{"id":4517,"date":"2023-04-25T13:21:41","date_gmt":"2023-04-25T11:21:41","guid":{"rendered":"https:\/\/indeks.mk\/?p=4517"},"modified":"2023-04-25T13:21:41","modified_gmt":"2023-04-25T11:21:41","slug":"india-vendi-me-i-populluar-ne-bote-86-mije-foshnja-lindin-cdo-dite","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/?p=4517","title":{"rendered":"India, vendi m\u00eb i populluar n\u00eb bot\u00eb \u2013 86 mij\u00eb foshnja lindin \u00e7do dit\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>India ka kaluar Kin\u00ebn si vendi m\u00eb i populluar n\u00eb bot\u00eb, sipas vler\u00ebsimeve t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara, q\u00eb \u00ebsht\u00eb ndryshimi m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb demografin\u00eb globale t\u00eb regjistruar.<\/p>\n<p>Sipas parashikimeve t\u00eb OKB-s\u00eb, t\u00eb cilat jan\u00eb llogaritur n\u00eb baz\u00eb t\u00eb faktor\u00ebve t\u00eb ndrysh\u00ebm, duke p\u00ebrfshir\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e regjistrimit dhe normat e lindjeve dhe vdekjeve, India tani ka nj\u00eb popullsi prej 1.425.775.850 banor\u00ebsh, duke kaluar k\u00ebshtu Kin\u00ebn p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, shkruan Guardian.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb gjithashtu hera e par\u00eb q\u00eb nga viti 1950, kur OKB-ja filloi p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb t\u00eb mbaj\u00eb rekorde globale t\u00eb popullsis\u00eb, q\u00eb Kina \u00ebsht\u00eb rr\u00ebzuar nga vendi i par\u00eb, transmeton Telegrafi.<\/p>\n<p>R\u00ebnia e popullsis\u00eb s\u00eb Kin\u00ebs \u00ebsht\u00eb rezultat i dekadave t\u00eb ligjeve t\u00eb rrepta p\u00ebr t\u00eb kontrolluar shkall\u00ebn n\u00eb rritje t\u00eb lindjeve n\u00eb vend, duke p\u00ebrfshir\u00eb futjen e politik\u00ebs s\u00eb nj\u00eb f\u00ebmije n\u00eb vitet e 80-ta.<\/p>\n<p>Kjo p\u00ebrfshinte gjoba p\u00ebr t\u00eb pasur f\u00ebmij\u00eb shtes\u00eb, aborte t\u00eb detyruara dhe sterilizime. Edhe pse fillimisht shum\u00eb efektive n\u00eb kontrollin e popullsis\u00eb, kjo politik\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb viktim\u00eb e suksesit t\u00eb saj dhe vendi tani po lufton me nj\u00eb popullsi n\u00eb plakje, e cila mund t\u00eb ket\u00eb implikime serioze ekonomike.<\/p>\n<p>Nj\u00eb pjes\u00eb e problemit \u00ebsht\u00eb se p\u00ebr shkak t\u00eb preferenc\u00ebs tradicionale p\u00ebr djemt\u00eb, politika e nj\u00eb f\u00ebmije ka \u00e7uar n\u00eb nj\u00eb \u00e7ekuilib\u00ebr t\u00eb madh gjinor. Numri i meshkujve tani \u00ebsht\u00eb m\u00eb i madh se femrat me rreth 32 milion\u00eb.<\/p>\n<p>Popullsia e Indis\u00eb \u00ebsht\u00eb rritur me m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb miliard\u00eb q\u00eb nga viti 1950. Megjith\u00ebse rritja tani \u00ebsht\u00eb ngadal\u00ebsuar, numri i njer\u00ebzve n\u00eb vend pritet t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb rritet gjat\u00eb dekadave t\u00eb ardhshme, duke arritur kulmin prej 1.7 miliard\u00eb deri n\u00eb vitin 2064. Sot, mesatarisht 86,000 foshnja lindin n\u00eb Indi n\u00eb dit\u00eb, krahasuar me vet\u00ebm 49,400 n\u00eb Kin\u00eb.