{"id":6505,"date":"2023-05-17T08:58:37","date_gmt":"2023-05-17T06:58:37","guid":{"rendered":"https:\/\/indeks.mk\/?p=6505"},"modified":"2023-05-17T08:58:37","modified_gmt":"2023-05-17T06:58:37","slug":"cfare-e-pret-turqine-deri-me-28-maj-dhe-cfare-pas-kesaj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/?p=6505","title":{"rendered":"\u00c7far\u00eb e pret Turqin\u00eb deri m\u00eb 28 maj dhe \u00e7far\u00eb pas k\u00ebsaj?"},"content":{"rendered":"<p><strong>N\u00eb m\u00eb pak se dy jav\u00eb, Turqia pret raundin e dyt\u00eb t\u00eb zgjedhjeve presidenciale, ku p\u00ebrfundimisht do t\u00eb merret vendimi se kush do ta udh\u00ebheq\u00eb vendin (dhe n\u00eb cilin drejtim) \u2013 Recep Tayyip Erdogan (69) apo Kemal Kilicdaroglu (74).<\/strong><\/p>\n<p>Analist\u00ebt nuk jan\u00eb t\u00eb sigurt p\u00ebr rezultatin, pasi gara \u00ebsht\u00eb e ngusht\u00eb dhe e pasigurt, por pothuajse t\u00eb gjith\u00eb jan\u00eb dakord se fushata do t\u00eb jet\u00eb e pist\u00eb.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb e pret Turqin\u00eb deri m\u00eb 28 maj dhe \u00e7far\u00eb pas k\u00ebsaj?<\/p>\n<p>P\u00ebr Recep Tayyip Erdogan, raundi i dyt\u00eb i zgjedhjeve presidenciale \u00ebsht\u00eb nj\u00eb risi. N\u00eb dy ciklet e deritanishme nuk i \u00ebsht\u00eb dashur as t\u00eb mendohet. Ai fitoi zgjedhjet e para presidenciale n\u00eb vitin 2014 me 51 p\u00ebr qind t\u00eb votave, nd\u00ebrsa n\u00eb zgjedhjet e vitit 2018 fitoi edhe m\u00eb bindsh\u00ebm \u2013 52,5 p\u00ebr qind t\u00eb votave.<\/p>\n<p>Ai mori besimin e 49.5 p\u00ebr qind t\u00eb qytetar\u00ebve n\u00eb zgjedhjet e s\u00eb diel\u00ebs, m\u00eb shum\u00eb se sa kishin parashikuar sondazhet p\u00ebrpara zgjedhjeve, por m\u00eb pak se sa duhej p\u00ebr t\u00eb fituar. Megjithat\u00eb, ai nuk ka dyshime p\u00ebr fitoren n\u00eb raundin e dyt\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cNe do t\u00eb fitojm\u00eb zgjedhjet e 28 majit, do t\u00eb rrisim p\u00ebrqindjen e votave t\u00eb marra m\u00eb 14 maj. Dasht\u00eb Zoti, ne do t\u00eb korrim nj\u00eb fitore historike\u201d, shkroi Erdogan n\u00eb Twitter<\/p>\n<p>Kilicdaroglu, i cili fitoi 44.88 p\u00ebr qind n\u00eb zgjedhjet e s\u00eb diel\u00ebs, gjithashtu reagoi shpejt. Ai nuk dyshon as p\u00ebr fitoren.<\/p>\n<p>Si\u00e7 shkroi 74-vje\u00e7ari n\u00eb Twitter, tani ka m\u00eb shum\u00eb njer\u00ebz n\u00eb Turqi q\u00eb duan ndryshim sesa ata q\u00eb nuk e duan. Kilicdarolglu padyshim se po mb\u00ebshtet n\u00eb z\u00ebrin e t\u00eb rinjve, t\u00eb cil\u00ebve iu drejtua me fjal\u00ebt \u201cnuk keni para p\u00ebr asgj\u00eb\u201d. Reklama<\/p>\n<p>\u201cMadje, duhet t\u00eb mendoni p\u00ebr kafen. Lumturia e jet\u00ebs tuaj \u00ebsht\u00eb vjedhur sepse ata jan\u00eb t\u00eb bashkuar kund\u00ebr jush. Kemi 12 dit\u00eb koh\u00eb p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb nga ky tunel i err\u00ebt\u201d, pohoi ai.<\/p>\n<p><strong>Llogaritja \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb, kushtet jan\u00eb n\u00eb tavolin\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Si Kilicadroglu ashtu edhe Erdogan po llogarisin n\u00eb votat e Sinan Oganit, nj\u00eb ultra-nacionalist q\u00eb fitoi 5.2 p\u00ebr qind, ose pak m\u00eb shum\u00eb se 2.8 milion\u00eb vota, n\u00eb raundin e par\u00eb t\u00eb zgjedhjeve presidenciale. Praktikisht ky \u00ebsht\u00eb edhe dallimi mes dy rival\u00ebve kryesor. Erdogan fitoi 27,088,360 vota, nd\u00ebrsa Kilicdaroglu p\u00ebrfundoi me 24,568,196 vota.