{"id":18537,"date":"2023-10-06T09:27:05","date_gmt":"2023-10-06T07:27:05","guid":{"rendered":"https:\/\/indeks.mk\/?p=18537"},"modified":"2023-10-06T09:27:05","modified_gmt":"2023-10-06T07:27:05","slug":"analistet-putini-perfitues-nga-tensionet-ne-ballkan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/?p=18537","title":{"rendered":"Analist\u00ebt: Putini p\u00ebrfitues nga tensionet n\u00eb Ballkan"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ekspert\u00ebt t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor, shprehin shqet\u00ebsim nga shtimi i fundit i tensioneve mes Serbis\u00eb dhe Kosov\u00ebs, p\u00ebrfitues nga t\u00eb cilat \u00ebsht\u00eb Vladimir Putini. Sipas tyre, n\u00eb munges\u00eb t\u00eb besimit mes pal\u00ebve, vet\u00ebm shtimi i trysnis\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare nga Brukseli dhe Uashingtoni mund t\u00eb sillte nj\u00eb zgjidhje mes Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb.<\/strong><\/p>\n<p>Hulumtuesja Ivana Stradner nga Fondacioni p\u00ebr Mbrojtjen e Demokracive me seli n\u00eb Uashington, thot\u00eb se pas sulmit t\u00eb 24 shtatorit nga nj\u00eb grup i armatosur serb n\u00eb pjes\u00ebn veriore t\u00eb Kosov\u00ebs, q\u00eb \u00e7oi n\u00eb shtimin e tensionet mes Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb, p\u00ebrfiton Rusia, e cila \u00ebsht\u00eb angazhuar prej koh\u00ebsh t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb vat\u00ebr t\u00eb re krize n\u00eb Evrop\u00eb p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebrqendruar v\u00ebmendjen e Per\u00ebndimit nga lufta n\u00eb Ukrain\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cVladimir Putini \u00ebsht\u00eb n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb pikave t\u00eb dob\u00ebta p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb. Ajo q\u00eb ndodhi jav\u00ebn e kaluar ishte nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb hapur front t\u00eb ri dhe p\u00ebr t\u00eb treguar se NATO dhe Bashkimi Evropian jan\u00eb t\u00eb fuqish\u00ebm vet\u00ebm n\u00eb let\u00ebr,\u201d thot\u00eb zonja Stradner.<\/p>\n<div class=\"ai-viewport-1\" data-insertion-position=\"prepend\" data-selector=\".ai-insert-1-42341341\" data-insertion-no-dbg=\"\" data-code=\"PGRpdiBjbGFzcz0nY29kZS1ibG9jayBjb2RlLWJsb2NrLTEgY29kZS1ibG9jay1pbmFydGljbGUtZGVza3RvcCcgc3R5bGU9J21hcmdpbjogOHB4IGF1dG87IHRleHQtYWxpZ246IGNlbnRlcjsgZGlzcGxheTogYmxvY2s7IGNsZWFyOiBib3RoOyB3aWR0aDogMzAwcHg7IGhlaWdodDogNDIwcHg7IGJhY2tncm91bmQtY29sb3I6ICNmZmZmZmY7Jz4KPGRpdiBzdHlsZT0icG9zaXRpb246IHN0aWNreTsgdG9wOiAxNXB4OyI+CjxkaXYgY2xhc3M9ImNvZGUtYmxvY2stbGFiZWwiPlJla2xhbWE8L2Rpdj4KCjxkaXYgZGF0YS1hZC11bml0LWlkPSIvMjI2NDY2NTcxMTgvSW4tYXJ0aWNsZV9ib3hfMiI+PC9kaXY+CjwvZGl2Pgo8ZGl2IHN0eWxlPSIgaGVpZ2h0OiAzOTBweDsiPjwvZGl2Pgo8L2Rpdj4K\" data-block=\"1\">\n<div class=\"code-block code-block-1 code-block-inarticle-desktop\">\n<div>\n<div class=\"code-block-label\">Ajo shton se Presidenti rus nuk mund t\u00eb dep\u00ebrtoj\u00eb m\u00eb n\u00eb vende si Rumania, apo Polonia p\u00ebr t\u00eb sfiduar Per\u00ebndimin, por Ballkani Per\u00ebndimor, vazhdon t\u00eb jet\u00eb sh\u00ebnjest\u00ebr e Kremlinit.