{"id":17923,"date":"2023-10-02T15:22:49","date_gmt":"2023-10-02T13:22:49","guid":{"rendered":"https:\/\/indeks.mk\/?p=17923"},"modified":"2023-10-02T15:22:49","modified_gmt":"2023-10-02T13:22:49","slug":"petritsch-kosova-po-perjeton-krizen-me-te-rrezikshme-qe-nga-shpallja-e-pavaresise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/?p=17923","title":{"rendered":"Petritsch: Kosova po p\u00ebrjeton kriz\u00ebn m\u00eb t\u00eb rrezikshme q\u00eb nga shpallja e pavar\u00ebsis\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Diplomati austriak Wolfgang Petritsch ka th\u00ebn\u00eb se Kosova aktualisht po p\u00ebrjeton kriz\u00ebn m\u00eb t\u00eb rrezikshme q\u00eb nga shpallja e pavar\u00ebsis\u00eb n\u00eb vitin 2008 dhe se gj\u00ebrat leht\u00eb mund t\u00eb dalin jasht\u00eb kontrollit dhe t\u00eb shkat\u00ebrrojn\u00eb gjith\u00e7ka q\u00eb u arrit n\u00eb dialogun nd\u00ebrmjet Beogradit dhe Prishtin\u00ebs n\u00ebn kujdesin e Bashkimit Evropian n\u00eb dhjet\u00eb vitet e fundit.<\/p>\n<p>Petritsch n\u00eb nj\u00eb bised\u00eb p\u00ebr Demostat, tha se ajo q\u00eb duhet tani, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje e re e Brukselit p\u00ebr t\u00eb rikthyer t\u00eb dyja pal\u00ebt n\u00eb tryez\u00ebn e bisedimeve<\/p>\n<p>Petritsch \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ish t\u00eb d\u00ebrguarit e posa\u00e7\u00ebm t\u00eb Bashkimit Evropian p\u00ebr Kosov\u00ebn dhe nj\u00eb ish p\u00ebrfaq\u00ebsues i lart\u00eb i bashk\u00ebsis\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr Bosnje dhe Hercegovin\u00ebn. Ai gjithashtu mori pjes\u00eb n\u00eb em\u00ebr t\u00eb BE-s\u00eb si nd\u00ebrmjet\u00ebs n\u00eb negociatat n\u00eb Rambuje, t\u00eb zhvilluara nd\u00ebrmjet delegacioneve t\u00eb Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb n\u00eb mars t\u00eb vitit 1999. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb nd\u00ebrmjet\u00ebsimi b\u00ebhej nga nj\u00eb treshe e SHBA\u2019s\u00eb, BE\u2019s\u00eb dhe Rusis\u00eb. SHBA p\u00ebrfaq\u00ebsohej nga ambasadori aktual n\u00eb Beograd, Christopher Hill, BE nga diplomati austriak Wolfgang Petritsch, dhe Rusia nga Boris Majorski.<\/p>\n<p>Duke folur p\u00ebr ngjarjet tragjike t\u00eb ndodhura s\u00eb fundmi n\u00eb fshatin Banjsk\u00eb n\u00eb veri t\u00eb Kosov\u00ebs, ai paralajm\u00ebroi se konfrontimi vet\u00ebm do ta kthej\u00eb rajonin prapa.<\/p>\n<p>\u201cNormalizimi \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsor, sepse do t\u00eb krijonte parakushtet p\u00ebr p\u00ebrparim ekonomik. Kjo \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb njer\u00ebzit duan, jam i sigurt. Ka shum\u00eb qytetar\u00eb t\u00eb rinj dhe t\u00eb talentuar q\u00eb l\u00ebn\u00eb sht\u00ebpit\u00eb e tyre p\u00ebr t\u00eb emigruar n\u00eb vende m\u00eb paq\u00ebsore, si Austria, Gjermania dhe Zvicra. Por Evropa d\u00ebshiron t\u00eb shoh\u00eb prosperitet, jo konflikt n\u00eb vendet e ish-Jugosllavis\u00eb. Epoka e luft\u00ebrave ka p\u00ebrfunduar. Tani duhet t\u00eb rind\u00ebrtojm\u00eb ekonomin\u00eb dhe t\u00eb garantojm\u00eb nj\u00eb jet\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr qytetar\u00ebt\u201d, tha Petritsch.<\/p>\n<p>Ai tha se frik\u00eb se rritja e tensioneve n\u00eb Kosov\u00eb mund t\u00eb kthehet n\u00eb konflikt t\u00eb armatosur.<\/p>\n<p>\u201cEkziston nj\u00eb rrezik i till\u00eb, por Brukseli dhe Uashingtoni jan\u00eb t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb parandalojn\u00eb \u00e7do p\u00ebrshkall\u00ebzim. Nuk duhet t\u00eb kthehemi n\u00eb luft\u00ebrat e s\u00eb kaluar\u00ebs\u201d, ka theksuar ai.