{"id":6157,"date":"2023-05-14T10:45:27","date_gmt":"2023-05-14T08:45:27","guid":{"rendered":"https:\/\/indeks.mk\/?p=6157"},"modified":"2023-05-14T10:45:27","modified_gmt":"2023-05-14T08:45:27","slug":"turqia-voton-per-presidentin-dhe-parlamentin-e-ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/?p=6157","title":{"rendered":"Turqia voton p\u00ebr presidentin dhe Parlamentin e ri"},"content":{"rendered":"<p>Zgjedhjet e 14 majit n\u00eb Turqi jan\u00eb nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishmet n\u00eb historin\u00eb moderne t\u00eb k\u00ebtij shteti, t\u00eb cilat ose mund ta rr\u00ebzojn\u00eb nga pushteti presidentin Recep Tayyip Erdogan dhe t\u2019i japin fund rrug\u00ebs gjithnj\u00eb e m\u00eb autoritare t\u00eb Qeveris\u00eb s\u00eb tij, ose do t\u2019i mund\u00ebsojn\u00eb q\u00eb t\u00eb hyj\u00eb n\u00eb dekad\u00ebn e tret\u00eb n\u00eb pushtet.<\/p>\n<p>Votimet jo vet\u00ebm q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrcaktojn\u00eb se kush do ta udh\u00ebheq\u00eb Turqin\u00eb \u2013 shtetin an\u00ebtar t\u00eb NATO-s me 85 milion\u00eb banor\u00eb \u2013 por edhe si do t\u00eb udh\u00ebhiqet shteti, cilin drejtim do t\u00eb marr\u00eb ekonomia e cila \u00ebsht\u00eb goditur nga kriza e kostos s\u00eb jetes\u00ebs, dhe do t\u00eb form\u00ebsoj\u00eb politik\u00ebn e jashtme.<\/p>\n<p>Sondazhet i kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb kund\u00ebrkandidatit kryesor t\u00eb Erdoganit, Kemal Kilicdaroglut, avantazh t\u00eb leht\u00eb. Ai \u00ebsht\u00eb kandidat i aleanc\u00ebs t\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga gjasht\u00eb parti opozitare. Megjithat\u00eb, n\u00ebse asnj\u00ebri kandidat nuk arrin t\u00eb fitoj\u00eb mbi 50 p\u00ebr qind t\u00eb votave, rundi i balotazhit p\u00ebr zgjedhjet presidenciale do t\u00eb mbahet m\u00eb 28 maj.<\/p>\n<p>Votuesit po ashtu do t\u00eb zgjedhin Parlamentin e ri. Gara p\u00ebr Parlament pritet t\u00eb zhvillohet mes koalicionit Aleanca e Popullit q\u00eb p\u00ebrb\u00ebhet nga partia konservatore e Erdoganit, Partia p\u00ebr Drejt\u00ebsi dhe Zhvillim (AKP) dhe parti t\u00eb tjera nacionaliste, dhe aleanc\u00ebs opozitare t\u00eb Kicidaroglut, Aleanca Komb\u00ebtare. N\u00eb krahun opozitar b\u00ebn pjes\u00eb partia sekulariste, Partia Popullore Republikane (CHP), q\u00eb ishte krijuar nga themeluesi i Turqis\u00eb, Mustafa Kemal Ataturk.<\/p>\n<p>Vendvotimet jan\u00eb hapur n\u00eb or\u00ebn 08:00 dhe do t\u00eb mbyllen n\u00eb or\u00ebn 17:00, sipas koh\u00ebs lokale. Sipas ligjit n\u00eb Turqi, publikimi i \u00e7do rezultati \u00ebsht\u00eb i ndaluar deri n\u00eb or\u00ebn 21:00. N\u00eb or\u00ebt e vona t\u00eb s\u00eb diel\u00ebs mund t\u00eb ket\u00eb indikacione t\u00eb qarta n\u00ebse do t\u00eb ket\u00eb rund balotazhi p\u00ebr zgjedhjet presidenciale.<\/p>\n<p>N\u00eb Dijarbakir, qytet t\u00eb banuar kryesisht me kurd\u00eb q\u00eb u godit\u00eb nga t\u00ebrmetet shkat\u00ebrruese t\u00eb shkurtit, disa banor\u00eb kan\u00eb th\u00ebn\u00eb se do t\u00eb votojn\u00eb p\u00ebr opozit\u00ebn dhe jo p\u00ebr Erdoganin.<\/p>\n<p>\u201cNevojitet nj\u00eb ndryshim p\u00ebr shtetin ton\u00eb\u201d, tha Nuri Can, 26 vje\u00e7, i cili p\u00ebrmendi kriz\u00ebn ekonomike si nj\u00eb prej arsyeve q\u00eb ka zgjedhur q\u00eb t\u00eb votoj\u00eb p\u00ebr Kilicdaroglun.<\/p>\n<p>Por, Hayati Arslan, 51 vje\u00e7, tha se ai do t\u00eb vazhdoj\u00eb p\u00ebr Erdoganin dhe partin\u00eb e tij.