Ky spital vazhdon edhe sot e k\u00ebsaj dit\u00eb t\u00eb p\u00ebrfitoj\u00eb nga trash\u00ebgimia.<\/p>\n<p><strong>Hunter S. Thompson<\/strong><\/p>\n<p>Hunter S. Thompson, para se t\u00eb vriste veten shkroi n\u00eb let\u00ebr: \u201cQet\u00ebsohu, nuk do t\u00eb dhemb\u00eb\u201d!<\/p>\n<p><strong>Edgar Allan Poe<\/strong><\/p>\n<p>\u201cZot, ndihmoje shpirtin tim t\u00eb shkret\u00eb!\u201d, ishin fjal\u00ebt e fundit t\u00eb Edgar Allan Poe. Vdekja e tij ishte e mistershme dhe ende nuk ka t\u00eb dh\u00ebna se \u00e7far\u00eb i ndodhi n\u00eb dit\u00ebt e fundit t\u00eb jet\u00ebs.<\/p>\n<p><strong>Lev Tolstoi<\/strong><\/p>\n<p>Tolstoi n\u00eb fund t\u00eb jet\u00ebs e braktisi sht\u00ebpin\u00eb dhe u mundua t\u00eb jetonte mes njer\u00ebzve. Fjal\u00ebt e fundit para se t\u00eb nd\u00ebrronte jet\u00eb: \u201cDua shum\u00eb gj\u00ebra, i dua t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit\u201d.<\/p>\n<p><strong>Emily Dickinson<\/strong><\/p>\n<p>\u201cDuhet t\u00eb shkoj, mjegulla po shtohet\u201d, ishin fjal\u00ebt e fundit t\u00eb saj, q\u00eb kishte z\u00ebn\u00eb shtratin p\u00ebr shtat\u00eb muaj para se t\u00eb nd\u00ebrronte jet\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Eugene O\u2019Neill<\/strong><\/p>\n<p>\u201cE dija! I lindur n\u00eb nj\u00eb dhom\u00eb hoteli dhe si p\u00ebr dreq po vdes n\u00eb nj\u00eb dhom\u00eb hoteli\u201d. O\u2019Neill vdiq nga pneumonia, pasi kishte vuajtur edhe nga Parkinsoni, \u00e7ka e kishte b\u00ebr\u00eb t\u00eb paaft\u00eb p\u00ebr t\u00eb shkruar p\u00ebr vite t\u00eb t\u00ebra<strong>.\/KultPlus.com<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkrimtar\u00eb t\u00eb njohur t\u00eb bot\u00ebs s\u00eb letrave, para vdekjes s\u00eb tyre kan\u00eb th\u00ebn\u00eb fjal\u00ebt e fundit: prek\u00ebse, mesazhe, himne, fatkeq\u00ebsi, zhg\u00ebnjim\u2026 at\u00eb \u00e7far\u00eb jeta dhe<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"class_list":["post-1603","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kulture"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1603","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1603"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1603\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1603"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1603"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1603"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}