{"id":9501,"date":"2023-06-15T14:47:15","date_gmt":"2023-06-15T12:47:15","guid":{"rendered":"https:\/\/indeks.mk\/?p=9501"},"modified":"2023-06-15T14:47:15","modified_gmt":"2023-06-15T12:47:15","slug":"historiani-nga-beogradi-serbise-i-duhet-nje-kosove-e-pavarur-per-te-dale-nga-iluzionet-dhe-gabimet-e-saj-nga-e-kaluara","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/?p=9501","title":{"rendered":"Historiani nga Beogradi: Serbis\u00eb i duhet nj\u00eb Kosov\u00eb e pavarur, p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb nga iluzionet dhe gabimet e saj nga e kaluara"},"content":{"rendered":"<p>Serbis\u00eb i duhet nj\u00eb Kosov\u00eb e pavarur p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb nga iluzionet dhe gabimet dhe krimet e s\u00eb kaluar\u00ebs dhe p\u00ebr t\u00eb orientuar zhvillimin e saj n\u00eb t\u00eb ardhmen n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, dhe nuk e shoh t\u00eb mundur evropianizimin e Kosov\u00ebs pa evropianizimin e Serbis\u00eb, thot\u00eb Nikola Samarxhiq, historian dhe profesor n\u00eb Fakultetin Filozofik n\u00eb Beograd.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, un\u00eb jam i mendimit se Beogradi dhe Prishtina duhet t\u00eb ushtrohen presion p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbushur nevoj\u00ebn ton\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjithshme, q\u00eb n\u00ebnkupton nj\u00eb t\u00eb ardhme t\u00eb af\u00ebrt n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn Bullgaria dhe Rumania do t\u00eb hyjn\u00eb n\u00eb zon\u00ebn Shengen, nj\u00eb t\u00eb ardhme t\u00eb af\u00ebrt q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb, shpresoj, disfata e Rusis\u00eb n\u00eb Ukrain\u00eb, dhe q\u00eb p\u00ebrfshin nevojat tona m\u00eb specifike q\u00eb t\u00eb hyjm\u00eb gjithashtu n\u00eb zon\u00ebn Shengen, q\u00eb monedhat tona t\u00eb jen\u00eb plot\u00ebsisht t\u00eb euroizuara, q\u00eb t\u00eb b\u00ebjm\u00eb biznes pa probleme, t\u00eb l\u00ebvizim dhe t\u00eb g\u00ebzojm\u00eb reciprokisht transformimin e kultur\u00ebs\u201d.<\/p>\n<p>Kjo tregon se Serbia nuk ka fuqi t\u00eb mjaftueshme politike relevante dhe se ajo respekton jo vet\u00ebm realitetin n\u00eb t\u00eb cilin Mali i Zi dhe Kosova jan\u00eb shtete t\u00eb pavarura nga Beogradi, por edhe nevoj\u00ebn q\u00eb Serbia t\u00eb p\u00ebrcaktoj\u00eb kufijt\u00eb e saj n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ato t\u00eb zhduken n\u00eb zon\u00ebn Shengen dhe m\u00eb n\u00eb fund t\u00eb b\u00ebhet nj\u00eb shtet i plot\u00eb n\u00eb vend t\u00eb nj\u00eb provizor jo t\u00eb plot\u00eb q\u00eb i p\u00ebrshtatet element\u00ebve radikal\u00eb dhe kriminal\u00eb dhe Rusis\u00eb, dhe statusi i paplot\u00ebsimit t\u00eb b\u00ebhet nj\u00eb gj\u00eb e s\u00eb kaluar\u00ebs p\u00ebr fqinj\u00ebt e saj, p\u00ebr Malin e Zi, Kosov\u00ebn, Maqedonin\u00eb e Veriut dhe Bosnje-Hercegovin\u00ebn.<\/p>\n<p>\u201cUn\u00eb shoh gjithashtu lobim t\u00eb rreziksh\u00ebm, nga Beogradi dhe Moska, dhe n\u00eb Zagreb, n\u00eb qarqet e s\u00eb majt\u00ebs socialiste, pran\u00eb patriarkut serb. Derisa t\u2019i vendosen kufij t\u00eb qart\u00eb, Vu\u00e7iq nuk do t\u00eb t\u00ebrhiqet nga ato synime, t\u00eb cilat kan\u00eb qen\u00eb thelbi i politik\u00ebs serbe n\u00eb 120 vitet e fundit, t\u00eb shkaktoj\u00eb p\u00ebrkohshm\u00ebri, paq\u00ebndrueshm\u00ebri dhe fatkeq\u00ebsi\u201d, thot\u00eb Samarxhiq.