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>\u201cBallkani \u00ebsht\u00eb vend shum\u00eb i p\u00ebrshtatsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb rihapur plag\u00eb t\u00eb vjetra dhe ai e di se tensionet me baz\u00eb etnike luajn\u00eb rol. Natyrisht, kjo nuk do t\u00eb ishte e mundur pa ndihm\u00ebn e Beogradit dhe aleat\u00ebve t\u00eb tij n\u00eb rajon,\u201d\u00a0tha zonja Stradner.<\/p>\n<p>Ajo q\u00eb po ndodh nd\u00ebrmjet Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb, p\u00ebrshkall\u00ebzimi n\u00eb Bosnje, si dhe trazirat dhe polarizimi politik n\u00eb Mal t\u00eb Zi, sipas zonj\u00ebs Stradner, \u201cjan\u00eb t\u00eb gjitha \u00ebndrra t\u00eb realizuara p\u00ebr Mosk\u00ebn.\u201d<\/p>\n<p>\u201cPutinit nuk i duhen tanke dhe avion\u00eb n\u00eb Ballkan. Ajo q\u00eb i duhet \u00ebsht\u00eb t\u00eb p\u00ebrdor\u00eb mjetin e vjet\u00ebr q\u00eb Rusia e ka p\u00ebrdorur p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb \u2013 luft\u00ebn hibride q\u00eb nis me luft\u00ebn informative para p\u00ebrdorimit t\u00eb forc\u00ebs ushtarake. Beogradi dhe Moska ka koh\u00eb q\u00eb po testojn\u00eb vijat e kuqe t\u00eb Per\u00ebndimit,\u201d\u00a0thot\u00eb zonja Stradner.<\/p>\n<div class=\"ai-viewport-1\" data-insertion-position=\"prepend\" data-selector=\".ai-insert-1-52933843\" data-insertion-no-dbg=\"\" data-code=\"PGRpdiBjbGFzcz0nY29kZS1ibG9jayBjb2RlLWJsb2NrLTEgY29kZS1ibG9jay1pbmFydGljbGUtZGVza3RvcCcgc3R5bGU9J21hcmdpbjogOHB4IGF1dG87IHRleHQtYWxpZ246IGNlbnRlcjsgZGlzcGxheTogYmxvY2s7IGNsZWFyOiBib3RoOyB3aWR0aDogMzAwcHg7IGhlaWdodDogNDIwcHg7IGJhY2tncm91bmQtY29sb3I6ICNmZmZmZmY7Jz4KPGRpdiBzdHlsZT0icG9zaXRpb246IHN0aWNreTsgdG9wOiAxNXB4OyI+CjxkaXYgY2xhc3M9ImNvZGUtYmxvY2stbGFiZWwiPlJla2xhbWE8L2Rpdj4KCjxkaXYgZGF0YS1hZC11bml0LWlkPSIvMjI2NDY2NTcxMTgvSW4tYXJ0aWNsZV9ib3hfMyI+PC9kaXY+CjwvZGl2Pgo8ZGl2IHN0eWxlPSIgaGVpZ2h0OiAzOTBweDsiPjwvZGl2Pgo8L2Rpdj4K\" data-block=\"1\">\n<div class=\"code-block code-block-1 code-block-inarticle-desktop\">\n<div>\n<div class=\"code-block-label\">Sipas ekspertes, Vu\u00e7iq, i cili ndjek nj\u00eb politik\u00eb q\u00eb synon t\u00eb balancoj\u00eb mes Pekinit, e Mosk\u00ebs, nga nj\u00ebra an\u00eb dhe Brukselit, Londr\u00ebs e Uashingtonit, nga ana tjet\u00ebr, p\u00ebrdor tensionet p\u00ebr q\u00ebllime strategjike, p\u00ebrfshir\u00eb konsolidimin e pushtetit t\u00eb tij.