{"id":7991,"date":"2023-06-01T10:42:58","date_gmt":"2023-06-01T08:42:58","guid":{"rendered":"https:\/\/indeks.mk\/?p=7991"},"modified":"2023-06-01T10:42:58","modified_gmt":"2023-06-01T08:42:58","slug":"ne-shtator-inflacioni-ne-rmv-pritet-te-bie-nen-10-per-qind","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/?p=7991","title":{"rendered":"N\u00eb shtator inflacioni n\u00eb RMV pritet t\u00eb bie n\u00ebn 10 p\u00ebr qind"},"content":{"rendered":"<p>Institucionet financiare nd\u00ebrkomb\u00ebtare presin stabilizimin e \u00e7mimeve t\u00eb ushqimeve dhe energjis\u00eb. N\u00eb uljen e inflacionit ndikojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb faktor\u00eb si normat e kamatave t\u00eb bankave qendrore tek ne dhe n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n<p>Pas nj\u00eb inflacioni t\u00eb lart\u00eb prej 14 p\u00ebr qind n\u00eb vitin e kaluar me nivele historikisht t\u00eb larta, pritet q\u00eb ai t\u00eb ulet n\u00ebn 10 p\u00ebr qind n\u00eb muajin shtator t\u00eb k\u00ebtij viti. Pritjet jan\u00eb q\u00eb inflacioni t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb ulet. Pres q\u00eb nga shtatori n\u00eb vendin ton\u00eb t\u00eb kemi nj\u00eb shif\u00ebr nj\u00eb shifrore t\u00eb inflacionit, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se do t\u00eb bjer\u00eb n\u00ebn dhjet\u00eb p\u00ebr qind dhe mund t\u00eb jemi optimist\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim, thot\u00eb eksperti i tregjeve financiare, Bojan Cvetanovski. Sipas tij, p\u00ebr k\u00ebt\u00eb ndikojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb faktor\u00eb p\u00ebrfshi edhe normat e kamatave t\u00eb Bankave qendrore tek ne dhe n\u00eb bot\u00eb si dhe l\u00ebvizjet n\u00eb tregjet e energjenseve.<\/p>\n<p>\u201cPra \u00e7mimet e naft\u00ebs tani jan\u00eb n\u00eb r\u00ebnie aktualisht dhe l\u00ebvizin diku rreth 70 dollar\u00eb p\u00ebr fu\u00e7i, nd\u00ebrsa m\u00eb par\u00eb arrinin n\u00eb 120 dollar\u00eb p\u00ebr fu\u00e7i. Ndikues \u00ebsht\u00eb edhe \u00e7mimi i stabilizuar i energjis\u00eb elektrike, i cili gjat\u00eb vitit 2022 ka arritur n\u00eb 500 euro p\u00ebr megavat or\u00eb, nd\u00ebrsa tani \u00ebsht\u00eb nga 100 n\u00eb 120 euro\u201c, shton Cvetanovski.<\/p>\n<p>Ish-guvernatori i Bank\u00ebs Popullore, Ljube Trpevski vler\u00ebson se inflacioni \u00ebsht\u00eb shkaktuar kryesisht nga rritja e kostove t\u00eb energjis\u00eb dhe ushqimit dhe rritja e pritjeve inflacioniste p\u00ebr shkak t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cBankat qendrore, n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb sistemi i rezerv\u00ebs federale, bankat qendrore t\u00eb Amerik\u00ebs dhe Evrop\u00ebs reaguan shpejt duke rritur ndjesh\u00ebm normat e referenc\u00ebs s\u00eb interesit dhe bankat komerciale reaguan menj\u00ebher\u00eb duke rritur normat e interesit p\u00ebr kredit\u00eb q\u00eb miratojn\u00eb. Nj\u00ebher\u00ebsh n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe, gjith\u00e7ka do t\u00eb varet nga ajo q\u00eb do t\u00eb ndodh\u00eb n\u00eb Ukrain\u00eb, dometh\u00ebn\u00eb n\u00ebse do t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb fund t\u00eb luft\u00ebs dhe n\u00ebse nuk do t\u00eb ket\u00eb, n\u00ebse lufta do t\u00eb intensifikohet dhe kjo do t\u00eb shkaktoj\u00eb ndryshime t\u00eb m\u00ebdha. Na pret paqart\u00ebsi si n\u00eb bot\u00eb ashtu edhe n\u00eb vendin ton\u00eb\u201d, shton Trpevski.<\/p>\n<p>Nga Banka Popullore presin ulje t\u00eb inflacionit q\u00eb n\u00eb suaza afatmesme do t\u00eb jet\u00eb af\u00ebr mesatares historike.<\/p>\n<p>\u201cDuke marr\u00eb parasysh arritjet e deritanishme si dhe parashikimet e institucioneve financiare nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr r\u00ebnien apo stabilizimin e \u00e7mimeve t\u00eb ushqimeve dhe energjis\u00eb, shtr\u00ebngimin e kushteve monetare dhe masa t\u00eb tjera, parashikohet nj\u00eb ngadal\u00ebsim i inflacionit, pra ai do t\u00eb zvog\u00eblohet n\u00eb nj\u00eb nivel nj\u00eb shifror nga 8 n\u00eb 9 p\u00ebr qind n\u00eb vitin 2023, dhe m\u00eb pas n\u00eb periudh\u00ebn afatmesme do t\u00eb kishte nj\u00eb r\u00ebnie t\u00eb m\u00ebtejshme dhe ulje n\u00ebn 3 p\u00ebr qind, thot\u00eb guvernatorja e Bank\u00ebs Popullore, Anita Angellovska-Bezhoska.