<\/p>\n<p>Kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr \u201cprotestat kund\u00ebr dhun\u00ebs\u201d n\u00eb Beograd dhe potencialin e tyre p\u00ebr t\u00eb \u00e7liruar forcat reale t\u00eb ndryshimit n\u00eb Serbi, profesori Samarxhiq thekson se protestat aktuale n\u00eb fakt kan\u00eb lindur nga nj\u00eb revolt\u00eb kund\u00ebr dy masakrave n\u00eb Serbi, e cila \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tragjedi p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn asnj\u00eb shoq\u00ebri nuk \u00ebsht\u00eb mjaftuesh\u00ebm e p\u00ebrgatitur, por edhe p\u00ebr shkak t\u00eb reagimeve joadekuate, shpesh \u00e7njer\u00ebzore, t\u00eb autoriteteve dhe t\u00eb nj\u00eb pjese t\u00eb madhe t\u00eb publikut, referuar medias.<\/p>\n<p>\u201cK\u00ebto protesta jan\u00eb t\u00eb drejtuara politikisht kund\u00ebr burimeve m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb dhun\u00ebs, p\u00ebrkat\u00ebsisht mediave dhe atyre zyrtar\u00ebve shtet\u00ebror\u00eb m\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr inkurajimin dhe tolerimin e dhun\u00ebs, p\u00ebrkat\u00ebsisht ministrit t\u00eb policis\u00eb (Bratislav Gashiq) dhe kreut t\u00eb policis\u00eb sekrete dhe sh\u00ebrbimit sekret (Aleksandar Vulin)\u201d.<\/p>\n<p>Samarxhiq thekson se ne po jetojm\u00eb n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb dinamikave ekstreme t\u00eb ndryshimit, k\u00ebshtu q\u00eb pozita q\u00eb kemi sot, ose p\u00ebrshtypja q\u00eb na rrethon sot, mund t\u00eb mos jet\u00eb m\u00eb e vlefshme p\u00ebr t\u00eb ardhmen.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, shpresoj q\u00eb ndryshimet me t\u00eb cilat ballafaqohen evropian\u00ebt n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi do t\u00eb ndodhin gjithashtu \u2013 do t\u2019i reduktoja n\u00eb p\u00ebrballjen me trash\u00ebgimin\u00eb e populizmit dhe agresionit rus kund\u00ebr Ukrain\u00ebs si sfida me t\u00eb cilat Europa do t\u00eb duhet t\u00eb p\u00ebrballet n\u00eb secilin prej territoreve t\u00eb saj dhe n\u00eb secil\u00ebn nga periferit\u00eb e saj, p\u00ebrfshir\u00eb Serbin\u00eb dhe Kosov\u00ebn\u201d.<\/p>\n<p>Sa i p\u00ebrket q\u00ebndrimit t\u00eb Per\u00ebndimit ndaj Vu\u00e7iqit dhe Serbis\u00eb, bashk\u00ebbiseduesi i Geopost thekson se Per\u00ebndimi ka filluar t\u00eb reagoj\u00eb shum\u00eb von\u00eb ndaj problemeve t\u00eb korrupsionit dhe krimit t\u00eb organizuar.<\/p>\n<p>\u201cDhe derisa korrupsioni \u00ebsht\u00eb politik, jo vet\u00ebm ekonomik, dhe po i referohem ndikimit rus dhe kinez, jan\u00eb dy pika t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb bastionit ekonomik t\u00eb Vu\u00e7iqit \u2013 veriu i Kosov\u00ebs dhe porti i Tivarit \u2013 nga ku transportohen substancat ilegale\u201d.<\/p>\n<p>Dhe transferimi i substancave t\u00eb paligjshme \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shpjegim p\u00ebr bumin ekonomik me t\u00eb cilin, thot\u00eb ai, Vu\u00e7iq deri von\u00eb ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb lumtur klas\u00ebn e mesme.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb fakt, n\u00eb muajin e fundit, ata q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb p\u00ebrfituesit e tranzicionit t\u00eb tij, apo ata q\u00eb nuk jan\u00eb d\u00ebmtuar padrejt\u00ebsisht n\u00eb at\u00eb tranzicion, jan\u00eb rebeluar kund\u00ebr Vu\u00e7iqit, por Vu\u00e7iqin dhe Da\u00e7iqin i kan\u00eb p\u00ebrkrahur humb\u00ebsit e tranzicionit, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb premtuar q\u00eb nga viti 2012 se kjo nuk do t\u00eb ndodh\u00eb m\u00eb, dhe ata