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>\u201cPresidenti Vu\u00e7iq e kupton se i duhet t\u00eb shkaktoj\u00eb kriza n\u00eb rajon, q\u00eb pastaj pastaj t\u00eb ul\u00eb tensionet dhe ta portretizoj\u00eb veten si shtyll\u00eb stabiliteti, duke krijuar iden\u00eb se pa t\u00eb, nuk ka siguri n\u00eb rajon\u2026 Ai e kupton se duke e shtyr\u00eb Ballkanin n\u00eb teh dhe pastaj duke portetizuar veten si burim stabiliteti, i jep atij p\u00ebrpar\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb negociuar me Per\u00ebndimin. Dhe k\u00ebto gj\u00ebra lidhen edhe me d\u00ebshirat e Putinit, ngase ai mund t\u00eb shfaqet si nd\u00ebrmjet\u00ebs dhe ta p\u00ebrdor\u00eb Ballkanin p\u00ebr negociata me Per\u00ebndimin,\u201d thot\u00eb ajo.<\/p>\n<div class=\"ai-viewport-1\" data-insertion-position=\"prepend\" data-selector=\".ai-insert-1-69991594\" data-insertion-no-dbg=\"\" data-code=\"PGRpdiBjbGFzcz0nY29kZS1ibG9jayBjb2RlLWJsb2NrLTEgY29kZS1ibG9jay1pbmFydGljbGUtZGVza3RvcCcgc3R5bGU9J21hcmdpbjogOHB4IGF1dG87IHRleHQtYWxpZ246IGNlbnRlcjsgZGlzcGxheTogYmxvY2s7IGNsZWFyOiBib3RoOyB3aWR0aDogMzAwcHg7IGhlaWdodDogNDIwcHg7IGJhY2tncm91bmQtY29sb3I6ICNmZmZmZmY7Jz4KPGRpdiBzdHlsZT0icG9zaXRpb246IHN0aWNreTsgdG9wOiAxNXB4OyI+CjxkaXYgY2xhc3M9ImNvZGUtYmxvY2stbGFiZWwiPlJla2xhbWE8L2Rpdj4KCjxkaXYgZGF0YS1hZC11bml0LWlkPSIvMjI2NDY2NTcxMTgvSW4tYXJ0aWNsZV9ib3hfNC0yIj48L2Rpdj4KPC9kaXY+CjxkaXYgc3R5bGU9IiBoZWlnaHQ6IDM5MHB4OyI+PC9kaXY+CjwvZGl2Pgo=\" data-block=\"1\">\n<div class=\"code-block code-block-1 code-block-inarticle-desktop\">\n<div>\n<div class=\"code-block-label\">Zonja Stradner mendon se tensionet n\u00eb Kosov\u00eb dhe rajon do t\u00eb vazhdojn\u00eb.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Analisti tjet\u00ebr, Dimitar Bechev nga organizata Carnegie n\u00eb Evrop\u00eb, ndon\u00ebse nuk sheh ndonj\u00eb p\u00ebrpjekje nga aktor\u00eb t\u00eb jasht\u00ebm, si Rusia, p\u00ebr t\u00eb hapur nj\u00eb front t\u00eb dyt\u00eb n\u00eb Evrop\u00eb, thot\u00eb se ngjarjet e fundit n\u00eb Kosov\u00eb d\u00ebshmuan se sa e paq\u00ebndrueshme \u00ebsht\u00eb situata n\u00eb rajon edhe se Beogradi dhe Prishtina jan\u00eb mb\u00ebrthyer n\u00eb nj\u00eb ng\u00ebr\u00e7, nga i cili mund t\u00eb dilet vet\u00ebm me trysni nga nd\u00ebrmjet\u00ebsit nd\u00ebrkomb\u00ebtar.<\/p>\n<p>Sipas tij, asnj\u00ebra pal\u00eb nuk ka besim se pala tjet\u00ebr do t\u00eb zbatoj\u00eb detyrimet e dala nga marr\u00ebveshjet e dialogut t\u00eb nd\u00ebrmjet\u00ebsuar nga Bashkimi Evropian.<\/p>\n<p>\u201cKa ng\u00ebr\u00e7 sepse asnj\u00ebra pal\u00eb, as Prishtina e as Beogradi, nuk jan\u00eb t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb angazhohen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb konstruktive. P\u00ebrpjekja e Kurtit p\u00ebr t\u00eb vendosur kryetar\u00ebt e komunave n\u00eb pjes\u00ebn veriore, nuk i kontribuoi negociatave diplomatike. As Serbia nuk po rri duarkryq. Kosova thot\u00eb q\u00eb e mb\u00ebshtet asociacionin, n\u00ebse Beogradi pajtohet fillimisht me njohjen joformale. Nd\u00ebrkoh\u00eb Serbia thot\u00eb se nuk do t\u00eb l\u00ebviz\u00eb pa p\u00ebrparim n\u00eb formimin e asociacionit. Nuk \u00ebsht\u00eb situat\u00eb konstruktive dhe kjo kthen v\u00ebmendjen tek Brukseli dhe Uashingtoni. Pa trysni nga jasht\u00eb k\u00ebto dy vende nuk duket se do t\u00eb ecin p\u00ebrpara,\u201d thot\u00eb zoti Bechev.