{"id":8173,"date":"2023-06-03T09:57:35","date_gmt":"2023-06-03T07:57:35","guid":{"rendered":"https:\/\/indeks.mk\/?p=8173"},"modified":"2023-06-03T09:57:35","modified_gmt":"2023-06-03T07:57:35","slug":"be-oaza-e-paqes-ndryshimet-kushtetuese-ne-dioptrine-e-rusise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/?p=8173","title":{"rendered":"BE \u201coaza\u201d e paqes, ndryshimet kushtetuese n\u00eb \u201cdioptrin\u00eb\u201d e Rusis\u00eb!"},"content":{"rendered":"<article id=\"post-20382\" class=\"post-20382 post type-post status-publish format-standard has-post-thumbnail category-aktuale category-op-ed\">\n<div class=\"post-content-wrap has-share-float\">\n<div class=\"post-content cf entry-content content-spacious\">\n<p><em><strong>Elitat politike n\u00eb vend nuk e kan\u00eb luksin q\u00eb ti qasen k\u00ebsaj mund\u00ebsie n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb lakonike apo me kalkulime partiake. Ato nuk duhet t\u00eb udh\u00ebhiqen nga iluzionet se refuzimet e ndryshimeve kushtetuese q\u00eb jan\u00eb kushti i vet\u00ebm q\u00eb Maqedonia e Veriut t\u00eb ec\u00eb pa pengesa n\u00eb rrug\u00ebtimin e saj euro-integrues, mund t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb alternativ\u00eb tjet\u00ebr m\u00eb t\u00eb mir\u00eb. Integrimi i Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut n\u00eb BE varet kryesisht nga p\u00ebrpjekjet dhe p\u00ebrkushtimi i vet\u00eb elitave politike p\u00ebr t\u00eb realizuar reforma dhe p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbushur kriteret e an\u00ebtar\u00ebsimit<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Nga<em>\u00a0<strong>Destan Jonuzi<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Ndodhit\u00eb e fundit n\u00eb Veri t\u00eb Kosov\u00ebs edhe nj\u00ebher\u00eb treguan se Ballkani edhe m\u00eb tej mbetet nj\u00eb \u201coaz\u00eb\u201d lundrimi mes Rusis\u00eb dhe \u201cPer\u00ebndimit\u201d dhe nj\u00eb \u201cshkret\u00ebtir\u00eb\u201d e paqes s\u00eb brisht\u00eb mes popujve.<\/p>\n<p>N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr p\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u00eb stabilizuar Ballkanin, si dhe p\u00ebr t\u00eb parandaluar p\u00ebrshkall\u00ebzimin dhe telashet e m\u00ebtejshme, Bashkimi Evropian (BE) po b\u00ebn p\u00ebrpjekje t\u00eb shumta p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrshpejtuar integrimin evropian t\u00eb vendeve kandidate.<\/p>\n<p>Integrimi i Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut n\u00eb BE deri m\u00eb tani \u00ebsht\u00eb konsideruar si \u00e7\u00ebshtje e s\u00eb ardhmes s\u00eb saj dhe nj\u00eb interes strategjik parimor nd\u00ebrkomb\u00ebtar, por pas ndodhive t\u00eb fundit n\u00eb Veri t\u00eb Kosov\u00ebs, hapja e negociatave p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim \u00ebsht\u00eb edhe \u00e7\u00ebshtje e siguris\u00eb. Ngritja e \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimit t\u00eb vendit n\u00eb nivel sigurie \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shans i mir\u00eb p\u00ebr ta p\u00ebrshpejtuar at\u00eb rrug\u00eb.<\/p>\n<p>Elitat politike n\u00eb vend nuk e kan\u00eb luksin q\u00eb ti qasen k\u00ebsaj mund\u00ebsie n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb lakonike apo me kalkulime partiake. Ato nuk duhet t\u00eb udh\u00ebhiqen nga iluzionet se refuzimet e ndryshimeve kushtetuese q\u00eb jan\u00eb kushti i vet\u00ebm q\u00eb Maqedonia e Veriut t\u00eb ec\u00eb pa pengesa n\u00eb rrug\u00ebtimin e saj euro-integrues, mund t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb alternativ\u00eb tjet\u00ebr m\u00eb t\u00eb mir\u00eb.<\/p>\n<p><em>A thua, p\u00ebr kund\u00ebrshtar\u00ebt e ndryshimeve kushtetuese, alternativa tjet\u00ebr mund t\u00eb jet\u00eb aleanca me Rusin\u00eb?!<\/em><\/p>\n<p>An\u00ebtar\u00ebsimi i Maqedonis\u00eb n\u00eb BE mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb hap i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr t\u00eb zvog\u00ebluar ndikimin rus n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor.<\/p>\n<p><em><strong>Ndikimi politik dhe ekonomik i BE-s\u00eb:<\/strong>\u00a0<\/em>Si an\u00ebtar i BE-s\u00eb, Maqedonia do t\u00eb p\u00ebrfshihet n\u00eb nj\u00eb struktur\u00eb politike dhe ekonomike t\u00eb integruar me vendet e tjera an\u00ebtare. BE-ja ka nj\u00eb ndikim t\u00eb madh n\u00eb vendimmarrjen politike dhe ekonomike n\u00eb vendet an\u00ebtare, duke ofruar mb\u00ebshtetje financiare dhe politike p\u00ebr zhvillimin e tyre. Kjo do t\u00eb zvog\u00ebloj\u00eb ndikimin e Rusis\u00eb dhe t\u00eb vendeve t\u00eb tjera q\u00eb mund t\u00eb ken\u00eb interesat e tyre n\u00eb rajon.