jan\u00eb ata q\u00eb jan\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Samarxhiq beson se forcat e shtuara t\u00eb KFOR-it n\u00eb veri t\u00eb Kosov\u00ebs p\u00ebr momentin po kontribuojn\u00eb n\u00eb ndarjen e Kosov\u00ebs, duke kujtuar deklarat\u00ebn e fundit t\u00eb kryetarit t\u00eb List\u00ebs Serbe, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ai shprehet i k\u00ebnaqur me p\u00ebrforcimet e miratuara nga KFOR-i n\u00eb kuptimin q\u00eb ata respektojn\u00eb angazhimet e marra dhe se ai u beson atyre.<\/p>\n<p>Dhe jo vet\u00ebm me k\u00ebt\u00eb rast, ne po vijm\u00eb edhe n\u00eb situat\u00ebn absurde q\u00eb Per\u00ebndimi po e nd\u00ebshkon Kurtin dhe po lejon Vu\u00e7iqin dhe miqt\u00eb e tij n\u00eb Bosnje dhe Mal t\u00eb Zi, dhe gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb prej tyre n\u00eb Zagreb, t\u00eb b\u00ebjn\u00eb pothuajse gjith\u00e7ka\u201d, tha Samarxhiq.<\/p>\n<p>Kosova, thot\u00eb ai, \u00ebsht\u00eb ende pal\u00eb e d\u00ebnuar n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet me BE-n\u00eb, pasi liberalizimi i vizave ende nuk ka ndodhur.<\/p>\n<p>\u201cSanksioneve ndaj Kosov\u00ebs do t\u2019i shtoja edhe q\u00ebndrimin diskriminues t\u00eb BE-s\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi ndaj mysliman\u00ebve t\u00eb Ballkanit, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb jen\u00eb evropian\u00eb po aq e m\u00eb shum\u00eb se mysliman\u00ebt n\u00eb Gjermani apo Franc\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>A kan\u00eb potencialin \u201cprotestat kund\u00ebr dhun\u00ebs\u201d disajavore t\u00eb mbajtura n\u00eb Beograd p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb nj\u00eb forc\u00eb reale p\u00ebr ndryshim n\u00eb Serbi n\u00ebse dihet se opozita, me p\u00ebrjashtime t\u00eb vogla, \u00ebsht\u00eb e bashkuar kund\u00ebr Vu\u00e7iqit, por ideologjikisht nuk ndryshojn\u00eb. Para s\u00eb gjithash, kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr marr\u00ebdh\u00ebniet me Kosov\u00ebn, Malin e Zi, BeH\u2026<\/p>\n<p>Samarxhiq: Dyshimet q\u00eb ju ngrini p\u00ebr p\u00ebrmasat e k\u00ebtyre protestave jan\u00eb t\u00eb justifikuara n\u00eb kuptimin q\u00eb t\u00eb gjitha protestat kund\u00ebr Vu\u00e7iqit n\u00eb dhjet\u00eb vitet e fundit jan\u00eb mbajtur n\u00ebn sloganin \u201cVitin e ardhsh\u00ebm n\u00eb Prizren\u201d. Kjo ishte vet\u00ebm nj\u00eb nga frazat q\u00eb u p\u00ebrdor\u00ebn p\u00ebr t\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje se shoq\u00ebria politike serbe po rrotullohet n\u00eb qarqe, se ajo nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb kap\u00ebrcej\u00eb kufizimet e veta, t\u00eb cilat jo vet\u00ebm jan\u00eb rrept\u00ebsisht politike, por rrjedhin edhe nga d\u00ebshtimi p\u00ebr t\u00eb pranuar realitetin.<\/p>\n<p>Protestat aktuale jan\u00eb n\u00eb fakt rezultat i nj\u00eb revolte p\u00ebr dy masakra \u2013 n\u00eb shkoll\u00ebn fillore \u201cVladislav Ribnikar\u201d n\u00eb Beograd dhe n\u00eb nj\u00eb fshat af\u00ebr Mlladenovacit \u2013 dhe reagimeve joadekuate, shpesh \u00e7njer\u00ebzore, t\u00eb autoriteteve dhe nj\u00eb pjese t\u00eb madhe t\u00eb publikut, e kam fjal\u00ebn p\u00ebr mediat.