<\/p>\n<p>Matematika \u00ebsht\u00eb e thjesht\u00eb \u2013 fitues n\u00eb raundin e dyt\u00eb do t\u00eb jet\u00eb ai q\u00eb arrin t\u00eb b\u00ebj\u00eb p\u00ebr vete votuesit e Oganit. Analist\u00ebt jan\u00eb t\u00eb prirur t\u00eb pretendojn\u00eb se shumica e votuesve t\u00eb Oganit do t\u00eb zgjedhin an\u00ebn e Kemal Kilicdaroglut, por kjo nuk \u00ebsht\u00eb e sigurt. Vendimin do ta merr vet\u00ebm pas konsultimeve brenda koalicionit, \u201cBashkimi i et\u00ebrve\u201d, por tashm\u00eb ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb ditur pes\u00eb kushtet e partis\u00eb s\u00eb tij.<\/p>\n<p>Midis tyre \u00ebsht\u00eb distancimi nga organizatat terroriste, ve\u00e7an\u00ebrisht FETO, Partia e Pun\u00ebtor\u00ebve t\u00eb Kurdistanit (PKK) dhe Hezbollahu. Kjo gjendje e distancon at\u00eb nga Kilicdaroglu, i cili n\u00eb raundin e par\u00eb kishte mb\u00ebshtetjen e partis\u00eb pro-kurde HDP.<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga kushtet \u00ebsht\u00eb \u201cshp\u00ebtimi nga spiralja e inflacionit\u201d, i cili arriti n\u00eb 46 p\u00ebr qind n\u00ebn stafet\u00ebn e Erdoganit, megjith\u00ebse vler\u00ebsime t\u00eb shumta jozyrtare thon\u00eb se kjo shif\u00ebr \u00ebsht\u00eb zbutur dhe se inflacioni real \u00ebsht\u00eb mbi 80 p\u00ebr qind.<\/p>\n<p>N\u00ebse rezultati \u00ebsht\u00eb i v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u2019u parashikuar, analist\u00ebt pajtohen kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr fushat\u00ebn \u2013 do t\u00eb jet\u00eb e ndyr\u00eb dhe e v\u00ebshtir\u00eb. Disa shembuj nga fushata p\u00ebr raundin e par\u00eb, por edhe nga nata e zgjedhjeve, tregojn\u00eb se mund t\u00eb jet\u00eb k\u00ebshtu.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb nat\u00ebs s\u00eb zgjedhjeve u pan\u00eb shk\u00ebndijat thumbuese t\u00eb Erdogani, kur nga ballkoni i zyr\u00ebs s\u00eb partis\u00eb n\u00eb Ankara, \u201cdikush \u00ebsht\u00eb n\u00eb kuzhin\u00eb, dhe ne jemi n\u00eb ballkon\u201d, duke aluduar p\u00ebr rivalin e tij, i cili gjat\u00eb fushat\u00ebs publikonte video nga kuzhina modeste. P\u00ebrgjigjja erdhi shpejt nga Kilicdaroglu, \u201czgjedhjet nuk fitohen n\u00eb ballkon\u201d.<\/p>\n<p>Para votimit t\u00eb s\u00eb diel\u00ebs, Erdogan pretendoi se opozita mb\u00ebshtetej nga PKK-ja, e cila \u00ebsht\u00eb e ndaluar n\u00eb Turqi dhe \u00ebsht\u00eb n\u00eb list\u00ebn e organizatave terroriste. N\u00eb nj\u00eb tubim para qindra mij\u00ebra mb\u00ebshtet\u00ebsve, Erdogan publikoi nj\u00eb video q\u00eb supozohet se tregonte nj\u00eb komandant t\u00eb PKK-s\u00eb duke k\u00ebnduar nj\u00eb k\u00ebng\u00eb t\u00eb fushat\u00ebs s\u00eb opozit\u00ebs.<\/p>\n<p>Nga ana tjet\u00ebr, rivali kryesor i Erdoganit shpesh mbante jelek antiplumb n\u00eb mitingje gjat\u00eb fushat\u00ebs. Por, kjo nuk \u00ebsht\u00eb asgj\u00eb e re \u2013 Kilicdaroglu i ka mbijetuar nj\u00eb s\u00ebr\u00eb sulmesh t\u00eb dhunshme gjat\u00eb karrier\u00ebs s\u00eb tij politike. Udh\u00ebheq\u00ebsi i opozit\u00ebs tha se 69-vje\u00e7ari nuk arriti rezultatin e d\u00ebshiruar pavar\u00ebsisht \u201cshpifjeve dhe fyerjeve\u201d n\u00eb drejtim t\u00eb opozit\u00ebs.<\/p>\n<p><strong>Dy vizione t\u00eb Turqis\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Nj\u00eb luft\u00eb e ashp\u00ebr nuk \u00ebsht\u00eb e papritur, duke pasur parasysh at\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb tryez\u00eb. Zgjedhja midis Erdoganit dhe Kilicdaroglut \u00ebsht\u00eb n\u00eb thelb nj\u00eb zgjedhje midis dy vizioneve krejt\u00ebsisht t\u00eb ndryshme p\u00ebr Turqin\u00eb, t\u00eb ardhmen dhe vendin e saj n\u00eb bot\u00eb dhe rajon.