<\/p>\n<p>Analisti Bechev nuk pajtohet me kritik\u00ebt e dialogut nd\u00ebrmjet Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb, q\u00eb i konsiderojn\u00eb bisedimet nj\u00eb dekad\u00ebshe mes Prishtin\u00ebs dhe Beogradit t\u00eb d\u00ebshtuara. Por, ai i sheh zhvillimet e fundit si nj\u00eb moment q\u00eb krijon nevoj\u00eb p\u00ebr angazhim m\u00eb urgjent t\u00eb p\u00ebrkrah\u00ebsve t\u00eb dialogut.<\/p>\n<p>\u201cNuk mendoj se dialogu ka vdekur. Kemi par\u00eb bllokada n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn dhe pastaj ringjallje. Ishte i vdekur edhe para disa vitesh kur Tha\u00e7i dhe Vu\u00e7i\u00e7, dukej se po negocionin ndarjen e mundshme dhe Grenell ishte i p\u00ebrfshir\u00eb, por pastaj ai u rikthye. Marr\u00ebveshja e Brukselit dhe marr\u00ebveshjet tjera, q\u00eb e pasuan jan\u00eb ende aty. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb proces shum\u00eb i v\u00ebshtir\u00eb sepse nuk ka besim mes pal\u00ebve dhe Bashkimi Evropian nuk po jep motivim p\u00ebr Serbin\u00eb dhe Kosov\u00ebn. An\u00ebtar\u00ebsimi nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb ofert\u00eb. \u00cbsht\u00eb shum\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb b\u00ebsh l\u00ebshim ndaj di\u00e7kaje kaq t\u00eb madhe \u2013 t\u00eb heq\u00ebsh dor\u00eb nga ajo q\u00eb si Serbia edhe Kosova e konsiderojn\u00eb t\u00eb tyren. Kurti insiston se nuk mund t\u00eb ket\u00eb decentralizim, apo federalizim t\u00eb Kosov\u00ebs. Ai gjithashtu beson n\u00eb sovranitetin komb\u00ebtar,\u201d shtoi ai.<\/p>\n<div class=\"ai-viewport-1\" data-insertion-position=\"prepend\" data-selector=\".ai-insert-1-90191465\" data-insertion-no-dbg=\"\" data-code=\"PGRpdiBjbGFzcz0nY29kZS1ibG9jayBjb2RlLWJsb2NrLTEgY29kZS1ibG9jay1pbmFydGljbGUtZGVza3RvcCcgc3R5bGU9J21hcmdpbjogOHB4IGF1dG87IHRleHQtYWxpZ246IGNlbnRlcjsgZGlzcGxheTogYmxvY2s7IGNsZWFyOiBib3RoOyB3aWR0aDogMzAwcHg7IGhlaWdodDogNDIwcHg7IGJhY2tncm91bmQtY29sb3I6ICNmZmZmZmY7Jz4KPGRpdiBzdHlsZT0icG9zaXRpb246IHN0aWNreTsgdG9wOiAxNXB4OyI+CjxkaXYgY2xhc3M9ImNvZGUtYmxvY2stbGFiZWwiPlJla2xhbWE8L2Rpdj4KCjxkaXYgZGF0YS1hZC11bml0LWlkPSIvMjI2NDY2NTcxMTgvSW4tYXJ0aWNsZV9ib3hfNiI+PC9kaXY+CjwvZGl2Pgo8ZGl2IHN0eWxlPSIgaGVpZ2h0OiAzOTBweDsiPjwvZGl2Pgo8L2Rpdj4K\" data-block=\"1\">\n<div class=\"code-block code-block-1 code-block-inarticle-desktop\">\n<div>\n<div class=\"code-block-label\">Sipas zotit Bechev, situata mbetet e paqart\u00eb dhe gjasat jan\u00eb q\u00eb do t\u00eb shohim zhvillime t\u00eb tjera, q\u00eb mund t\u00eb marrin kahje n\u00eb dy drejtime.