<\/p>\n<p>Ndoshta asnj\u00eb shoq\u00ebri nuk \u00ebsht\u00eb mjaftuesh\u00ebm e p\u00ebrgatitur p\u00ebr ngjarje t\u00eb tilla, por n\u00eb \u00e7do rast, nj\u00eb seri fatkeqe tragjedish dhe reagimesh t\u00eb tmerrshme ndaj tragjedive i nxjerr njer\u00ebzit n\u00eb rrug\u00eb. Pra, k\u00ebto protesta jan\u00eb t\u00eb drejtuara politikisht kund\u00ebr burimeve m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb dhun\u00ebs, p\u00ebrkat\u00ebsisht mediave dhe atyre zyrtar\u00ebve shtet\u00ebror\u00eb q\u00eb jan\u00eb m\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr inkurajimin dhe tolerimin e dhun\u00ebs, p\u00ebrkat\u00ebsisht ministrit t\u00eb policis\u00eb (Bratislav Gashiq) dhe kreut t\u00eb policis\u00eb sekrete dhe sh\u00ebrbimit sekret (Aleksandar Vulin).<\/p>\n<p>Ky q\u00ebndrim jep hap\u00ebsir\u00eb p\u00ebr optimiz\u00ebm, pasi k\u00ebrkesat nuk jan\u00eb t\u00eb ngjyrosura ngusht\u00eb politikisht, t\u00eb p\u00ebrcaktuara nga asnj\u00eb parti politike, dhe n\u00eb protest\u00eb ka parti t\u00eb ndryshme \u2013 origjinale dhe t\u00eb nd\u00ebrhyra.<\/p>\n<p>S\u00eb dyti, \u00ebsht\u00eb e domosdoshme q\u00eb shikuesit dhe lexuesit tuaj t\u00eb jen\u00eb t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm se po jetojm\u00eb n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb dinamike t\u00eb jasht\u00ebzakonshme ndryshimesh, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb pozicioni q\u00eb kemi sot, apo p\u00ebrshtypja q\u00eb na rrethon sot, t\u00eb mos vlej\u00eb p\u00ebr t\u00eb ardhmen.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, shpresoj q\u00eb ndryshimet me t\u00eb cilat p\u00ebrballen evropian\u00ebt n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi do t\u00eb ndodhin gjithashtu \u2013 do t\u2019i reduktoja n\u00eb p\u00ebrballjen me trash\u00ebgimin\u00eb e populizmit dhe agresionit rus kund\u00ebr Ukrain\u00ebs si sfida me t\u00eb cilat Europa do t\u00eb duhet t\u00eb p\u00ebrballet n\u00eb secilin prej territoreve t\u00eb saj dhe n\u00eb t\u00eb gjitha periferit\u00eb e saj, p\u00ebrfshir\u00eb Serbin\u00eb dhe Kosov\u00ebn.<\/p>\n<p>Serbia do t\u00eb \u201cmarr\u00eb frym\u00eb\u201d n\u00ebse, si\u00e7 parashikohej, Ukraina mposht Rusin\u00eb?<\/p>\n<p>Samarxhiq: Nuk kam iluzione se ndjenjat dhe opinionet n\u00eb Serbi jan\u00eb n\u00eb an\u00ebn ruse, por nuk do t\u00eb besoja shum\u00eb n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e atyre ndjenjave, sepse ajo cil\u00ebsi nuk ekziston n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, posa ndjenjat dhe opinionet jan\u00eb t\u00eb till\u00eb.<\/p>\n<p>Per\u00ebndimi ka sanksionuar Prishtin\u00ebn pas dhun\u00ebs s\u00eb fundit n\u00eb veri t\u00eb Kosov\u00ebs. Serbia kaloi pa qortim. Deri kur do t\u00eb lejohet Vu\u00e7iq t\u00eb luaj\u00eb loj\u00ebn e \u201cp\u00ebrshkall\u00ebzimit n\u00eb de-p\u00ebrshkall\u00ebzimi\u201d?<\/p>\n<p>Samarxhiq: Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pyetje q\u00eb ka qen\u00eb e hapur n\u00eb dhjet\u00eb vitet e fundit, jo vet\u00ebm q\u00eb nga Marr\u00ebveshja e par\u00eb e Brukselit n\u00eb 2013, por edhe nga nj\u00eb s\u00ebr\u00eb konventash t\u00eb shkruara dhe t\u00eb pashkruara q\u00eb lejuan Vu\u00e7iqin t\u00eb merrte pushtetin n\u00eb 2012 me p\u00eblqimin e Gjermanis\u00eb dhe administrata t\u00eb tjera t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme evropiane q\u00eb nuk kishin asgj\u00eb kund\u00ebr n\u00eb at\u00eb koh\u00eb. Ai ka b\u00ebr\u00eb premtime shum\u00eb specifike q\u00eb shkojn\u00eb n\u00eb thelb t\u00eb politik\u00ebs serbe, se nuk mund t\u00eb mbyll\u00ebsh asnj\u00eb problem madhor n\u00ebse ata q\u00eb e kan\u00eb shkaktuar problemin nuk marrin p\u00ebrgjegj\u00ebsi dhe e mbajn\u00eb at\u00eb.