<\/p>\n<p>Parashikimet e m\u00ebparshme than\u00eb se do ta kap\u00ebrcenin Kin\u00ebn n\u00eb vitin 2027, k\u00ebshtu q\u00eb kjo ndodhi kat\u00ebr vjet m\u00eb shpejt, kryesisht p\u00ebr shkak t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb re. Por n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, \u00ebsht\u00eb ulur gjithashtu rritja e popullsis\u00eb dhe \u00ebsht\u00eb arritur stabilizimi i popullsis\u00eb m\u00eb shpejt nga sa e imagjinonin dhe do t\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb ngadal\u00ebsojn\u00eb p\u00ebr sa koh\u00eb q\u00eb t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb rrug\u00ebn e duhur.<\/p>\n<p>K\u00ebto jan\u00eb disa nga parashikimet e Punam Mutreja, drejtor ekzekutiv i Fondacionit t\u00eb Popullsis\u00eb s\u00eb Indis\u00eb. Numri i sakt\u00eb i popullsis\u00eb indiane nuk dihet ende, p\u00ebr shkak t\u00eb vones\u00ebs s\u00eb qeveris\u00eb n\u00eb kryerjen e regjistrimit, i cili zakonisht mbahet \u00e7do dekad\u00eb. Ai duhej t\u00eb ishte n\u00eb vitin 2021, por u shty p\u00ebr shkak t\u00eb pandemis\u00eb Covid-19 dhe qeveria, e udh\u00ebhequr nga kryeministri Narendra Modi, nuk ka shpallur ende nj\u00eb dat\u00eb fillimi.<\/p>\n<p>Disa kan\u00eb akuzuar qeverin\u00eb Modi se po pengon procesin e regjistrimit p\u00ebr t\u00eb fshehur t\u00eb dh\u00ebna q\u00eb mund t\u00eb jen\u00eb politikisht t\u00eb pafavorshme. Megjithat\u00eb, qeveria thot\u00eb se vonesa \u00ebsht\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb p\u00ebrpjekjeve t\u00eb vazhdueshme p\u00ebr t\u00eb sjell\u00eb teknologjin\u00eb n\u00eb proces.<\/p>\n<p>Njoftimi i OKB-s\u00eb ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb rris\u00eb presionin ndaj qeveris\u00eb indiane p\u00ebr t\u00eb kryer hulumtimin. Popullsia parashikohet t\u00eb jet\u00eb rritur me afro 200 milion\u00eb \u2013 m\u00eb shum\u00eb se popullsia e Brazilit \u2013 q\u00eb nga regjistrimi i fundit n\u00eb vitin 2011, dhe ekspert\u00ebt thon\u00eb se mungesa e t\u00eb dh\u00ebnave jetike po pengon politik\u00ebb\u00ebrjen dhe programet e mbrojtjes sociale.<\/p>\n<p>Demografia indiane nuk \u00ebsht\u00eb aspak \u2018uniforme\u2019 n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendin. Nj\u00eb e treta e rritjes s\u00eb parashikuar e popullsis\u00eb gjat\u00eb dekad\u00ebs s\u00eb ardhshme do t\u00eb vij\u00eb nga vet\u00ebm dy shtete, Bihar dhe Uttar Pradesh, n\u00eb veri t\u00eb vendit, t\u00eb cilat jan\u00eb disa nga shtetet m\u00eb t\u00eb varfra t\u00eb Indis\u00eb. Vet\u00ebm Uttar Pradesh ka rreth 235 milion\u00eb banor\u00eb, q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb se Nigeria apo Brazili. \/Telegrafi\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>India ka kaluar Kin\u00ebn si vendi m\u00eb i populluar n\u00eb bot\u00eb, sipas vler\u00ebsimeve t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara, q\u00eb \u00ebsht\u00eb ndryshimi m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb demografin\u00eb<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-4517","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bota"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4517","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4517"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4517\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4517"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4517"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4517"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}