{"id":8099,"date":"2023-06-02T10:15:46","date_gmt":"2023-06-02T08:15:46","guid":{"rendered":"https:\/\/indeks.mk\/?p=8099"},"modified":"2023-06-02T10:15:46","modified_gmt":"2023-06-02T08:15:46","slug":"fytyra-e-faraonit-tutankhamun-zbulohet-per-here-te-pare-pas-3300-vitesh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/?p=8099","title":{"rendered":"Fytyra e faraonit Tutankhamun zbulohet p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb pas 3300 vitesh"},"content":{"rendered":"<p>K\u00ebrkuesit kan\u00eb p\u00ebrdorur risit\u00eb teknologjike p\u00ebr t\u00eb rikrijuar p\u00ebr t\u00eb par\u00ebn her\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb dixhitale, fytyr\u00ebn e faraonit egjiptian Tutankhamun, i cili sundoi Egjiptin gjat\u00eb Dinastis\u00eb s\u00eb 18-t\u00eb nga mosha 9 vje\u00e7 deri n\u00eb vdekjen e tij n\u00eb mosh\u00ebn 19-vje\u00e7are.<\/p>\n<p>P\u00ebr qindra vjet, shkenc\u00ebtar\u00ebt jan\u00eb p\u00ebrpjekur t\u00eb kuptojn\u00eb se si dukej faraoni, por vet\u00ebm 3300 vjet m\u00eb von\u00eb, ekipe ekspert\u00ebsh nga Australia, Italia dhe Brazili kan\u00eb p\u00ebrdorur teknologjin\u00eb p\u00ebr t\u00eb rikrijuar fytyr\u00ebn e Mbretit Tut.<\/p>\n<p>Gjetjet u prezantuan n\u00eb nj\u00eb studim t\u00eb ri q\u00eb s\u00eb shpejti do t\u00eb botohet n\u00eb Gazet\u00ebn Italiane t\u00eb Anatomis\u00eb dhe Embrionologjis\u00eb.<\/p>\n<p>Studiuesit p\u00ebrdor\u00ebn modele dixhitale dhe matje t\u00eb para-regjistruara t\u00eb kafk\u00ebs s\u00eb mumifikuar t\u00eb faraonit p\u00ebr t\u00eb gjeneruar fytyr\u00ebn dhe rezultatet mahnit\u00ebse.<\/p>\n<p>\u201cAi duket si nj\u00eb djal\u00eb i ri me nj\u00eb fytyr\u00eb delikate\u201d, tha eksperti brazilian dhe bashk\u00ebautori Cicero Moraes.<\/p>\n<p>\u201cDuke e par\u00eb m\u00eb shum\u00eb shohim nj\u00eb student t\u00eb ri sesa nj\u00eb politikan plot p\u00ebrgjegj\u00ebsi, gj\u00eb q\u00eb e b\u00ebn figur\u00ebn historike edhe m\u00eb interesante\u201d, konstatoi Moaraes, duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje se modelimi ishte sfidues sepse ekipi nuk kishte akses t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb n\u00eb kafk\u00ebn e faraonit t\u00eb ndjer\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cIshte nj\u00eb pun\u00eb detektive, ku gjurm\u00ebt e informacionit ishin bashkuar p\u00ebr t\u00eb na siguruar nj\u00eb model tredimensional t\u00eb kafk\u00ebs. Me t\u00eb dh\u00ebnat e proporcionit dhe disa matje t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme cefalometrike, ishte e mundur t\u00eb merrej kafka dixhitale e nj\u00eb dhuruesi virtual dhe ta rregullonte at\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb b\u00ebhej kafka e Tutankhamenit\u201d, shpjegoi Moraes.<\/p>\n<p>Duke p\u00ebrdorur metod\u00ebn e tyre, ekipi ishte n\u00eb gjendje t\u00eb zbulonte madh\u00ebsin\u00eb e buz\u00ebve t\u00eb Tutit, pozicionin e bebes s\u00eb syrit, lart\u00ebsin\u00eb e vesh\u00ebve dhe madje edhe pjes\u00ebn e p\u00ebrparme t\u00eb hund\u00ebs.<\/p>\n<p>Dizajneri grafik vuri n\u00eb dukje se ekipi \u00ebsht\u00eb i sigurt se ka p\u00ebrputhshm\u00ebri t\u00eb mir\u00eb me fytyr\u00ebn e v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb struktur\u00ebn e p\u00ebrgjithshme.<\/p>\n<p>\u201cRind\u00ebrtimi yn\u00eb \u00ebsht\u00eb jasht\u00ebzakonisht i af\u00ebrt me at\u00eb t\u00eb b\u00ebr\u00eb nga nj\u00eb ekip francez disa vite m\u00eb par\u00eb, n\u00eb 2005. Korrespondon gjithashtu me p\u00ebrshkrimet e lashta t\u00eb Tutankhamunit, ve\u00e7an\u00ebrisht me kok\u00ebn n\u00eb lulen e zambakut nga thesari i varrit t\u00eb tij\u201c, tha Michael Habicht, nj\u00eb egjiptolog dhe arkeolog n\u00eb Universitetin Flinders n\u00eb Australi dhe bashk\u00ebautor i studimit.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/indeks.mk\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/olo-300x154.webp\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"154\" class=\"alignnone size-medium wp-image-8101\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u00ebrkuesit kan\u00eb p\u00ebrdorur risit\u00eb teknologjike p\u00ebr t\u00eb rikrijuar p\u00ebr t\u00eb par\u00ebn her\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb dixhitale, fytyr\u00ebn e faraonit egjiptian Tutankhamun, i cili sundoi Egjiptin gjat\u00eb<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[54],"tags":[],"class_list":["post-8099","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-indeks"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8099","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8099"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8099\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8099"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8099"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8099"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}