<\/p>\n<p>Radikal\u00ebt e Vu\u00e7iqit dhe komunist\u00ebt e Da\u00e7iqit kan\u00eb b\u00ebr\u00eb telashe s\u00eb paku q\u00eb nga viti 1903. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb virus q\u00eb \u00ebsht\u00eb ngulitur n\u00eb identitetin e opinionit politik serb dhe k\u00ebt\u00eb virus mund ta zhdukni vet\u00ebm n\u00ebse i \u00e7oni n\u00eb absurd shkaqet e t\u00eb gjitha devijimeve, kjo ishte ideja p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn Vu\u00e7iq mori mb\u00ebshtetje gjat\u00eb gjith\u00eb k\u00ebtyre viteve dhe ende ka at\u00eb.<\/p>\n<p>Vu\u00e7iqit ende nuk i \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb alternativ\u00eb serioze politike dhe opozita n\u00eb Serbi n\u00eb fakt po e ndjek at\u00eb, jo vet\u00ebm duke reaguar f\u00ebmij\u00ebrisht ndaj t\u00eb gjitha provokimeve, por opozita n\u00eb thelb \u00ebsht\u00eb e t\u00eb nj\u00ebjtit mendim, i cili vlen jo vet\u00ebm p\u00ebr Kosov\u00ebn dhe shqiptar\u00ebt e Kosov\u00ebs dhe fqinj\u00ebt t\u00eb tjer\u00eb, ose p\u00ebr marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrkomb\u00ebtare, ata jan\u00eb n\u00eb nj\u00eb mendje p\u00ebr \u00e7do platform\u00eb t\u00eb vetme t\u00eb ekonomis\u00eb, tranzicionit, organizimit t\u00eb institucioneve, kultur\u00ebs dhe, s\u00eb fundi, natyrisht, q\u00ebndrimet ndaj integrimit evropian, i cili n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi \u00ebsht\u00eb negativ, dhe q\u00ebndrimet ndaj Rusis\u00eb, q\u00eb jan\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsisht pozitive.<\/p>\n<p>Cilat jan\u00eb, sipas jush, idet\u00eb q\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb prapa politik\u00ebs per\u00ebndimore ndaj rajonit p\u00ebr momentin? K\u00ebnaqja e oreksit t\u00eb lojtar\u00ebve individual\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt vazhdimisht i kalojn\u00eb \u201cvijat e kuqe\u201d n\u00eb d\u00ebm t\u00eb vendeve m\u00eb t\u00eb vogla (Kosova, Mali i Zi, Bosnja dhe Hercegovina). Sipas zyrtar\u00ebve per\u00ebndimor\u00eb, n\u00eb Serbi nuk ka korrupsion. P\u00ebr vite me radh\u00eb, Per\u00ebndimi duket se ka ruajtur nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie shum\u00eb t\u00eb ngjashme, iluzore me Putinin.<\/p>\n<p>Samarxhiq: N\u00ebse do t\u00eb filloja nga fundi, mendoj se Per\u00ebndimi ka filluar t\u00eb reagoj\u00eb shum\u00eb von\u00eb ndaj problemeve t\u00eb korrupsionit dhe krimit t\u00eb organizuar. Dhe p\u00ebrderisa korrupsioni \u00ebsht\u00eb politik, jo vet\u00ebm ekonomik, dhe un\u00eb mendoj p\u00ebr ndikimin rus dhe kinez, ka dy pika t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb bastionin ekonomik t\u00eb Vu\u00e7iqit \u2013 veriun e Kosov\u00ebs dhe portin e Tivarit \u2013 nga ku transportohen substancat ilegale. Dhe transferimi i substancave t\u00eb paligjshme \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga shpjegimet e bumit ekonomik me t\u00eb cilin ai (Vu\u00e7iq) deri von\u00eb ka lumturuar klas\u00ebn e mesme. N\u00eb fakt, ata q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrfituar nga tranzicioni i tij, ose ata q\u00eb nuk jan\u00eb d\u00ebmtuar padrejt\u00ebsisht prej tij, jan\u00eb rebeluar kund\u00ebr Vu\u00e7iqit muajin e kaluar. Vu\u00e7iqin dhe Da\u00e7iqin, nga ana tjet\u00ebr, i p\u00ebrkrahin humb\u00ebsit e tranzicionit, t\u00eb cil\u00ebt q\u00eb nga viti 2012 u kan\u00eb premtuar se nuk do t\u00eb jen\u00eb m\u00eb dhe k\u00ebshtu kan\u00eb mbetur.