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>\u201cEkziston nj\u00eb skenar pozitiv dhe nj\u00eb tjet\u00ebr negativ. Sipas skenarit pozitiv, do t\u00eb shohim nj\u00eb shtytje t\u00eb madhe t\u00eb bazuar n\u00eb nj\u00eb kompromis q\u00eb shtyn\u00eb p\u00ebrpara marr\u00ebveshjen e Brukselit, q\u00eb krijon asociacionin dhe de facto njohjen. Pak a shum\u00eb ajo q\u00eb parashihet n\u00eb Planin franko-gjerman. Por, kjo \u00ebsht\u00eb n\u00eb teori. Gjasat jan\u00eb q\u00eb do t\u00eb shohim nj\u00eb mori krizash, shp\u00ebrthime (t\u00eb dhun\u00ebs) tjera, nd\u00ebrhyrjen e Bashkimit Evropian dhe Shteteve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr t\u00eb shtensionuar dhe p\u00ebr t\u2019i harnuar gj\u00ebrat. Situata \u00ebsht\u00eb p\u00ebrshkall\u00ebzuar, \u00ebsht\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb zhb\u00ebhet ajo q\u00eb tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb,\u201d\u00a0thot\u00eb zoti Bechev.<\/p>\n<p>Sipas tij, p\u00ebrkund\u00ebr v\u00ebshtir\u00ebsive q\u00eb paraqet p\u00ebrplasja mbi sovranitetin nd\u00ebrmjet Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb, nd\u00ebrmjet\u00ebsit n\u00eb Bruksel \u2013 t\u00eb cil\u00ebt p\u00ebrballen me fundin e mandatit t\u00eb tyre \u2013 jan\u00eb t\u00eb motivuar t\u00eb gjejn\u00eb nj\u00eb zgjidhje.<\/p>\n<p>\u201cTrysnia duhet vazhduar. Duhet t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb lloj vizioni t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, se si duhet vepruar hap pas hapi, se si t\u00eb krijohet asociacioni\u2026 E mira me k\u00ebta dy udh\u00ebheq\u00ebs \u00ebsht\u00eb q\u00eb n\u00ebse bien dakord mes tyre, n\u00eb planin e brendsh\u00ebm nuk do t\u00eb ket\u00eb bllokada,\u201d\u00a0deklaroi ai.<\/p>\n<p>Sipas tij, dy udh\u00ebheq\u00ebsit \u2013 Vu\u00e7iq dhe Kurti \u2013 n\u00ebse kan\u00eb vullnet politik jan\u00eb n\u00eb pozita t\u00eb fuqishme brenda shteteve t\u00eb tyre p\u00ebr arritur kompromis.\/VOA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ekspert\u00ebt t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor, shprehin shqet\u00ebsim nga shtimi i fundit i tensioneve mes Serbis\u00eb dhe Kosov\u00ebs, p\u00ebrfitues nga t\u00eb cilat \u00ebsht\u00eb Vladimir Putini. Sipas tyre,<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":18538,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46,45],"tags":[],"class_list":["post-18537","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bota","category-rajoni"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18537","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18537"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18537\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18538"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18537"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18537"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18537"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}