{"id":8902,"date":"2023-06-10T13:36:46","date_gmt":"2023-06-10T11:36:46","guid":{"rendered":"https:\/\/indeks.mk\/?p=8902"},"modified":"2023-06-10T13:36:46","modified_gmt":"2023-06-10T11:36:46","slug":"145-vjet-nga-formimi-i-lidhjes-se-prizrenit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/?p=8902","title":{"rendered":"145 vjet nga formimi i Lidhjes s\u00eb Prizrenit"},"content":{"rendered":"<p>Sot, mbushen 145 vjet q\u00eb kur m\u00eb 10 qershor t\u00eb vitit 1878 ka filluar organizimi dhe themelimi i Lidhjes Shqiptare t\u00eb Prizrenit.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb kjo nj\u00ebher\u00ebsh nj\u00eb nd\u00ebr Lidhjet m\u00eb t\u00eb organizuara politike gjith\u00ebkomb\u00ebtare pas Lidhjes dhe themelimit t\u00eb Kuvendit t\u00eb Lezh\u00ebs t\u00eb marsit t\u00eb vitit 1444, n\u00ebn organizimin e Gjergj Kastriotit Sk\u00ebnderbeu dhe udh\u00ebheq\u00ebsve t\u00eb principatave, p\u00ebrkat\u00ebsisht t\u00eb princave shqiptar\u00eb n\u00eb shekullin e 15.<\/p>\n<p>Lidhja Shqiptare e Prizrenit n\u00eb historin\u00eb e popullit shqiptar t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb re, historikisht \u00ebsht\u00eb tubimi m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm komb\u00ebtar\u00eb shqiptar.<\/p>\n<p>Komiteti i Stambollit i themeluar nga ajka komb\u00ebtare e koh\u00ebs, m\u00eb 1877, me q\u00ebllim t\u00eb \u00e7lirimit dhe t\u00eb ruajtjes s\u00eb territoreve shqiptare nga hegjemonizmi sllave dhe ai grek, pasi q\u00eb Perandoria turke pas Tanzimatit (1848) dhe luft\u00ebrave ruso-turke m\u00eb 1875\/76, me shpejt\u00ebsi \u00ebsht\u00eb goditur dhe tronditur nga e ashtuquajtura \u201cKriza Lindore\u201d, shqiptar\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb vepruar dhe punuar n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Perandoris\u00eb n\u00eb fjal\u00eb, me koh\u00eb kan\u00eb nuhatur rrezikun e cop\u00ebtimit t\u00eb trojeve t\u00eb tyre, andaj, ata me shpejt\u00ebsi kan\u00eb themeluar \u201cKomitetin e Shp\u00ebtimit\u201d t\u00eb trojeve etnike.<\/p>\n<p>Komitetin e Stambollit e kan\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nj\u00eb plejad\u00eb intelektual\u00ebsh m\u00eb t\u00eb shquar t\u00eb kombit n\u00eb koh\u00ebn aktuale t\u00eb kriz\u00ebs lindore: Pashko Vasa, Jani Vreto, Ymer Prizreni, Zia Prishtina, Sami Frash\u00ebri, Ahmet Korenica, Mihal Harito, Iljaz Dibra, Mehmet Ali Vrioni, Seid Toptani, Mustafa Nuri Vlora, Mon Tahiri etj. K\u00ebtyre intelektual\u00ebve i \u00ebsht\u00eb bashkuar ideologu dhe patrioti i shquar i familjes s\u00eb njohur Frash\u00ebri, Abdyl bej Frash\u00ebri.<br \/>\nLidhja Shqiptare e Prizrenit ka pasur karakter gjith\u00ebkomb\u00ebtar, kurse Prizreni nuk \u00ebsht\u00eb zgjedhur rast\u00ebsisht kryeqytet dhe seli, n\u00eb t\u00eb cilin \u00ebsht\u00eb mbajtur Kuvendi mbar\u00ebkomb\u00ebtar shqiptar m\u00eb 10 qershor 1878.<\/p>\n<p>Delegat\u00ebt q\u00eb kan\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb Kuvendin e P\u00ebrgjithsh\u00ebm kan\u00eb pasur p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen kryesore t\u00eb dit\u00ebs nj\u00eb unitet t\u00eb plot\u00eb mendimi; t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb vendosur p\u00ebr t\u00eb kund\u00ebrshtuar me \u00e7do kusht cop\u00ebtimin e trojeve shqiptare, p\u00ebr t\u00eb mbrojtur t\u00ebr\u00ebsin\u00eb tok\u00ebsore t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Mendim t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb kan\u00eb shprehur delegat\u00ebt q\u00eb u takonin qarqeve atdhetare edhe p\u00ebr karakterin dhe programin politik t\u00eb organizat\u00ebs, q\u00eb do t\u00eb themelonte Kuvendi. Ata kan\u00eb k\u00ebrkuar me k\u00ebmb\u00ebngulje q\u00eb Kuvendi, ashtu si\u00e7 ishte parashikuar prej tyre, t\u00eb formonte nj\u00eb Lidhje Shqiptare me karakter komb\u00ebtar.<\/p>\n<p>N\u00eb dit\u00ebn e par\u00eb t\u00eb punimeve n\u00eb Kuvend kan\u00eb folur delegat\u00eb t\u00eb t\u00eb gjitha grupimeve politike. Nga fjalimet q\u00eb jan\u00eb mbajtur n\u00eb at\u00eb dit\u00eb \u00ebsht\u00eb ruajtur vet\u00ebm nj\u00eb fragment i fjal\u00ebs s\u00eb Abdyl Frash\u00ebrit, kryetar i Komitetit t\u00eb Stambollit dhe delegat i Tosk\u00ebris\u00eb, i vilajetit t\u00eb Janin\u00ebs.