<\/p>\n<p>S\u00eb dyti, n\u00eb gjith\u00eb k\u00ebt\u00eb, \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb kujtojm\u00eb se asnj\u00ebra pal\u00eb, as Serbia e as Kosova, as Beogradi e as Prishtina, nuk iu p\u00ebrmbajt\u00ebn marr\u00ebveshjes s\u00eb par\u00eb t\u00eb Brukselit. Kosova \u00ebsht\u00eb zotuar p\u00ebr formimin e Asociacionit t\u00eb Komunave Serbe (AKS), dhe p\u00ebrderisa e kuptoj hezitimin e Prishtin\u00ebs ndaj nj\u00eb ideje t\u00eb till\u00eb, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb q\u00ebndrim legjitim, por braktisja e zotimit tashm\u00eb ka shkaktuar nj\u00eb reagim nd\u00ebrkomb\u00ebtar q\u00eb mund t\u00eb kontribuoj\u00eb n\u00eb ndarjen e Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>P\u00ebr momentin forcat e shtuara t\u00eb KFOR-it n\u00eb veri t\u00eb Kosov\u00ebs po kontribuojn\u00eb n\u00eb ndarjen e Kosov\u00ebs. Kryetari i List\u00ebs Serbe s\u00eb fundi deklaroi se \u00ebsht\u00eb i k\u00ebnaqur me p\u00ebrforcimet e miratuara nga KFOR-i (NATO), se ata i respektojn\u00eb zotimet e tyre dhe se u beson atyre. Dhe jo vet\u00ebm me k\u00ebt\u00eb shembull, po vijm\u00eb edhe n\u00eb situat\u00ebn absurde q\u00eb Per\u00ebndimi po e nd\u00ebshkon Kurtin dhe po lejon Vu\u00e7iqin dhe shok\u00ebt e tij t\u00eb b\u00ebjn\u00eb pothuajse gjith\u00e7ka n\u00eb Bosnje dhe Mal t\u00eb Zi, e gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb n\u00eb Zagreb.<\/p>\n<p>Kurtin e kam ndjekur q\u00eb nga dit\u00ebt kur ishte i burgosur politik. M\u00eb lejoni t\u2019ju kujtoj se as qeverit\u00eb e pas 5 tetorit, qeveria e p\u00ebrkohshme e formuar menj\u00ebher\u00eb pas 5 tetorit 2000, as qeveria e Zoran Xhinxhiqit nuk ishin shum\u00eb t\u00eb prirur p\u00ebr ta liruar at\u00eb nga burgu, ku ai po q\u00ebndronte ilegalisht si viktim\u00eb e persekutimit. Kurti n\u00eb at\u00eb koh\u00eb vepronte si nj\u00eb ekstremist pjes\u00ebrisht politik, por edhe si nj\u00eb politikan i gatsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb rreziqe t\u00eb m\u00ebdha dhe \u00ebsht\u00eb magjeps\u00ebse se si ai, s\u00eb bashku me shoq\u00ebrin\u00eb kosovare, ka arritur t\u00eb ndryshoj\u00eb dhe t\u00eb evoluoj\u00eb gjat\u00eb nj\u00ebzet viteve t\u00eb fundit. Forca e tij q\u00ebndron, n\u00eb fakt, n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn parimore n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ai tregon p\u00ebr parimet themelore t\u00eb qytet\u00ebrimit per\u00ebndimor se ndarjet etnike jan\u00eb t\u00eb papranueshme dhe se, duke respektuar k\u00ebto parime, ai nuk d\u00ebshiron t\u00eb pranoj\u00eb ndarje t\u00eb tilla.<\/p>\n<p>Kosova ka b\u00ebr\u00eb m\u00eb shum\u00eb p\u00ebrparim se \u00e7do vend tjet\u00ebr n\u00eb rajon n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr korrupsionit, n\u00eb luft\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb gjyq\u00ebsor t\u00eb pavarur\u2026<\/p>\n<p>Samarxhiq: Edhe un\u00eb do t\u00eb shikoja nga e ardhmja. Serbis\u00eb i duhet nj\u00eb Kosov\u00eb e pavarur p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb nga iluzionet dhe gabimet e s\u00eb kaluar\u00ebs dhe krimet e s\u00eb kaluar\u00ebs dhe n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb orientuar zhvillimin e saj n\u00eb t\u00eb ardhmen, dhe un\u00eb nuk e shoh t\u00eb mundur evropianizimin e Kosov\u00ebs pa evropianizimin e Serbis\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, un\u00eb jam i mendimit se duhet t\u00eb b\u00ebhet presion mbi Beogradin dhe Prishtin\u00ebn p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbushur