{"id":8865,"date":"2023-06-09T14:28:45","date_gmt":"2023-06-09T12:28:45","guid":{"rendered":"https:\/\/indeks.mk\/?p=8865"},"modified":"2023-06-09T14:28:45","modified_gmt":"2023-06-09T12:28:45","slug":"paraliza-e-gjumit-pse-ndodh-dhe-kush-eshte-me-i-rrezikuar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/?p=8865","title":{"rendered":"Paraliza e gjumit, pse ndodh dhe kush \u00ebsht\u00eb m\u00eb i rrezikuar?"},"content":{"rendered":"<p>Zgjohesh papritur dhe je plot\u00ebsisht i nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm dhe i zgjuar por nuk l\u00ebviz dot? At\u00ebher\u00eb sapo ke p\u00ebrjetuar t\u00eb ashtuquajtur\u00ebn \u201cparaliz\u00eb e gjumit\u201d.<\/p>\n<p>Ky problem \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i njohur por pak i studiuar nga ekspert\u00ebt, megjithat\u00eb prej shekujsh, njer\u00ebzit, duke k\u00ebrkuar shpjegim, kan\u00eb faj\u00ebsuar p\u00ebr k\u00ebt\u00eb problem pranin\u00eb e demon\u00ebve apo alien\u00ebve.<\/p>\n<p>Paraliza e gjumit ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me bllokimin fizik nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb njeriu \u00ebsht\u00eb plot\u00ebsisht i nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Ajo ndodh kur njeriu endet mes faz\u00ebs s\u00eb gjumit dhe zgjimit.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb k\u00ebtij tranzicioni, njeriu nuk l\u00ebviz dot dhe nuk flet dot p\u00ebr disa sekonda deri n\u00eb disa minuta.<\/p>\n<p>Disa njer\u00ebz thon\u00eb se gjat\u00eb k\u00ebsaj faze, ata ndiejn\u00eb sikur po mbyten.<\/p>\n<p>Paraliza e gjumit zakonisht shoq\u00ebrohet me \u00e7rregullime t\u00eb tjera t\u00eb gjumit, ose si\u00e7 njihet ndryshe narkolepsia.<\/p>\n<p>Paraliza e gjumit ndodh n\u00eb dy raste: kur njeriu \u00ebsht\u00eb gati t\u00eb flej\u00eb ose kur \u00ebsht\u00eb gati n\u00eb t\u00eb zgjuar.<\/p>\n<p>N\u00eb rastin e par\u00eb, njeriu ndien nevoj\u00ebn e thell\u00eb p\u00ebr t\u00eb fjetur gjum\u00eb por e ka t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb flej\u00eb.  Paraliza n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast pengon njeriun t\u00eb l\u00ebviz\u00eb ose t\u00eb flas\u00eb.<\/p>\n<p>Ka raste kur njeriu zgjohet pak p\u00ebrpara mbarimit t\u00eb faz\u00ebs REM t\u00eb gjumit, ose si\u00e7 njihet ndryshe gjumi i thell\u00eb.<\/p>\n<p>Kur njeriu \u00ebsht\u00eb n\u00eb faz\u00ebn REM, trupi \u00ebsht\u00eb n\u00eb nj\u00eb gjendje t\u00eb pal\u00ebvizshme dhe tep\u00ebr t\u00eb qet\u00eb, ndaj zgjimi i papritur mund t\u00eb ngjaj\u00eb me paraliz\u00ebn.<\/p>\n<p>Ky problem zakonisht shfaqet n\u00eb adoleshenc\u00eb.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, ka raste kur burra dhe gra t\u00eb moshave t\u00eb ndryshme e p\u00ebrjetojn\u00eb paraliz\u00ebn e gjumit nj\u00eb apo disa her\u00eb gjat\u00eb jet\u00ebs.<\/p>\n<p>Faktor\u00ebt q\u00eb nxisin paraliz\u00ebn e gjumit jan\u00eb:<\/p>\n<p>Mungesa e gjumit<br \/>\nNdryshimet n\u00eb rutin\u00ebn e gjumit,<br \/>\n\u00c7rregullimet e sh\u00ebndetit mendor<br \/>\nE fjetura n\u00eb pozicionin shtrir\u00eb n\u00eb kurriz.<br \/>\nNg\u00ebr\u00e7et e k\u00ebmb\u00ebs<br \/>\nP\u00ebrdorimi i medikamenteve t\u00eb caktuara p\u00ebr sh\u00ebndetin mendor<br \/>\nP\u00ebrdorimi i substancave narkotike.<\/p>\n<p>Kur duhet t\u00eb Konsultoheni me mjekun:<\/p>\n<p>Ekspert\u00ebt thon\u00eb se n\u00ebse p\u00ebrjetoni paraliz\u00ebn e gjumit, duhet t\u00eb shkoni p\u00ebr nj\u00eb konsult\u00eb tek mjeku, n\u00eb rastet kur keni edhe shqet\u00ebsimet e m\u00ebposhtme:<\/p>\n<p>Ankth,<\/p>\n<p>Plog\u00ebshti gjat\u00eb dit\u00ebs,<\/p>\n<p>V\u00ebshtir\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb fjetur.<\/p>\n<p>Mjek\u00ebsia moderne nuk ofron kura p\u00ebr trajtimin e paraliz\u00ebs s\u00eb gjumit.<\/p>\n<p>Ekspert\u00ebt thon\u00eb q\u00eb nuk ka nevoj\u00eb q\u00eb njeriu t\u00eb mendoj\u00eb se \u00ebsht\u00eb pushtuar nga ndonj\u00eb alien apo demon.<\/p>\n<p>N\u00ebse flini shtrir\u00eb n\u00eb kurriz, p\u00ebrpiquni  t\u00eb ndryshoni pozicion dhe p\u00ebrpiquni t\u00eb rregulloni ciklin e gjumit ose edhe t\u00eb zgjidhni problemet q\u00eb ju l\u00ebn\u00eb pa gjum\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zgjohesh papritur dhe je plot\u00ebsisht i nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm dhe i zgjuar por nuk l\u00ebviz dot? At\u00ebher\u00eb sapo ke p\u00ebrjetuar t\u00eb ashtuquajtur\u00ebn \u201cparaliz\u00eb e gjumit\u201d. Ky problem<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[50],"tags":[],"class_list":["post-8865","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kuriozitete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8865","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8865"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8865\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8865"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8865"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8865"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}