{"id":7937,"date":"2023-05-31T14:50:14","date_gmt":"2023-05-31T12:50:14","guid":{"rendered":"https:\/\/indeks.mk\/?p=7937"},"modified":"2023-05-31T14:50:14","modified_gmt":"2023-05-31T12:50:14","slug":"cmitizimi-i-ndryshimeve-kushtetuese-hap-rrugen-e-maqedonise-se-veriut-drejt-be-se","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/?p=7937","title":{"rendered":"\u201c\u00c7mitizimi\u201d i ndryshimeve kushtetuese hap rrug\u00ebn e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut drejt BE-s\u00eb!"},"content":{"rendered":"<p>Rregullorja e Parlamentit parasheh afate t\u00eb rrepta p\u00ebr debatin p\u00ebr amendamentet e Kushtetut\u00ebs. Kryetari iParlamentit, Talat Xhaferi, pret q\u00eb procedura p\u00ebr ndryshimet kushtetuese t\u00eb filloj\u00eb n\u00eb mesin e muajit t\u00eb ardhsh\u00ebm, informon PRESSonline.al<\/p>\n<p>\u201cNga momenti i dor\u00ebzimit t\u00eb iniciativ\u00ebs p\u00ebr ndryshime kushtetuese n\u00eb Parlament deri n\u00eb miratimin e tyre, duhet t\u00eb kalojn\u00eb s\u00eb paku 4 deri n\u00eb 5 muaj\u201d, ka deklaruar kryeparlamentari Talat Xhaferi.<\/p>\n<p>Sapo Qeveria t\u00eb n\u00ebnshkruaj\u00eb Propozimin \u2013 nism\u00ebn p\u00ebr ndryshime kushtetuese t\u00eb p\u00ebrpiluar nga Grupi Punues, ai duhet t\u00eb dor\u00ebzohet n\u00ebParlament. Brenda 30 dit\u00ebve pas dor\u00ebzimit, nisma duhet t\u00eb shqyrtohet n\u00eb legjislativ. M\u00eb pas, n\u00eb dhjet\u00eb dit\u00ebt e ardhshme Komisioni p\u00ebr ndryshime kushtetuese do t\u00eb diskutoj\u00eb dhe m\u00eb von\u00eb do t\u00eb diskutohet n\u00eb seanc\u00eb plenare parlamentare. Vendimi p\u00ebr hapjen e procedur\u00ebs p\u00ebr ndryshimin e Kushtetut\u00ebs merret nga Parlamenti me shumic\u00ebn e dy t\u00eb tretave t\u00eb votave nga numri i p\u00ebrgjithsh\u00ebm i deputet\u00ebve.<\/p>\n<p>Kryeparlamentarit Xhaferi ka theksuar se n\u00ebse nuk jan\u00eb dy t\u00eb tretat e votave p\u00ebr nism\u00ebn p\u00ebr ndryshimin e Kushtetut\u00ebs, procedura do t\u00eb ndalet. Por as rregullorja dhe as ligjet e tjera nuk kan\u00eb p\u00ebrcaktuar n\u00ebse duhet t\u00eb kaloj\u00eb koh\u00eb para se t\u00eb paraqitet nj\u00eb nism\u00eb tjet\u00ebr. N\u00ebse nuk votohet n\u00eb p\u00ebrb\u00ebrjen aktuale parlamentare, at\u00ebher\u00eb Parlamenti i ardhsh\u00ebm i sapozgjedhur do t\u00eb mund t\u00eb votoj\u00eb p\u00ebr iniciativ\u00ebn p\u00ebr ndryshimin e Preambul\u00ebs s\u00eb Kushtetut\u00ebs, shkruan PRESSonline.al<\/p>\n<p>Sa i p\u00ebrket \u00e7\u00ebshtjes n\u00ebse ky do t\u00eb ishte nj\u00eb skenar zgjedhor, Xhaferi ka theksuar se nuk ka asnj\u00eb penges\u00eb n\u00ebse jan\u00eb 61 vota deputet\u00ebsh p\u00ebr shp\u00ebrndarjen eParlamentit.<\/p>\n<p>N\u00ebse miratohet nisma p\u00ebr ndryshime kushtetuese, Parlamenti me konkluzion cakton afat n\u00eb t\u00eb cilin parashtruesi i propozimit p\u00ebr hapjen e procedur\u00ebs p\u00ebr ndryshimet Kushtetutese p\u00ebrgatit tekstin e draftit t\u00eb amendamenteve t\u00eb Kushtetut\u00ebs. Nuk ka afat p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, por kryeparlamentari Xhaferi pret q\u00eb t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb p\u00ebr 10 deri n\u00eb 15 dit\u00eb. Drafti i amendamenteve i kalon Parlamentit p\u00ebr diskutim publik, i cili pritet t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb n\u00eb maksimum 15 dit\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebrfundimisht, sipas rregullores, koha e caktuar p\u00ebr seanc\u00ebn plenare, seancat d\u00ebgjimore t\u00eb komisioneve dhe debatin publik mund