<\/p>\n<p>\u201cSituata ekonomike e shtetit nuk \u00ebsht\u00eb e mir\u00eb, por un\u00eb ende besoj se Erdogan mund ta rregulloj\u00eb gjendjen. Prestigji i Turqis\u00eb jasht\u00eb ka arritur n\u00eb nj\u00eb pik\u00eb shum\u00eb t\u00eb mir\u00eb me Erdoganin dhe un\u00eb dua q\u00eb kjo t\u00eb vazhdoj\u00eb\u201d, tha ai, raporton Reuters.<\/p>\n<p>Shum\u00eb nga provincat q\u00eb u godit\u00ebn nga t\u00ebrmetet, q\u00eb lan\u00eb t\u00eb vrar\u00eb mbi 50.000 persona, kan\u00eb shprehur zem\u00ebrim lidhur me p\u00ebrgjigjen e Qeveris\u00eb.<\/p>\n<p>Votuesit kurd\u00eb, q\u00eb jan\u00eb diku 15-20 p\u00ebr qind e elektoratit, do t\u00eb luajn\u00eb rol ky\u00e7 n\u00eb zgjedhje dhe ka t\u00eb ngjar\u00eb q\u00eb aleanca opozitare nuk do t\u00eb mund t\u00eb fitoj\u00eb e vetme shumic\u00ebn parlamentare.<\/p>\n<p>Partia pro-kurde, Partia Demokratike Popullore (HDP) nuk \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e bllokut opozitar, por ky subjekt kund\u00ebrshton fuqish\u00ebm Erdoganin, pas p\u00ebrndjekjes s\u00eb an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb k\u00ebsaj partie q\u00eb kan\u00eb b\u00ebr\u00eb autoritetet p\u00ebr vite me radh\u00eb.<\/p>\n<p>Erdogan. 69 vje\u00e7, po p\u00ebrballet me testin m\u00eb t\u00eb madh politik. Ai g\u00ebzon mb\u00ebshtetjen e turqve t\u00eb cil\u00ebt nuk duan nj\u00eb Turqi sekulare dhe ai i ka mbijetuar nj\u00eb s\u00ebr\u00eb skandalesh korrupsioni dhe tentimin p\u00ebr grusht-shtet t\u00eb vitit 2016.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, n\u00ebse turqit e rr\u00ebzojn\u00eb nga pushteti Erdoganin, kjo pritet t\u00eb b\u00ebhet p\u00ebr shkak se ata duan prosperitet, barazi dhe gj\u00ebra elementare p\u00ebrball\u00eb kriz\u00ebs ekonomike, me inflacionin q\u00eb arriti n\u00eb 85 p\u00ebr qind tetorin e kaluar dhe me kolapsimin e lir\u00ebs turke.<\/p>\n<p>Kilicdaroglu, 74 vje\u00e7, ka premtuar se ai do t\u00eb ndryshoj\u00eb drejtimin e ekonomis\u00eb n\u00ebse fiton zgjedhjet. Ai po ashtu d\u00ebshiron t\u00eb ndryshoj\u00eb sistemin politik dhe ta kthej\u00eb shtetin n\u00eb sistem parlamentar. Kilicdaroglu po ashtu ka premtuar se do t\u00eb rivendos\u00eb pavar\u00ebsin\u00eb e gjyq\u00ebsorit.<\/p>\n<p>Mbi 64 milion\u00eb persona, p\u00ebrfshir\u00eb edhe 3.2 milion\u00eb pjes\u00ebtar\u00eb t\u00eb diaspor\u00ebs turke, kan\u00eb t\u00eb drejt\u00eb vote n\u00eb zgjedhjet e 14 majit. Mbi 1.6 milion persona ve\u00e7se kan\u00eb votuar jasht\u00eb vendit. Tradicionalisht, dalja n\u00eb zgjedhjet turke \u00ebsht\u00eb e lart\u00eb. \/REL\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zgjedhjet e 14 majit n\u00eb Turqi jan\u00eb nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishmet n\u00eb historin\u00eb moderne t\u00eb k\u00ebtij shteti, t\u00eb cilat ose mund ta rr\u00ebzojn\u00eb nga pushteti<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-6157","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bota"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6157","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6157"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6157\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6157"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6157"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6157"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}