<\/p>\n<p>Duke mbrojtur platform\u00ebn atdhetare t\u00eb l\u00ebvizjes komb\u00ebtare, ai i ka ftuar t\u00eb gjitha krahinat shqiptare q\u00eb t\u00eb bashkoheshin si nj\u00eb trup i vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb mbrojtur mbar\u00eb atdheun nga rreziku i asgj\u00ebsimit. Abdyli nd\u00ebr t\u00eb tjera ka th\u00ebn\u00eb: \u201cQ\u00ebllimi i Kuvendit \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u2019ua presim hovin armiqve t\u00eb pashpirt, duke lidhur bes\u00ebn shqiptare dhe duke u betuar q\u00eb t\u2019i mbrojm\u00eb me gjak trojet q\u00eb na kan\u00eb l\u00ebn\u00eb gjysh\u00ebrit dhe st\u00ebrgjysh\u00ebrit tan\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Delegat\u00ebve t\u00eb grupimit atdhetar, i \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb p\u00ebrballeshin n\u00eb Kuvend si me q\u00ebndrimet e d\u00ebmshme t\u00eb qarqeve pro Turqis\u00eb, ashtu autoriteteve qeveritare osmane, t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuara nga mytesarifi turk i Prizrenit, Qamil Beu, q\u00eb ka qen\u00eb i pranish\u00ebm n\u00eb at\u00eb tubim. Ata jan\u00eb p\u00ebrpjekur t\u00eb pengonin bashkimin e shqiptar\u00ebve n\u00eb nj\u00eb lidhje komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, Kuvendi i Prizrenit e ka p\u00ebrmbushur misionin e tij historik komb\u00ebtar. Akti m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i tij ka qen\u00eb vendimi p\u00ebr themelimin e nj\u00eb organizate me karakter politik e ushtarak, t\u00eb nj\u00eb Lidhjeje, me nj\u00eb qend\u00ebr t\u00eb vetme drejtuese dhe me deg\u00eb t\u00eb saj n\u00eb t\u00eb gjitha krahinat e vendit, e cila do t\u00eb merrte p\u00ebrsip\u00ebr detyr\u00ebn q\u00eb t\u00eb mbronte me \u00e7do mjet interesat e vendit.<\/p>\n<p>Po at\u00eb dit\u00eb Kuvendi Komb\u00ebtar ka miratuar tekstin e nj\u00eb proteste, drejtuar Kongresit t\u00eb Berlinit, me an\u00ebn e s\u00eb cil\u00ebs \u00ebsht\u00eb ngritur z\u00ebri kund\u00ebr shk\u00ebputjes s\u00eb krahinave shqiptare n\u00eb favor t\u00eb shteteve fqinje. Sipas tradit\u00ebs, s\u00eb bashku me formimin e Lidhjes \u00ebsht\u00eb shpallur edhe nj\u00eb bes\u00eb e p\u00ebrgjithshme, n\u00eb baz\u00eb t\u00eb s\u00eb cil\u00ebs \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb pushonin menj\u00ebher\u00eb t\u00eb gjitha veprimet e gjakmarrjes nd\u00ebrmjet banor\u00ebve t\u00eb krahinave q\u00eb jan\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuar n\u00eb Kuvendin e Prizrenit.<\/p>\n<p>Vendimi i Kuvendit t\u00eb Prizrenit p\u00ebr themelimin e Lidhjes ka qen\u00eb nj\u00eb fitore e madhe e L\u00ebvizjes Komb\u00ebtare Shqiptare, pasi me an\u00ebn e tij i \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb goditja e par\u00eb dhe e fuqishme p\u00ebrpjekjeve t\u00eb Stambollit p\u00ebr ta veshur Lidhjen me karakter islamik dhe jan\u00eb hedhur themelet e nj\u00eb organizate komb\u00ebtare shqiptare, e cila, qysh n\u00eb dit\u00ebn e par\u00eb t\u00eb saj, ka pasur nj\u00eb karakter atdhetar.<\/p>\n<p>Menj\u00ebher\u00eb pas themelimit t\u00eb Lidhjes jan\u00eb formuar organet e saj t\u00eb larta. N\u00eb krye t\u00eb Lidhjes ka q\u00ebndruar K\u00ebshilli i P\u00ebrgjithsh\u00ebm me funksione legjislative dhe me seli n\u00eb Prizren, nga i cili do t\u00eb vareshin deg\u00ebt krahinore, nd\u00ebrsa kryetar \u00ebsht\u00eb zgjedhur Iljaz pash\u00eb Dibra.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sot, mbushen 145 vjet q\u00eb kur m\u00eb 10 qershor t\u00eb vitit 1878 ka filluar organizimi dhe themelimi i Lidhjes Shqiptare t\u00eb Prizrenit. \u00cbsht\u00eb kjo nj\u00ebher\u00ebsh<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[54],"tags":[],"class_list":["post-8902","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-indeks"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8902","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8902"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8902\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8902"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8902"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8902"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}