<\/p>\n<p>Ajo thot\u00eb se nevojitet v\u00ebmendje edhe p\u00ebr faktor\u00ebt e ndrysh\u00ebm q\u00eb ndikojn\u00eb ndaj inflacionit si k\u00ebrkesa e agregate apo nj\u00eb kujdes ndaj l\u00ebvizjeve t\u00eb konsumit, shpenzimeve qeveritare.<\/p>\n<p>\u201cNisur nga zhvillimet gjeopolitike, rreziqet q\u00eb rrethojn\u00eb projeksionin e inflacionit ende ekzistojn\u00eb, por p\u00ebr momentin, projeksionet e Fondit Monetar Nd\u00ebrkomb\u00ebtar parashikojn\u00eb nj\u00eb r\u00ebnie m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb \u00e7mimeve t\u00eb produkteve primare, gj\u00eb q\u00eb tregon p\u00ebr disa rreziqe negative. \u00cbsht\u00eb i nevojsh\u00ebm edhe monitorimi i kujdessh\u00ebm i t\u00eb gjitha masave q\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb k\u00ebrkes\u00ebn agregate\u201d, thekson Angellovska-Bezhoska.<\/p>\n<p>Nga Banka Popullore thon\u00eb se p\u00ebrcaktimi i politik\u00ebs monetare n\u00eb t\u00eb ardhmen do t\u00eb varet nga dinamika e inflacionit dhe pritjet inflacioniste, por edhe nga l\u00ebvizjet e tregut valutor dhe niveli i rezervave valutore. Nj\u00ebher\u00ebsh vler\u00ebsojn\u00eb se ngadal\u00ebsimi gradual i inflacionit mb\u00ebshtetet n\u00eb vler\u00ebsimet e shterimit t\u00eb goditjeve t\u00eb jashtme dhe kushteve m\u00eb t\u00eb shtr\u00ebnguara financiare, por edhe e supozimeve p\u00ebr uljen e \u00e7mimeve t\u00eb energjis\u00eb si dhe pritjeve p\u00ebr nj\u00eb leht\u00ebsim gradual t\u00eb presioneve t\u00eb \u00e7mimeve n\u00eb ushqime. Rreziqet p\u00ebr projeksionin e inflacionit n\u00eb periudh\u00ebn afatmesme jan\u00eb ende t\u00eb lidhura me pasigurin\u00eb n\u00eb lidhje me l\u00ebvizjet e ardhshme t\u00eb \u00e7mimeve bot\u00ebrore t\u00eb energjis\u00eb dhe ushqimeve dhe me intensitetin e transmetimit t\u00eb inflacionit t\u00eb brendsh\u00ebm. Gjithashtu, duhet t\u00eb monitorohet me kujdes rritja e pagave, e ve\u00e7an\u00ebrisht raporti me rritjen e produktivitetit, vler\u00ebson Banka Popullore.<\/p>\n<p>N\u00eb nd\u00ebrkoh\u00eb, n\u00eb periudh\u00ebn e kaluar nuk ekzistonte gati asnj\u00eb ekonomi n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn inflacioni nuk ishte l\u00ebvizur lart\u00eb duke arritur nivele shum\u00eb t\u00eb larta. Megjithat\u00eb nj\u00eb ekonomi si ajo e Maqedonis\u00eb shum\u00eb e hapur, ndaj tregtis\u00eb dhe e varur mjaft nga importet sidomos n\u00eb sektorin e energjis\u00eb ku kishte mjaft tronditje, ekonomi n\u00eb t\u00eb cilat pjesa e ushqimit dhe energjis\u00eb n\u00eb shport\u00ebn e konsumit \u00ebsht\u00eb m\u00eb e madhe si n\u00eb t\u00eb gjitha ekonomit\u00eb e rajonit edhe reagimi ishte m\u00eb i theksuar. Nj\u00ebher\u00ebsh inflacionin n\u00eb vend n\u00eb vitin e kaluar e ka rritur edhe p\u00ebrdorimi shum\u00eb i madh i energjis\u00eb m\u00eb efikasitet t\u00eb vog\u00ebl ku n\u00eb mesatare p\u00ebrdorim dy deri n\u00eb tre her\u00eb m\u00eb shum\u00eb energji p\u00ebr t\u00eb prodhuar nj\u00eb nj\u00ebsi t\u00eb prodhimit t\u00eb brendsh\u00ebm bruto. Rritje dyshifrore e inflacionit vitin e kaluar, varf\u00ebroi shport\u00ebn e konsumatorit dhe ngadal\u00ebsoi aktivitetin ekonomik. Ky trend karakterizoi Maqedonin\u00eb pothuajse gjat\u00eb gjith\u00eb vitit 2022, megjithat\u00eb ky trend pritet t\u00eb stabilizohet n\u00eb vitin 2023, thon\u00eb institucionet financiare. N\u00eb nd\u00ebrkoh\u00eb, punonj\u00ebsit n\u00eb vend jan\u00eb n\u00eb pritje t\u00eb rritjes s\u00eb pagave q\u00eb do t\u00eb zbus\u00eb sadopak pasojat e uljes s\u00eb standardit jet\u00ebsor dhe shpenzimeve n\u00eb rritje jet\u00ebsore karshi t\u00eb ardhurave t\u00eb pamjaftueshme mujore. (koha.mk)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Institucionet financiare nd\u00ebrkomb\u00ebtare presin stabilizimin e \u00e7mimeve t\u00eb ushqimeve dhe energjis\u00eb. N\u00eb uljen e inflacionit ndikojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb faktor\u00eb si normat e kamatave t\u00eb bankave<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"class_list":["post-7991","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-maqedoni"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7991","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7991"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7991\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7991"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7991"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7991"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}