{"id":4804,"date":"2023-04-27T14:34:36","date_gmt":"2023-04-27T12:34:36","guid":{"rendered":"https:\/\/indeks.mk\/?p=4804"},"modified":"2023-04-27T14:34:36","modified_gmt":"2023-04-27T12:34:36","slug":"ndryshimet-klimatike-sezoni-i-polenit-mund-te-jete-me-i-gjate-dhe-me-intensiv-tek-te-rriturit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/?p=4804","title":{"rendered":"Ndryshimet klimatike, sezoni i polenit mund t\u00eb jet\u00eb m\u00eb i gjat\u00eb dhe m\u00eb intensiv tek t\u00eb rriturit"},"content":{"rendered":"<p>Prej disa vitesh, ne po jetojm\u00eb n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb ku \u00e7do teshtitje, \u00e7do shenj\u00eb e g\u00ebrvishtjes s\u00eb fytit ose hund\u00ebs s\u00eb mbytur, i jep nj\u00eb personi pauz\u00eb.<\/p>\n<p>A \u00ebsht\u00eb Covid? Vet\u00ebm nj\u00eb i ftoht\u00eb? P\u00ebr nj\u00eb num\u00ebr n\u00eb rritje t\u00eb t\u00eb rriturve n\u00eb t\u00eb 30-at, 40-at dhe 50-at e tyre, k\u00ebto simptoma po rezultojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb shenja dalluese t\u00eb di\u00e7kaje me t\u00eb cil\u00ebn nuk u \u00ebsht\u00eb dashur kurr\u00eb m\u00eb par\u00eb: alergjit\u00eb sezonale.<\/p>\n<p>Dr. Clifford Bassett, nj\u00eb alergolog n\u00eb NYU Langone Health n\u00eb New York City, thot\u00eb: \u201cAjo q\u00eb un\u00eb shoh \u00ebsht\u00eb se njer\u00ebzit vijn\u00eb p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht gjat\u00eb pes\u00eb, shtat\u00eb viteve t\u00eb fundit apo m\u00eb shum\u00eb. Ata gjithmon\u00eb do t\u00eb thon\u00eb: \u201cNuk e kuptoj se si po m\u00eb ndodh kjo\u201d. Ne kemi pasur pacient\u00eb q\u00eb vinin tek ne duke th\u00ebn\u00eb, \u2018Kjo nuk ka qen\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn\u2019,\u201d tha Pham. \u201cTani ata po marrin simptoma, ose simptomat e tyre t\u00eb alergjis\u00eb jan\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsuar ndjesh\u00ebm.<\/p>\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb se sa njer\u00ebz po ndjejn\u00eb dhimbje polenike p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, megjith\u00ebse Qendrat p\u00ebr Kontrollin dhe Parandalimin e S\u00ebmundjeve raportuan koh\u00ebt e fundit se rreth nj\u00eb e kat\u00ebrta e t\u00eb rriturve n\u00eb Shtetet e Bashkuara kishin nj\u00eb alergji sezonale n\u00eb vitin 2021, hera e par\u00eb q\u00eb CDC gjurmoi t\u00eb dh\u00ebnat mbi alergjit\u00eb sezonale p\u00ebr t\u00eb rriturit. Nj\u00eb nxit\u00ebs i madh i alergjive sezonale me fillimin e t\u00eb rriturve duket t\u00eb jet\u00eb ndryshimi i klim\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cSezoni i polenit tani \u00ebsht\u00eb rreth tre jav\u00eb m\u00eb i gjat\u00eb se 30 vjet m\u00eb par\u00eb, dhe ka rreth 20% m\u00eb shum\u00eb polen n\u00eb aj\u00ebr. Nd\u00ebrsa temperatura baz\u00eb e Tok\u00ebs rritet, toka shkrihet m\u00eb her\u00ebt gjat\u00eb vitit, duke i zgjuar pem\u00ebt nga gjumi i tyre dim\u00ebror, duke i shtyr\u00eb ata t\u00eb lul\u00ebzojn\u00eb dhe t\u00eb prodhojn\u00eb polen m\u00eb her\u00ebt se kurr\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Nj\u00eb \u2018stuhi polenesh\u2019<\/p>\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm se sezoni po zgjat m\u00eb shum\u00eb. Sasia e madhe e polenit n\u00eb aj\u00ebr ka shp\u00ebrthyer. Djegia e l\u00ebnd\u00ebve djeg\u00ebse fosile, nj\u00eb tjet\u00ebr shkak i ngrohjes globale, rrit dioksidin e karbonit. Nd\u00ebrsa nivelet e CO2 rriten, bim\u00ebt dhe pem\u00ebt prodhojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb polen. Dr. Stanley Fineman, nj\u00eb alergolog n\u00eb Atlanta Alergy and Astma dhe nj\u00eb z\u00ebdh\u00ebn\u00ebs i Kolegjit Amerikan t\u00eb Alergjis\u00eb, Astm\u00ebs dhe Imunologjis\u00eb, e quan fenomenin nj\u00eb \u201cstuhi polen\u201c.<\/p>\n<p>\u201cNumri i polenit, ve\u00e7an\u00ebrisht k\u00ebt\u00eb sezon, ka qen\u00eb shum\u00eb, shum\u00eb m\u00eb i lart\u00eb se sa n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn. Simptomat fillojn\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb vitit dhe jan\u00eb m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda. Rritja e alergjive simptomatike p\u00ebrkthehet n\u00eb m\u00eb shum\u00eb para t\u00eb shpenzuara p\u00ebr trajtime, vizita te mjeku dhe ndikime n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e jet\u00ebs. Nuk \u00ebsht\u00eb thjesht sikur stin\u00ebt e alergjis\u00eb ndaj polenit jan\u00eb t\u00eb bezdisshme. Ato gjithashtu ndikojn\u00eb n\u00eb funksionin njoh\u00ebs. Ato ndikojn\u00eb n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e gjumit.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prej disa vitesh, ne po jetojm\u00eb n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb ku \u00e7do teshtitje, \u00e7do shenj\u00eb e g\u00ebrvishtjes s\u00eb fytit ose hund\u00ebs s\u00eb mbytur, i jep nj\u00eb<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[54],"tags":[],"class_list":["post-4804","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-indeks"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4804","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4804"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4804\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4804"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4804"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4804"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}