t\u00eb zvog\u00eblohet, por vet\u00ebm n\u00ebse nuk ka mjaft deputet t\u00eb regjistruar p\u00ebr t\u00eb folur. N\u00eb tekstin e propozimit p\u00ebr ndryshimin e Kushtetut\u00ebs, propozuesi, \u00e7do deputet, trup pune dhe Qeveria kur nuk \u00ebsht\u00eb propozues, mund t\u00eb paraqesin amendamente jo m\u00eb von\u00eb se tet\u00eb dit\u00eb para seanc\u00ebs s\u00eb Parlamentit, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn do t\u00eb miratohen ndryshimet n\u00eb Kushtetut\u00eb, shkruan PRESSonline.al<\/p>\n<p>Kryeparlamentari thot\u00eb se nuk ka asnj\u00eb penges\u00eb ligjore q\u00eb procedura e ndryshimeve kushtetuese n\u00eb Parlament t\u00eb zhvillohet paralelisht me procesin e negociatave p\u00ebr t\u00eb siguruar nj\u00eb konsensus politik p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje.<\/p>\n<p>\u201cProceduralisht nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mision i pamundur. Procesi mund t\u00eb filloj\u00eb dhe gjat\u00eb atyre afateve t\u00eb ket\u00eb koh\u00eb p\u00ebr debat. Procedurisht \u00ebsht\u00eb e mundur. Personalisht mendoj se procesi duhet t\u00eb filloj\u00eb dhe t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb, konsensusi \u00ebsht\u00eb i pashmangsh\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb procedur\u00eb dhe asnj\u00eb procedur\u00eb nuk mund t\u00eb kaloj\u00eb pa konsensus\u201d, thot\u00eb Xhaferi.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb pozicion t\u00eb ngjash\u00ebm tani \u00ebsht\u00eb edhe kreu i shtetit, i cili beson se kjo do t\u00eb identifikoj\u00eb dy blloqet n\u00eb Parlament. Presidenti Stevo Pendarovski ka konfirmuar se \u00ebsht\u00eb i njohur me p\u00ebrmbajtjen e amendamenteve kushtetuese t\u00eb cilat shtoi se jan\u00eb formuar sipas marr\u00ebveshjes me BE-n\u00eb dhe sipas konkluzioneve t\u00eb Parlamentit. Ndryshe nga q\u00ebndrimi i m\u00ebparsh\u00ebm, kreu i shtetit tani thot\u00eb se procedura n\u00eb Parlament duhet t\u00eb nis\u00eb edhe n\u00ebse nuk sigurohet shumica e k\u00ebrkuar.<\/p>\n<p>\u201cNj\u00eb dilem\u00eb e madhe politike \u00ebsht\u00eb n\u00ebse duhet t\u00eb filloj\u00eb procedura p\u00ebr ndryshime kushtetuese, pa siguruar m\u00eb par\u00eb dy t\u00eb tretat e votave t\u00eb deputet\u00ebve! Edhe mendimi im ka qen\u00eb n\u00eb at\u00eb drejtim, por sot jam m\u00eb i prirur t\u00eb mendoj se duhet t\u00eb futen n\u00eb Parlament, edhe duke supozuar se nuk ke mbeshtetjen e 80 deputet\u00ebve. M\u00eb lejoni t\u2019ju kujtoj, n\u00ebse e kemi harruar, n\u00eb vitin 2015, para se t\u00eb hynim n\u00eb procedur\u00ebn e par\u00eb dhe n\u00eb marr\u00ebveshjen e Presp\u00ebs, grupi i at\u00ebhersh\u00ebm qeveritar nuk kishte siguruar votat e 80 deputet\u00ebve n\u00eb at\u00eb moment\u201d, ka deklaruar Pendarovski, p\u00ebrcjell PRESSonline.al<\/p>\n<p>M\u00eb 26 maj, grupi punues miratoi Propozim-iniciativ\u00ebn p\u00ebr nevoj\u00ebn e ndryshimit t\u00eb Kushtetut\u00ebs me udh\u00ebzim p\u00ebr ndryshimin dhe plot\u00ebsimin e Kushtetut\u00ebs s\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut. Propozimi i \u00ebsht\u00eb dor\u00ebzuar Qeveris\u00eb, e cila do t\u00eb duhet ta p\u00ebrcjell\u00eb iniciativ\u00ebn n\u00ebParlament, ku do t\u2019i kaloj\u00eb t\u00eb gjitha trupat punuese.