{"id":18564,"date":"2023-10-06T10:39:52","date_gmt":"2023-10-06T08:39:52","guid":{"rendered":"https:\/\/indeks.mk\/?p=18564"},"modified":"2023-10-06T10:39:52","modified_gmt":"2023-10-06T08:39:52","slug":"zbulohet-planet-fantazme-ne-sistemin-diellor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/?p=18564","title":{"rendered":"Zbulohet planet fantazm\u00eb n\u00eb sistemin diellor?!"},"content":{"rendered":"<p>Nj\u00eb planet fantazm\u00eb, me nj\u00eb mas\u00eb prej 1.5 deri n\u00eb 3 her\u00eb m\u00eb shum\u00eb se Toka, mund t\u00eb fshihet n\u00eb sistemin diellor, n\u00eb brezin Kuiper q\u00eb shtrihet p\u00ebrtej orbit\u00ebs s\u00eb Neptunit.<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb e tregojn\u00eb simulimet e publikuara n\u00eb The Astronomical Journal nga dy astrofizikan\u00eb japonez\u00eb, Patryk Sofia Lykawka nga Universiteti Kindai n\u00eb Osaka dhe Takashi Ito i Observatorit Komb\u00ebtar Astronomik t\u00eb Japonis\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb dekad\u00ebn e fundit, disa studime kan\u00eb hipotezuar ekzistenc\u00ebn e nj\u00eb planeti n\u00eb skajin e sistemit diellor, i ashtuquajturi Planeti N\u00ebnt\u00eb.<\/p>\n<p>Ky hulumtim i ri, megjithat\u00eb, tregon p\u00ebr ekzistenc\u00ebn e mundshme t\u00eb nj\u00eb planeti edhe m\u00eb af\u00ebr nesh, n\u00eb brezin Kuiper. Ky rajon n\u00eb form\u00eb unaze p\u00ebrmban shum\u00eb objekte t\u00eb vogla, t\u00eb tilla si asteroide, kometa dhe pjes\u00eb t\u00eb tjera t\u00eb vogla t\u00eb materialit, ndoshta t\u00eb p\u00ebrb\u00ebra nga akulli. Dy astrofizikan\u00ebt japonez\u00eb vun\u00eb re se disa prej k\u00ebtyre objekteve sillen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb anormale, sikur orbita e tyre t\u00eb ishte ndikuar nga t\u00ebrheqja gravitacionale e nj\u00eb objekti m\u00eb t\u00eb madh. T\u00eb intriguar nga k\u00ebto t\u00eb dh\u00ebna, ata kryen nj\u00eb s\u00ebr\u00eb simulimesh kompjuterike p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar nj\u00eb shpjegim.<\/p>\n<p>Rezultatet treguan ekzistenc\u00ebn e nj\u00eb planeti n\u00eb rripin Kuiper si t\u00eb mundshme dhe madje gjurmuan nj\u00eb identikit t\u00eb mundsh\u00ebm: sipas llogaritjeve ai duhet t\u00eb kishte nj\u00eb mas\u00eb nga 1.5 deri n\u00eb 3 her\u00eb m\u00eb shum\u00eb se ajo e Tok\u00ebs, nj\u00eb pjerr\u00ebsi prej rreth 30 grad\u00eb dhe nj\u00eb orbit\u00eb q\u00eb do t\u00eb silleni at\u00eb n\u00eb nj\u00eb distanc\u00eb nga Dielli midis 250 dhe 500 nj\u00ebsive astronomike (nj\u00eb nj\u00ebsi astronomike \u00ebsht\u00eb distanca q\u00eb ndan Tok\u00ebn nga Dielli yn\u00eb, e barabart\u00eb me rreth 149.6 milion\u00eb kilometra).\/ ANSA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb planet fantazm\u00eb, me nj\u00eb mas\u00eb prej 1.5 deri n\u00eb 3 her\u00eb m\u00eb shum\u00eb se Toka, mund t\u00eb fshihet n\u00eb sistemin diellor, n\u00eb brezin Kuiper<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":18565,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53],"tags":[],"class_list":["post-18564","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknologji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18564","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18564"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18564\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18565"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18564"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18564"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18564"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}