{"id":8620,"date":"2023-06-08T08:58:05","date_gmt":"2023-06-08T06:58:05","guid":{"rendered":"https:\/\/indeks.mk\/?p=8620"},"modified":"2023-06-08T08:58:05","modified_gmt":"2023-06-08T06:58:05","slug":"turqia-po-shkon-drejt-nje-krize-ekonomike-dhe-valutore-erdogan-merr-vendimin-e-rendesishem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/?p=8620","title":{"rendered":"Turqia po shkon drejt nj\u00eb krize ekonomike dhe valutore, Erdogan merr vendimin e r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm"},"content":{"rendered":"<p>Me Turqin\u00eb q\u00eb po p\u00ebrballet me nj\u00eb kriz\u00eb financiare t\u00eb af\u00ebrt, presidenti i sapozgjedhur Rexhep Tajip Erdogan i dha politikanit dhe ekonomistit Mehmet Simsek rolin p\u00ebr t\u00eb drejtuar ministrin\u00eb e financave. Analist\u00ebt thon\u00eb se kjo l\u00ebvizje sh\u00ebnon nj\u00eb kthim dramatik t\u00eb politik\u00ebs ekonomike. Por si\u00e7 njofton korrespondenti i Z\u00ebrit t\u00eb Amerik\u00ebs Dorian Jones nga Stambolli, mbeten pik\u00ebpyetje n\u00ebse Erdogan do t\u00eb pajtohet me politikat q\u00eb mund t\u00eb zgjedh\u00eb ministri Simsek.<\/p>\n<p>Em\u00ebrimi nga presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan i Mehmet Simsekut, nj\u00eb ish-bankier amerikan, si minist\u00ebr i financave, shihet gjer\u00ebsisht si tregues i fundit t\u00eb politik\u00ebs jotradicionale t\u00eb ndjekur nga Erdogani p\u00ebr uljen e normave t\u00eb interesit p\u00ebr t\u00eb zbutur inflacionin n\u00eb rritje, q\u00eb zyrtarisht shkon n\u00eb rreth 40%.<\/p>\n<p>\u201cKjo sh\u00ebnon nj\u00eb kthes\u00eb 180-grad\u00eb t\u00eb politikave ekonomike t\u00eb Erdoganit. Dhe ai ka ndjekur politika jotradicionale p\u00ebr pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb dekad\u00ebs s\u00eb fundit. Simsek ishte n\u00eb administrat\u00ebn e m\u00ebparshme t\u00eb Erdoganit q\u00eb ndoqi ato politika dhe u largua sepse nuk i p\u00eblqenin. Pra, mendoj se fakti q\u00eb ai \u00ebsht\u00eb kthyer sugjeron q\u00eb Erdogani e ka kuptuar se duhet t\u00eb b\u00ebj\u00eb di\u00e7ka ndryshe\u201d, thot\u00eb Timothy Ash me firm\u00ebn \u2018Blue Bay Asset Management\u2019.<\/p>\n<p>Shum\u00eb faj\u00ebsojn\u00eb politik\u00ebn e normave t\u00eb ulta t\u00eb interesit t\u00eb Erdoganit p\u00ebr rritjen e inflacionit, i cili mbetet i lart\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr artikujt ushqimor\u00eb, me tregtar\u00ebt dhe bler\u00ebsit t\u00eb goditur r\u00ebnd\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cFuqia bler\u00ebse e t\u00eb gjith\u00ebve \u00ebsht\u00eb n\u00eb r\u00ebnie, kjo \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e qart\u00eb. Sidomos kur shet frutat dhe perimet n\u00eb treg, shihet qart\u00eb se sa ka r\u00ebn\u00eb aft\u00ebsia bler\u00ebse e njer\u00ebzve\u201d, thot\u00eb tregtari Gurol Simsek.<\/p>\n<p>Lira turke \u00ebsht\u00eb dob\u00ebsuar n\u00eb nivele t\u00eb ul\u00ebta rekord pas rizgjedhjes s\u00eb Erdoganit dhe Turqis\u00eb i kan\u00eb mbetur pak rezerva valutore p\u00ebr ta mbrojtur at\u00eb.<\/p>\n<p>Turist\u00ebt pritet t\u00eb plot\u00ebsojn\u00eb rezervat e valut\u00ebs s\u00eb huaj, por analist\u00ebt paralajm\u00ebrojn\u00eb se koha po kalon p\u00ebr t\u00eb shmangur nj\u00eb kriz\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cTurqia po shkon me shum\u00eb shpejt\u00ebsi drejt nj\u00eb krize valutore ose, m\u00eb zyrtarisht, kriz\u00ebs s\u00eb bilancit t\u00eb pagesave. Un\u00eb personalisht mendoj se Turqia nuk mund t\u00eb mbijetoj\u00eb k\u00ebt\u00eb dim\u00ebr pa ndryshime t\u00eb m\u00ebdha, thelb\u00ebsore dhe t\u00eb besueshme t\u00eb politik\u00ebs ekonomike\u201d thot\u00eb Atilla Yesilada me firm\u00ebn \u2018Global Source Partners\u2019.<\/p>\n<p>Kthimi n\u00eb praktik\u00ebn ekonomike t\u00eb rritjes s\u00eb normave t\u00eb interesit p\u00ebr t\u00eb zbutur inflacionin \u00ebsht\u00eb nj\u00eb opsion p\u00ebr rritjen e investimeve t\u00eb huaja dhe madje mund ta afroj\u00eb Turqin\u00eb me aleat\u00ebt tradicional\u00eb per\u00ebndimor\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cShqet\u00ebsimi \u00ebsht\u00eb se gjasht\u00eb muaj m\u00eb von\u00eb dhe p\u00ebrpara zgjedhjeve lokale q\u00eb priten n\u00eb fillim t\u00eb vitit t\u00eb ardhsh\u00ebm, Erdogani mund t\u00eb mos pranoj\u00eb m\u00eb k\u00ebt\u00eb politik\u00eb t\u00eb shtr\u00ebnguar dhe mund t\u00eb filloj\u00eb t\u00eb ushtroj\u00eb presion mbi Simsekun q\u00eb t\u00eb mos b\u00ebj\u00eb at\u00eb q\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebj\u00eb ose madje ta shkarkoj\u00eb at\u00eb\u201d, thot\u00eb analisti Timothy Ash.<\/p>\n<p>Erdogani tashm\u00eb ka deklaruar se prioriteti i tij \u00ebsht\u00eb t\u00eb rimarr\u00eb kryesin\u00eb e Stambollit nga opozita. Politika \u2013 si gjithmon\u00eb \u2013 ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb diktoj\u00eb n\u00ebse Turqia do t\u00eb ngulmoj\u00eb dhe do t\u00eb marr\u00eb vendime t\u00eb v\u00ebshtira p\u00ebr ekonomin\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Me Turqin\u00eb q\u00eb po p\u00ebrballet me nj\u00eb kriz\u00eb financiare t\u00eb af\u00ebrt, presidenti i sapozgjedhur Rexhep Tajip Erdogan i dha politikanit dhe ekonomistit Mehmet Simsek rolin<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-8620","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bota"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8620","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8620"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8620\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8620"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8620"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8620"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}