nevojat tona t\u00eb p\u00ebrgjithshme, q\u00eb n\u00ebnkupton nj\u00eb t\u00eb ardhme t\u00eb af\u00ebrt n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn Bullgaria dhe Rumania do t\u00eb hyjn\u00eb n\u00eb zon\u00ebn Shengen, nj\u00eb t\u00eb ardhme t\u00eb af\u00ebrt q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb, shpresoj, disfata e Rusis\u00eb n\u00eb Ukrain\u00eb, dhe q\u00eb p\u00ebrfshin nevojat tona m\u00eb specifike, q\u00eb edhe ne t\u00eb hyjm\u00eb n\u00eb zon\u00ebn Shengen, q\u00eb monedhat tona t\u00eb euroizohen plot\u00ebsisht, t\u00eb b\u00ebjm\u00eb biznes pa probleme, t\u00eb l\u00ebvizim dhe t\u00eb g\u00ebzojm\u00eb reciprokisht transformimin e kultur\u00ebs.<\/p>\n<p>Dhe n\u00eb fakt do t\u00eb nisesha nga ato nevojat tona menj\u00ebhershme p\u00ebr t\u2019i sh\u00ebrbyer nj\u00ebri-tjetrit, p\u00ebr t\u00eb ndihmuar nj\u00ebri-tjetrin, jo vet\u00ebm n\u00eb procesin e integrimit evropian, por edhe n\u00eb p\u00ebrballimin e v\u00ebshtir\u00ebsive t\u00eb p\u00ebrditshme q\u00eb lindin nga varf\u00ebria e pamas\u00eb dhe nj\u00eb periudh\u00eb e gjat\u00eb izolimi.<\/p>\n<p>Kosova \u00ebsht\u00eb ende pal\u00eb e penalizuar n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet me BE-n\u00eb, pasi liberalizimi i vizave ende nuk ka ndodhur. Krahas sanksioneve ndaj Kosov\u00ebs, do t\u00eb shtoja edhe q\u00ebndrimin diskriminues t\u00eb BE-s\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi ndaj mysliman\u00ebve t\u00eb Ballkanit, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb jen\u00eb evropian\u00eb po aq e m\u00eb shum\u00eb se mysliman\u00ebt n\u00eb Gjermani apo Franc\u00eb.<\/p>\n<p>Serbis\u00eb, si\u00e7 that\u00eb ju, i duhet nj\u00eb Kosov\u00eb e pavarur p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb nga iluzionet dhe gabimet e s\u00eb kaluar\u00ebs. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, a i p\u00ebrshtatet Serbis\u00eb nj\u00eb Mal i Zi i pavarur dhe i q\u00ebndruesh\u00ebm?<\/p>\n<p>Samarxhiq: Mali i Zi nuk i p\u00ebrshtatet Vu\u00e7iqit. Serbia nuk e ka pranuar asnj\u00ebher\u00eb shpalljen e pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Malit t\u00eb Zi, edhe pse ka reaguar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb paq\u00ebsore. Ky ishte nj\u00eb absurd tjet\u00ebr, do t\u00eb thosha, emocional, sepse bashkimi mes Serbis\u00eb dhe Malit t\u00eb Zi ka qen\u00eb gjithmon\u00eb m\u00eb real se bashkimi Serbi-Kosov\u00eb, dua t\u00eb them ngjashm\u00ebrit\u00eb kulturore, por lidhjet tona sociale, historike dhe kulturore jan\u00eb m\u00eb t\u00eb thella. Ne nuk kemi nj\u00eb forc\u00eb politike n\u00eb Serbi q\u00eb t\u00eb jet\u00eb mjaft relevante p\u00ebr t\u00eb respektuar jo vet\u00ebm realitetin n\u00eb t\u00eb cilin Mali i Zi dhe Kosova jan\u00eb shtete t\u00eb pavarura nga Beogradi, por edhe nevoj\u00ebn q\u00eb Serbia t\u00eb p\u00ebrcaktoj\u00eb kufijt\u00eb e saj n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ato t\u00eb zhduken n\u00eb zon\u00ebn Shengen dhe m\u00eb n\u00eb fund t\u00eb b\u00ebhet nj\u00eb shtet i plot\u00eb n\u00eb vend t\u00eb nj\u00eb shtet provizor jo t\u00eb plot\u00eb q\u00eb i p\u00ebrshtatet element\u00ebve radikal\u00eb dhe kriminal\u00eb dhe Rusis\u00eb, dhe q\u00eb statusi i paplot\u00ebsimit t\u00eb b\u00ebhet nj\u00eb gj\u00eb e s\u00eb kaluar\u00ebs p\u00ebr fqinj\u00ebt, p\u00ebr Malin e Zi, p\u00ebr Kosov\u00ebn, p\u00ebr Maqedonin\u00eb e Veriut dhe p\u00ebr Bosnje-Hercegovin\u00ebn. Kam v\u00ebrejtur edhe nj\u00eb lobim t\u00eb rreziksh\u00ebm, nga Beogradi dhe Moska dhe n\u00eb Zagreb, n\u00eb rrethet e s\u00eb majt\u00ebs socialiste, pran\u00eb patriarkut serb. Derisa t\u2019i vendosen kufij t\u00eb qart\u00eb, Vu\u00e7iq nuk do t\u00eb heq\u00eb dor\u00eb nga synimet e tij, t\u00eb cilat kan\u00eb qen\u00eb thelbi i politik\u00ebs serbe n\u00eb 120 vitet e fundit, p\u00ebr t\u00eb prodhuar p\u00ebrkohshm\u00ebri, paq\u00ebndrueshm\u00ebri dhe fatkeq\u00ebsi.