<\/p>\n<p>Rryma e Erdoganit tenton ta portretizoj\u00eb Kilicdaroglun si nj\u00eb \u201clojtar per\u00ebndimor\u201d, por ai vet\u00eb nuk e fsheh se shikon n\u00eb at\u00eb drejtim. Gjat\u00eb fushat\u00ebs, ai theksoi shum\u00eb her\u00eb se d\u00ebshiron q\u00eb shteti turk t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb demokraci e ngjashme me ato per\u00ebndimore dhe se do t\u00eb prezantoj\u00eb nj\u00eb sistem t\u00eb till\u00eb n\u00ebse arrin ta largoj\u00eb nga pushteti Erdoganin.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-3707126\" src=\"https:\/\/telegrafi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/1684093887-Tan2023-05-1008014390_1aa-750x489-2.jpg\" alt=\"\" \/><\/figure>\n<p>Kiligdaroglu mb\u00ebshtet hapur hyrjen e Finland\u00ebs dhe Suedis\u00eb n\u00eb NATO. Erdogan u zbut n\u00eb rastin e Finland\u00ebs, por ende nuk e lejon Suedin\u00eb t\u00eb b\u00ebhet an\u00ebtare, pasi si\u00e7 pretendon ai, ky vend fsheh terrorist\u00ebt e PKK-s\u00eb dhe kund\u00ebrshton edhe videot q\u00eb tregojn\u00eb djegien e Kuranit.<\/p>\n<p>Kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr marr\u00ebdh\u00ebniet me Rusin\u00eb, Erdogan \u00ebsht\u00eb padyshim m\u00eb af\u00ebr Mosk\u00ebs. Presidenti aktual ka balancuar me kujdes politik\u00ebn mes Kievit dhe Mosk\u00ebs q\u00eb nga fillimi i luft\u00ebs dhe \u00ebsht\u00eb praktikisht i vetmi burr\u00eb shteti bot\u00ebror q\u00eb komunikon me t\u00eb dyja pal\u00ebt.<\/p>\n<p>Megjith\u00ebse i shet arm\u00eb Ukrain\u00ebs, ai promovon projekte t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta me Putinin \u2013 termocentralin b\u00ebrthamor Akuya n\u00eb Mersin dhe rregullon nj\u00eb qend\u00ebr gazi n\u00eb Turqi. Gjithashtu, Erdogan ende refuzon t\u2019i vendos sanksione Rusis\u00eb.<\/p>\n<p>Nga ana tjet\u00ebr, Kilicdaroglu thot\u00eb se nuk do t\u2019i prish\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet me Rusin\u00eb, sepse n\u00eb at\u00eb treg veprojn\u00eb biznesmen\u00eb turq, por d\u00ebnoi qart\u00eb pushtimin e Ukrain\u00ebs, duke th\u00ebn\u00eb se \u00ebsht\u00eb \u201ckrejt\u00ebsisht i papranuesh\u00ebm\u201d.<\/p>\n<p>Nj\u00eb ndryshim ka edhe n\u00eb fush\u00ebn e brendshme, nga ekonomia te sistemi politik. Kiligdaroglu premton se, n\u00ebse b\u00ebhet president, do ta b\u00ebj\u00eb Turqin\u00eb s\u00ebrish nj\u00eb republik\u00eb parlamentare, t\u00eb cil\u00ebn Erdogan e hoqi n\u00eb vitin 2017 duke ndryshuar kushtetut\u00ebn dhe vendosur nj\u00eb sistem presidencial. \/Telegrafi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb m\u00eb pak se dy jav\u00eb, Turqia pret raundin e dyt\u00eb t\u00eb zgjedhjeve presidenciale, ku p\u00ebrfundimisht do t\u00eb merret vendimi se kush do ta udh\u00ebheq\u00eb<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-6505","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bota"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6505","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6505"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6505\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6505"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6505"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6505"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}