<\/p>\n<p>\u201cAjo q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb se ne u pajtuam me at\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb propozim p\u00ebr fillimin e procedur\u00ebs p\u00ebr nevoj\u00ebn e ndryshimeve t\u00eb Kushtetut\u00ebs s\u00eb RMV-s\u00eb me udh\u00ebzime t\u00eb caktuara, amendamente dhe plot\u00ebsime aty ku \u00ebsht\u00eb e nevojshme. Ndryshimet jan\u00eb n\u00eb seksionin Preambul\u00eb duke shtuar disa komunitete etnike. Pas popullit boshnjak shtohen fjal\u00ebt: populli bullgar, populli kroat, populli malazez, populli slloven, populli hebre, populli egjiptian\u201d, tha pas takimit kryetarja e grupit punues, Margarira Tsatsa Nikolovska.<\/p>\n<p>P\u00ebrpjekja p\u00ebr t\u00eb arritur nj\u00eb konsensus p\u00ebr ndryshime n\u00eb Preambul\u00ebn e Kushtetut\u00ebs do t\u00eb b\u00ebhet me gjas\u00eb n\u00eb nj\u00eb takim lidershipi q\u00eb ende nuk \u00ebsht\u00eb caktuar.<br \/>\nVMRO-DPMNE opozitare njoftoi se kryetari i partis\u00eb, Hristijan Mickoski, \u00ebsht\u00eb i gatsh\u00ebm t\u00eb bisedoj\u00eb me kryeministrin Dimitar Kova\u00e7evski kur jan\u00eb n\u00eb pyetje interesat komb\u00ebtare dhe shtet\u00ebrore, por d\u00ebshiron t\u00eb flas\u00eb edhe p\u00ebr at\u00eb q\u00eb do t\u00eb b\u00ebhet n\u00eb periudh\u00ebn pas d\u00ebshtimit t\u00eb procesit p\u00ebr ndryshimet kushtetuese.<\/p>\n<p>Ky reagim i opozitares VMRO-DPMNE vjen pasi kryeministri Dimitar Kova\u00e7evski deklaroi se se n\u00eb dhjet\u00eb dit\u00ebt e ardhshme do ta ftoj\u00eb Hristijan Mickoski n\u00eb nj\u00eb takim, ku do t\u00eb diskutohet p\u00ebr integrimin e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut dhe harmonizimin e pik\u00ebpamjeve p\u00ebr marr\u00ebdh\u00ebniet me vendet fqinje.<\/p>\n<p>Ndryshe, n\u00eb grupin punues p\u00ebr ndryshime kushtetuese nuk jan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e VMRO-DPMNE-s\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt publikisht jan\u00eb kund\u00ebr ndryshimeve t\u00eb tilla.<br \/>\nP\u00ebrfshirja e bullgar\u00ebve n\u00eb Kushtetut\u00ebn e Maqedonis\u00eb \u00ebsht\u00eb kusht p\u00ebr vazhdimin e negociatave t\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb Bashkimin Evropian. Kushtetuta mund t\u00eb ndryshohet me nj\u00eb shumic\u00eb prej dy t\u00eb tretash n\u00eb Parlamentin prej 120 deputet\u0936sh, por p\u00ebr momentin shumica nuk i ka votat e nevojshme.<\/p>\n<p>N\u00eb nd\u00ebrkoh\u00eb, nevoj\u00ebn e miratimit t\u00eb amendamenteve kushtetuese e theksojn\u00eb edhe p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb Bashk\u00ebsis\u00eb Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb d\u00ebrguar mesazhe se ndryshimi i Preambul\u00ebs \u00ebsht\u00eb garanci p\u00ebr hapjen e negociatave t\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut me BE-n\u00eb dhe se i gjith\u00eb procesi duhet \u00e7mitizuar dhe p\u00ebrmes tij nuk do t\u00eb humbas\u00eb identiteti, gjuha apo historia e popullit maqedonas.<strong>(PRESSonline.al)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rregullorja e Parlamentit parasheh afate t\u00eb rrepta p\u00ebr debatin p\u00ebr amendamentet e Kushtetut\u00ebs. Kryetari iParlamentit, Talat Xhaferi, pret q\u00eb procedura p\u00ebr ndryshimet kushtetuese t\u00eb filloj\u00eb<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"class_list":["post-7937","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-maqedoni"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7937","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7937"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7937\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7937"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7937"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7937"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}