<\/p>\n<p>Si i shihni rezultatet e zgjedhjeve parlamentare t\u00eb k\u00ebsaj jave n\u00eb Mal t\u00eb Zi? A \u00ebsht\u00eb ky nj\u00eb vazhdim\u00ebsi e paq\u00ebndrueshm\u00ebris\u00eb politike?<\/p>\n<p>Samarxhiq: Shumica e partive politike q\u00eb hyn\u00eb n\u00eb Kuvendin e Malit t\u00eb Zi jan\u00eb lojtar\u00eb t\u00eb Vu\u00e7iqit, p\u00ebrfshir\u00eb edhe deputet\u00ebt shqiptar\u00eb q\u00eb jan\u00eb lojtar\u00eb t\u00eb Ram\u00ebs, q\u00eb n\u00eb fakt \u00ebsht\u00eb e nj\u00ebjta gj\u00eb. Vu\u00e7iq dhe Rama ndajn\u00eb iden\u00eb e nj\u00eb ndarjeje t\u00eb re territori n\u00eb vija etnike, e cila do t\u00eb zbatohej edhe p\u00ebr komunitetet shqiptare n\u00eb Mal t\u00eb Zi. Koalicioni i tyre rajonal \u00ebsht\u00eb n\u00eb kund\u00ebrshtim me t\u00eb gjitha interesat e Kosov\u00ebs, n\u00ebse Kurti \u00ebsht\u00eb i sinqert\u00eb n\u00eb synimin e tij p\u00ebr t\u00eb mos zbatuar ndarje etnike dhe n\u00eb kuptimin e daljes s\u00eb Kosov\u00ebs nga statusi dhe nga gjendja e nj\u00eb shteti t\u00eb pap\u00ebrfunduar penal.<\/p>\n<p>Lojtar\u00ebt dhe analist\u00ebt ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb ken\u00eb pritshm\u00ebri nga koalicioni q\u00eb fitoi shumic\u00ebn e vendeve, dhe un\u00eb do t\u2019ju kujtoja se \u2018Evropa Tani\u2019 \u00ebsht\u00eb nj\u00eb formacion klerofashist, kleroibe i sh\u00ebrbimeve serbe q\u00eb, pas vitit 2020, aktor\u00ebt e tyre t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm v\u00ebn\u00eb n\u00eb pik\u00ebpyetje statusin e Malit t\u00eb Zi n\u00eb NATO, se ata kan\u00eb mb\u00ebshtetur synimet irredentiste t\u00eb Kish\u00ebs Ortodokse Serbe, e cila \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga lojtar\u00ebt m\u00eb t\u00eb rreziksh\u00ebm rus n\u00eb Evrop\u00ebn Juglindore, se kan\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb pik\u00ebpyetje stabilitetin fiskal dhe monetar t\u00eb Malit t\u00eb Zi, dhe se ata jan\u00eb promotor\u00ebt e ides\u00eb s\u00eb Ballkanit t\u00eb Hapur, q\u00eb n\u00eb fakt \u00ebsht\u00eb ideja e ndarjes s\u00eb sfer\u00ebs s\u00eb interesit mes Zagrebit, Beogradit dhe Tiran\u00ebs.\/The Geopost<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Serbis\u00eb i duhet nj\u00eb Kosov\u00eb e pavarur p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb nga iluzionet dhe gabimet dhe krimet e s\u00eb kaluar\u00ebs dhe p\u00ebr t\u00eb orientuar zhvillimin e<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[45],"tags":[],"class_list":["post-9501","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-rajoni"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9501","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9501"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9501\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9501"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9501"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/indeks.bilten.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9501"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}