<\/p>\n<p><em><strong>P\u00ebrforcimi i institucioneve demokratike:<\/strong>\u00a0<\/em>Procesi i an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb BE k\u00ebrkon p\u00ebrmir\u00ebsimin e institucioneve demokratike dhe sundimin e ligjit n\u00eb vendet aplikante. Kjo p\u00ebrfshin pavar\u00ebsin\u00eb e gjyq\u00ebsis\u00eb, luft\u00ebn kund\u00ebr korrupsionit dhe p\u00ebrmir\u00ebsimin e transparenc\u00ebs n\u00eb qeverisje. P\u00ebrmes k\u00ebtyre reformave, Maqedonia e Veriut do t\u00eb forcoj\u00eb shtetin ligjor dhe do t\u00eb zvog\u00ebloj\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn p\u00ebr ndikim t\u00eb jasht\u00ebm, p\u00ebrfshir\u00eb ndikimin rus.<\/p>\n<p><em><strong>Integrimi rajonal dhe siguria e energjis\u00eb:<\/strong><\/em>\u00a0An\u00ebtar\u00ebsimi n\u00eb BE do t\u00eb leht\u00ebsoj\u00eb integrimin rajonal n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor, duke promovuar stabilitetin dhe bashk\u00ebpunimin mes vendeve. Ky faktor \u00ebsht\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb zvog\u00eblimin e ndikimit rus, pasi BE-ja ka nj\u00eb interes n\u00eb promovimin e stabilitetit dhe siguris\u00eb n\u00eb rajon. P\u00ebrmes projekteve t\u00eb infrastruktur\u00ebs dhe bashk\u00ebpunimit n\u00eb fush\u00ebn e energjis\u00eb, Maqedonia e Veriut do t\u00eb rrit\u00eb pavar\u00ebsin\u00eb e saj energjetike dhe do t\u00eb zvog\u00ebloj\u00eb var\u00ebsin\u00eb nga burimet energjetike rus.<\/p>\n<p>Rusia ka shfaqur kund\u00ebrshtim ndaj procesit t\u00eb integrimit t\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut n\u00eb BE n\u00eb disa raste. Sipas Rusis\u00eb, zgjerimi i BE-s\u00eb n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor \u00ebsht\u00eb shikuar si nj\u00eb shtyrje e ndikimit per\u00ebndimor n\u00eb rajonin q\u00eb konsiderohet si zon\u00eb e ndikimit rus.<\/p>\n<p>Rusia ka p\u00ebrdorur mjetet politike dhe diplomatike p\u00ebr t\u00eb ndikuar n\u00eb procesin e integrimi t\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut n\u00eb BE. P\u00ebr shembull, n\u00eb vitin 2017, Rusia ka bllokuar nj\u00eb rezolut\u00eb n\u00eb K\u00ebshillin e Sigurimit t\u00eb OKB-s\u00eb q\u00eb kishte p\u00ebr q\u00ebllim t\u00eb leht\u00ebsonte rrug\u00ebn p\u00ebr fillimin e negociatave t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimit t\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut me BE-n\u00eb.<\/p>\n<p>Gjithashtu, Rusia tenton t\u00eb ndikoj\u00eb edhe n\u00eb opinionin publik n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut duke p\u00ebrdorur median dhe propagand\u00ebn p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb mesazhe negative dhe p\u00ebr t\u00eb promovuar imazhin negativ t\u00eb BE-s\u00eb. K\u00ebto p\u00ebrpjekje kan\u00eb ndikuar n\u00eb mospajtimin dhe ndarjet e brendshme n\u00eb lidhje me integrimin e vendit n\u00eb BE.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb theksohet se ndikimi i Rusis\u00eb n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut n\u00eb k\u00ebt\u00eb proces \u00ebsht\u00eb relativisht i vog\u00ebl. Maqedonia e Veriut ka q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb p\u00ebrmbush\u00eb kriteret e an\u00ebtar\u00ebsimit t\u00eb BE-s\u00eb dhe ka p\u00ebrkrahjen e shumic\u00ebs s\u00eb vendeve t\u00eb BE-s\u00eb. K\u00ebshtu, integrimi i Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut n\u00eb BE varet kryesisht nga p\u00ebrpjekjet dhe p\u00ebrkushtimi i vet\u00eb elitave politike p\u00ebr t\u00eb realizuar reforma dhe p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbushur kriteret e an\u00ebtar\u00ebsimit.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/article>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Elitat politike n\u00eb vend nuk e kan\u00eb luksin q\u00eb ti qasen k\u00ebsaj mund\u00ebsie n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb lakonike apo me kalkulime partiake. Ato nuk duhet t\u00eb udh\u00ebhiqen<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-8173","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8173","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8173"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8173\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8173"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8173"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8173"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}