<\/p>\n<p>I pyetur se kush \u00ebsht\u00eb fajtori p\u00ebr p\u00ebrkeq\u00ebsimin e situat\u00ebs s\u00eb siguris\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb dhe Metohi, Petritsch tha se n\u00eb \u00e7do tension \u201cgjithmon\u00eb ka dy pal\u00eb\u201d.<ins><\/ins><\/p>\n<p>\u201cUn\u00eb e shikoj k\u00ebt\u00eb si nj\u00eb v\u00ebzhgues i jasht\u00ebm dhe m\u00eb duhet t\u00eb them se BE-ja duhet t\u00eb veproj\u00eb m\u00eb me vendosm\u00ebri dhe t\u00eb mos lejoj\u00eb q\u00eb situata e siguris\u00eb t\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsohet m\u00eb tej. Komuniteti nd\u00ebrkomb\u00ebtar, ve\u00e7an\u00ebrisht BE-ja dhe SHBA-ja duhet t\u00eb detyrojn\u00eb t\u00eb dyja pal\u00ebt t\u2019i kthehen dialogut\u201d.<\/p>\n<p>Sipas tij, \u00ebsht\u00eb koha q\u00eb t\u00eb zbatohet ajo p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn pal\u00ebt jan\u00eb bajtuar n\u00eb Bruksel dhe Oh\u00ebr.<\/p>\n<p>\u201cPropozimi gjermano-francez \u00ebsht\u00eb ende rruga m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr uljen e tensioneve. Shpresoj se Parisi dhe Berlini do t\u00eb kthehen n\u00eb rolin e tyre p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur aktivisht BE-n\u00eb n\u00eb p\u00ebrpjekjet e saj p\u00ebr normalizimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve midis Beogradit dhe Prishtin\u00ebs. Nuk ka asnj\u00eb plan tjet\u00ebr q\u00eb do t\u00eb ishte i suksessh\u00ebm\u201d, tha Petritsch.<\/p>\n<p>I pyetur n\u00ebse aktor\u00ebt nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb, si Rusia dhe Turqia, mund t\u00eb p\u00ebrdorin tensionet aktuale n\u00eb Kosov\u00eb p\u00ebr p\u00ebrfitimin e tyre, Wolfgang Petritsch vler\u00ebson se gjithmon\u00eb ekziston rreziku q\u00eb aktor\u00ebt e jasht\u00ebm t\u00eb p\u00ebrdorin taktikat e tyre p\u00ebr t\u00eb arritur pik\u00eb politike.<ins><\/ins><\/p>\n<p>\u201cDuhet t\u00eb ndalet sepse \u00ebsht\u00eb n\u00eb d\u00ebm t\u00eb Serbis\u00eb dhe Kosov\u00ebs. Rajoni i Ballkanit Per\u00ebndimor duhet t\u00eb b\u00ebhet pjes\u00eb e Bashkimit Evropian, kjo duhet t\u00eb kishte ndodhur shum\u00eb koh\u00eb m\u00eb par\u00eb. Ajo q\u00eb na duhet \u00ebsht\u00eb t\u00eb rifokusohemi n\u00eb politik\u00ebn evropiane t\u00eb procesit t\u00eb zgjerimit t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebtij rajoni. Vet\u00ebm n\u00eb Bashkimin Evropian do t\u00eb ket\u00eb m\u00eb shum\u00eb p\u00ebrfitime ekonomike dhe sociale p\u00ebr qytetar\u00ebt\u201d, tha Petritsch. \/Reporteri<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Diplomati austriak Wolfgang Petritsch ka th\u00ebn\u00eb se Kosova aktualisht po p\u00ebrjeton kriz\u00ebn m\u00eb t\u00eb rrezikshme q\u00eb nga shpallja e pavar\u00ebsis\u00eb n\u00eb vitin 2008 dhe se<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":17924,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[45],"tags":[],"class_list":["post-17923","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rajoni"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17923","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17923"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17923\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/17924"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17923"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17923"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17923"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}